Officieel extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam.
Origineel
Officieel extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam. 28 mei 1943. [Linksboven, stempel en handschrift]
No. 43/29/1 M. 1943 7/6
No. 17/33$^b$ Arb. 1943.
419 LM 1943
[Rechtsboven, handschrift]
Wehrmacht t.k.n.
[Rechtsboven, getypt]
Tijdelijke verlenging van het vacantie-
tijdvak, bedoeld in art. 40(3) W.R., in
verband met de bijzondere tijdsomstandig-
heden.
[Midden, getypt]
E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten
van den Burgemeester van Amsterdam,
Vrijdag, 28 Mei 1943.
Op voorstel van den Wethouder voor de Arbeidszaken wordt het volgende besluit genomen:
De Burgemeester van Amsterdam;
Gezien het rapport van de Directie van het Gemeente Energiebedrijf van 29 April 1943, Afd. Arb./M. No. B 1127;
Overwegende, dat het ten gevolge van de bijzondere tijdsomstandigheden uit een oogpunt van dienstbelang noodzakelijk kan zijn het aantal werklieden, dat tegelijk met vacantie gaat, te beperken, doch dat dit slechts kan worden bereikt, indien het vacantietijdvak, bedoeld in art. 5a van Regeling No. 22 Werkl., hetwelk thans zich uitstrekt over de maanden Mei tot en met September, wordt verlengd tot en met de maand November;
Gelet op het bepaalde in art. 40(3) en (4) W.R., alsmede op dat in Regeling No. 22 Werkl. art. 5;
Gelet voorts op de mededeeling van den Wethouder voornoemd, dat de Hoofdafdeeling Openbare Lichamen van het Nederlandsche Arbeidsfront ter zake is gehoord;
Gelet ten slotte op de bepalingen van de Achtste Verordening van den Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied betreffende bijzondere maatregelen op administratiefrechtelijk gebied (Verordening No. 152/1941);
B e s l u i t :
A. te bepalen, dat, in verband met de bijzondere tijdsomstandigheden, in afwijking van het bepaalde in art. 5 van Regeling No. 22 Werkl., het vacantietijdvak, bedoeld in art. 40(3) W.R. wordt vastgesteld:
[Onderaan links]
C.S. Stadhuis
A'dam 6-'43 No. 5
[Onderaan rechts]
Z.O.Z. 43
[Handgeschreven notities in de rechterkantlijn, deels onleesbaar/paraaf]
Marken
Kap. bal. voorm. Dit document illustreert de administratieve aanpassingen van het Amsterdamse gemeentebestuur tijdens de Duitse bezetting in 1943. De kern van het besluit is het oprekken van de vakantieperiode voor werklieden (specifiek die van het Energiebedrijf) van september tot november.
De officiële reden, "bijzondere tijdsomstandigheden", is het standaard eufemisme voor de staat van oorlog en de beperkingen die de bezetting met zich meebracht. Door de vakanties over een langere periode te spreiden, kon de continuïteit van essentiële diensten (zoals gas en elektra) gewaarborgd blijven met een minimale personeelsbezetting, wat cruciaal was voor de oorlogseconomie.
Het document toont de juridische hiërarchie van die tijd: het besluit van de burgemeester (destijds Edward Voûte, een collaborerend bestuurder) beroept zich direct op verordeningen van de Rijkscommissaris (Seyss-Inquart). Ook de vermelding dat het Nederlandsche Arbeidsfront (de door de nazi's ingestelde eenheidsvakbond die de verboden vrije vakbonden verving) is gehoord, onderstreept de politieke context van gelijkschakeling. In mei 1943 was de druk op de Nederlandse bevolking en de arbeidsmarkt groot. Kort hiervoor hadden de April-meistakingen plaatsgevonden als protest tegen de gedwongen tewerkstelling in Duitsland (Arbeitseinsatz).
De handgeschreven notitie "Wehrmacht t.k.n." (ter kennisneming) bovenin is veelzeggend: het geeft aan dat belangrijke administratieve wijzigingen in de stadsorganisatie moesten worden gemeld aan of gecontroleerd door de Duitse militaire autoriteiten. Het GEB (Gemeente Energiebedrijf) was van strategisch belang voor de bezetter, waardoor strikte controle op de inzetbaarheid van het personeel noodzakelijk werd geacht.