25 mei 1943 (met handgeschreven aantekening: "verzonden 26/5") Onbekend (waarschijnlijk een functionaris van de visafslag of een verwante distributie-instantie). [Boven aan de pagina, rechts:]
VD/HB.

[Boven aan de pagina, links:]
43/6/10 M.
[Handgeschreven in blauw potlood door de tekst heen:] verzonden 26/5 [en bovenaan in het midden:] 26

25 Mei 1943.

de Ondervakgroep Veilingen van Visch,
Secr. Staatsvisschershavenbedrijf,
Y m u i d e n .
=========

In de bekende opgave van personeel van vischafslagen, dat in aanmerking zou kunnen komen voor een vrijstelling van de "Arbeitseinsatz", heb ik ook doen opnemen de namen der leden der Verdeelingscommissie Amsterdam, die in den afslag bij de verdeeling ook daadwerkelijk werkzaamheden verrichten. Abusievelijk is achter hun namen vermeld als functie "vischhandelaar". Als gevolg hiervan zijn bedoelde personen door U van de lijst afgevoerd en heb ik voor hen geen vrijstellingsbewijs ontvangen.

Ik merk hieromtrent thans het volgende op.

Vier leden dezer Commissie, t.w. de heeren K.Lammers, Th.Sliphorst, C. van Zanten en M.Gootjes zijn sedert geruimen tijd niet meer als kleinhandelaar in de verdeeling opgenomen; zij verrichten den geheelen dag werkzaamheden in de vischhal en zijn de deskundigen, die de kwaliteit van de aanvoeren beoordeelen; zij zijn van des morgens 6 uur tot s' avonds 9 à 10 uur(in de zomermaanden) op de Vischmarkt aanwezig; zij ontvangen voor hun werkzaamheden een vaste wekelijksche vergoeding; volledigheidshalve zij vermeld, dat bovengenoemde leden ook als grossierscombinatie optreden; des winters in mosselen; des zomers hebben hun grossierszaken evenwel niets te beteekenen.

Ten aanzien van het lid der Commissie Böhne ligt de zaak iets anders; des s' morgens en veelal ook des middags verricht hij gedurende eenige uren werkzaamheden in de vischhal; hem wordt hiervoor evenwel geen geldelijke vergoeding uitgekeerd en hij treedt dan ook verder normaal als kleinhandelaar(winkelier) op.

Verder moet nog gewezen worden op de werkzaamheden der bovenvermelde personen als leden derVerdeelingscommissie, in welke functie zij voor de vischvoorziening der Gemeente Amsterdam waardevolle adviezen verstrekken.

Alles bijeen genomen kan worden verklaard, dat de diensten van bovengenoemde personen voor de Amsterdamsche

[Document loopt door op volgende pagina] Dit document betreft een dringende ambtelijke correctie betreffende de vrijstelling van de Arbeitseinsatz (verplichte tewerkstelling in Duitsland) tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van het schrijven is een pleidooi om vijf specifieke functionarissen van de 'Verdeelingscommissie Amsterdam' alsnog op de vrijstellingslijst te plaatsen.

Door een administratieve fout waren deze personen aangemerkt als "vischhandelaar". In de bureaucratie van de bezettingstijd was dit een cruciale fout: handelaren werden sneller opgeroepen voor dwangarbeid, terwijl personeel dat essentieel was voor de directe voedselvoorziening (zoals keurmeesters op de afslag) aanspraak kon maken op een Ausweis (vrijstellingsbewijs). De schrijver onderbouwt de onmisbaarheid van de heren Lammers, Sliphorst, Van Zanten en Gootjes door te wijzen op hun extreem lange werkdagen (van 06:00 tot 22:00 uur) en hun expertise in het beoordelen van de viskwaliteit. In 1943 was de druk van de Duitse bezetter om Nederlandse mannen in de Duitse oorlogsindustrie te laten werken maximaal. Tegelijkertijd was de voedselvoorziening in grote steden als Amsterdam precair en volledig afhankelijk van een strak gereguleerd distributiesysteem.

IJmuiden (toen vaak gespeld als Ymuiden) fungeerde als de centrale spil voor de aanvoer van vis. De 'Ondervakgroep Veilingen van Visch' en het 'Staatsvisschershavenbedrijf' waren de instanties die de administratie rondom de visserij en de bijbehorende personeelsvrijstellingen beheerden. Documenten zoals deze tonen de dagelijkse strijd van instanties om essentieel personeel uit handen van de bezetter te houden onder het mom van de "voedselvoorziening". C. van Zanten Gemeente Amsterdam