Getypte ambtelijke brief/memorandum met handgeschreven kanttekeningen en stempels.
Origineel
Getypte ambtelijke brief/memorandum met handgeschreven kanttekeningen en stempels. 21 mei 1943. Vermoedelijk het hoofd van de Dienst van het Marktwezen (gezien de inhoud en de handgeschreven notitie "Marktw."). [Stempel linksboven:] No. 43/13/6 M. 1943
[Handgeschreven boven stempel:] 22/5
[Handgeschreven rechtsboven:] Marktw.
Aan den Heer Burgemeester
Afd.L.M., No. 215 -1943- [links] 21 Mei 1943. [rechts]
controleurs bij hulppolitie.
Hierbij heb ik de eer voor het navolgende Uw aandacht te vragen.
Vier tijdelijke controleurs van den Dienst van het Marktwezen waren opgeroepen voor hulppolitie, waarvan een teruggekeerd is en drie nog bij de hulppolitie zijn. Deze drie zijn:
| N a a m | Geb.datum | A d r e s | Ingedeeld bij de hulppolitie |
|---|---|---|---|
| J.Pietersma | 19-10-1916 | Graaf Floriszstr. 14ᴵᴵ | politiebataljon |
| H.de Vries | 29-3-1915 | Ceintuurbaan 49 hs | Mauritskade |
| A.H.Bijland | 4-8-1912 | Valeriusstr. 240 II | Grüne Polizei Districtshuis N.S.B., J.W.Brouwerspl. |
Zij kunnen echter door voornoemden Dienst zeer bezwaarlijk gemist worden De personeelsterkte van dien Dienst is n.l. thans zoodanig, dat van eenige reserve voor ziekte of vacantie in het geheel geen sprake meer is, terwijl voor de komende maanden, gezien de uitgebreide bemoeiingen van den Dienst met de vischvoorziening hier ter stede en de drukke werkzaamheden op de Centrale Markt gedurende het zomerseizoen met een ernstig tekort aan controleerende ambtenaren, rekening moet worden ge-
[Handgeschreven in de rechterkantlijn: een rode "5" en onleesbare paraaf in potlood.] * Inhoud: De afzender verzoekt de burgemeester om drie tijdelijke controleurs van de Dienst van het Marktwezen vrij te stellen van hun dienst bij de hulppolitie. De reden hiervoor is een nijpend personeelstekort bij de eigen dienst.
* Argumentatie: Men voert aan dat er geen reserves meer zijn voor ziekte of verlof. Specifiek wordt de "vischvoorziening" en de drukte op de Centrale Markt tijdens het zomerseizoen genoemd als cruciale taken die in het gedrang komen.
* Opvallende details: De genoemde locaties (Mauritskade, J.W. Brouwersplein) waren belangrijke knooppunten voor de bezettingsmacht. Het "Districtshuis N.S.B." aan het J.W. Brouwersplein (het huidige Concertgebouwplein) was een hoofdkwartier van de Ordnungspolizei (Grüne Polizei).
* Toon: Formeel en ambtelijk ("ik heb de eer... Uw aandacht te vragen"). Het document weerspiegelt de constante strijd om mankracht tussen civiele stadsdiensten en de door de bezetter gecontroleerde veiligheidsapparaten. Dit document stamt uit mei 1943, een periode van verhoogde spanning in bezet Nederland, vlak na de April-meistakingen. De Duitse bezetter en de collaborerende overheid maakten op grote schaal gebruik van 'hulppolitie' om de orde te handhaven en objecten te bewaken, wat ten koste ging van de reguliere gemeentelijke diensten.
De Dienst van het Marktwezen was in oorlogstijd essentieel voor de voedseldistributie en controle op de zwarte handel. De verwijzing naar de "vischvoorziening" is tekenend voor de schaarste; vis was een van de weinige voedselbronnen die nog enigszins buiten het strakke bonnenstelsel om (of met specifieke toewijzingen) de stad binnenkwam, maar de distributie ervan vereiste strikt toezicht om chaos en diefstal te voorkomen. De spanning tussen het draaiende houden van de stad (voedselvoorziening) en de eisen van het bezettingsapparaat (bewaking en politie) is in dit korte schrijven duidelijk voelbaar.