15 april 1943. De Wethouder voor de Arbeidszaken. Heeren Hoofden van Administratiën, Diensten en Bedrijven. P/B.
G E M E E N T E A M S T E R D A M.

No. 622 Arb. 1943. Amsterdam, 15 April 1943.

Onderwerp: Opheffing sluiting
bureau's op Zaterdag.

Hierbij breng ik te Uwer kennis, dat de Burgemeester
heeft besloten, dat het bepaalde in mijn rondschrijven van
20 October 1942, No. 1740 Arb., betreffende het in verband
met de kolenschaarschte niet verrichten van arbeid op Zater-
dag in verwarmde lokalen der Gemeente, met ingang van Zater-
dag 1 Mei a.s. komt te vervallen. De arbeid zal tot weder-
opzeggens op Zaterdag om 12 uur kunnen worden beëindigd.

                                   De Wethouder voor de Arbeidszaken,
                                   [Handtekening]

No. 4/3/20/1 M. 1943 [stempel met handgeschreven toevoeging 16/4]

Aan Heeren Hoofden van Administratiën,
Diensten en Bedrijven.

Arb.z., Stadhuis,
A'dam, April 1943.
Volgnr. 24.

[Rechtsonder handgeschreven:] 43 Dit document is een officiële mededeling van de gemeente Amsterdam aan haar diensthoofden. De kern van de boodschap is een wijziging in de werktijden: de eerdere verplichte sluiting van gemeentelijke kantoren op zaterdagen wordt per 1 mei 1943 ingetrokken. Voortaan mag er op zaterdag weer gewerkt worden tot 12:00 uur.

De tekst verwijst expliciet naar een eerder besluit uit oktober 1942, waarbij de sluiting was ingesteld vanwege de "kolenschaarschte". De noodzaak om te besparen op brandstof voor de verwarming van openbare gebouwen dicteerde dus het werkritme van de ambtenaren. Met het aanbreken van de lente (mei) was verwarming minder cruciaal, waardoor de maatregel kon worden versoepeld.

Administratief gezien is het document interessant vanwege de diverse kenmerken: het briefhoofd, het dossiernummer, de stempels voor inkomende post en de handtekeningen die wijzen op een strikte hiërarchische afhandeling binnen het stadhuis. Het document dateert uit april 1943, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode kampte Nederland met enorme tekorten aan nagenoeg alle grondstoffen, waaronder brandstof. Steenkool was strikt gerantsoeneerd en werd prioritair toegewezen aan de oorlogsindustrie en vitale diensten.

De burgerbevolking en ook overheidsinstanties moesten drastische maatregelen nemen om de winter door te komen. Het sluiten van kantoren op zaterdag om verwarmingskosten te besparen, zoals vermeld in het rondschrijven van oktober 1942, was een typisch voorbeeld van dergelijke bezuinigingsmaatregelen.

De burgemeester van Amsterdam in 1943 was Edward Voûte, die door de bezetter was aangesteld. Hoewel de brief getekend is namens de "Wethouder voor de Arbeidszaken", fungeerde het gemeentebestuur in deze tijd onder strikt toezicht en volgens de richtlijnen van de Duitse autoriteiten. Dit schrijven biedt een inkijkje in hoe de schaarste en de oorlogsomstandigheden invloed hadden op de dagelijkse gang van zaken in het stedelijk bestuur. Gemeente Amsterdam Stadhuis