Officieel extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam. 28 mei 1943. AFSCHRIFT.
HB.

No. 43/31/1 M. 1943 10/6.
No. 887 Arb. 1943
No. 423 L.M. 1943.

Ter kennis brengen van ambtenaren en werklieden, incl. arbeidscontractanten, van de Verordening van den Rijkscommissaris betreffende ambtsdelicten van ambtenaren en van bepaalde beeedigde personen

E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten
van den Burgemeester van Amsterdam.
Vrijdag, 28 Mei 1943.

Op voorstel van den Wethouder voor de Arbeidszaken wordt het volgende besluit genomen:
De Burgemeester van Amsterdam;
Gezien de Verordening van den Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied betreffende ambtsdelicten van ambtenaren en van bepaalde beeedigde personen (Verordeningenblad 1943, no. 49);
Overwegende de wenschelijkheid, dat deze Verordening ter kennis wordt gebracht van het gemeentepersoneel, incl. de arbeidscontractanten;

B e s l u i t :

de Hoofden der gemeentelijke diensttakken uit te noodigen, onderstaande Verordening ter kennis te brengen van de ambtenaren, werklieden en arbeidscontractanten werkzaam bij hun diensttakken, onder opmerking, dat waar in deze Verordening van "ambtenaren" wordt gesproken, hieronder ook dienen te worden verstaan de "werklieden",

"VERORDENING VAN DEN RIJKSCOMMISSARIS VOOR HET BEZETTE NEDERLANDSCHE GEBIED BETREFFENDE AMBTSDELICTEN VAN AMBTENAREN EN VAN BEPAALDE BEEEDIGDE PERSONEN.

Op grond van § 5 van het Decreet van den Führer over de uitoefening van de regeeringsbevoegdheden in Nederland van 18 Mei 1940 (R.W.B. I., bl. 778) bepaal ik:

Artikel 1.
(1) Een ambtenaar die
1) staakt
of
2) zijn arbeidsprestatie vermindert met het oogmerk de vervulling van een overheidstaak te bemoeilijken, te vertragen of onmogelijk te maken, dan wel tracht dit oogmerk op andere wijze te verwezenlijken,
wordt gestraft met gevangenisstraf van ten minste één jaar, doch van ten hoogste vijf jaren, in ernstige gevallen met tuchthuisstraf van ten minste één jaar, doch van ten hoogste vijftien jaren.
(2) In buitengewoon ernstige gevallen kan levenslange tuchthuisstraf of de doodstraf worden uitgesproken.
(3) Poging is strafbaar.

Artikel 2.
Ten aanzien van de toepassing van deze verordening wordt een persoon, die op grond van een arbeidsovereenkomst naar burgerlijk recht bij het Rijk, een provincie, een gemeente of een ander publiekrechtelijk lichaam werkzaam is, met een ambtenaar gelijkgesteld.

Artikel 3.
De deelnemer, ook wanneer hij niet tot de in de artikelen 1 en 2 genoemde personen behoort, wordt op gelijke wijze als de dader gestraft.

Artikel 4.
(1) Hij die tot een bij artikel 1 verboden handeling aanzet, dan wel hij die een ambtenaar of een in artikel 2 genoemden persoon bij het wederopnemen van het werk hindert of poogt te hinderen, wordt met de in artikel 1 genoemde straffen gestraft.
(2) De voorschriften betreffende uitlokking blijven onaangetast.

Artikel 5.
De voorschriften van de artikelen 1 tot en met 4 zijn van overeenkomstige toepassing ten aanzien van personen, van wie vóór de aanvaarding van hun ambt of beroep het afleggen van een eed of van een belofte wordt geeischt.

Artikel 6.
De bij de artikelen 1 tot en met 5 strafbaar gestelde handelingen zijn strafbare feiten in den zin van artikel 2, lid 2, der Verordening no. 52/1940 betreffende de Duitsche rechterlijke macht voor strafzaken, zooals deze luidt ingevolge de Bekendmaking no. 72/1942.

Artikel 7.
Handgeschreven: Deze verordening treedt in werking op den dag harer afkondiging. Dit document is een administratieve doorgeleiding van een draconische Duitse verordening naar het Amsterdamse stadspersoneel. De kern van de tekst is de criminalisering van stakingen en "go-slow" acties (het verminderen van de arbeidsprestatie).

De strafmaat is extreem: van gevangenisstraf tot de doodstraf in "buitengewoon ernstige gevallen". Opvallend is Artikel 2, waarin wordt verduidelijkt dat niet alleen vaste ambtenaren, maar ook alle losse arbeiders en contractanten onder deze regeling vallen. Ook "aanzetten tot" of het hinderen van werkwilligen wordt zwaar bestraft. Artikel 6 stelt vast dat de rechtspraak hierover niet door de Nederlandse rechter, maar door de Duitse rechterlijke macht (het Landesgericht of Sondergericht) zal geschieden. De datum van het besluit, 28 mei 1943, is cruciaal. Nederland was op dat moment net bekomen van de hevige April-meistakingen van 1943. Deze stakingen braken uit nadat bekend werd dat Nederlandse oud-militairen opnieuw in krijgsgevangenschap moesten worden afgevoerd. De bezetter reageerde met het uitroepen van het standrecht en talloze executies.

Dit document laat zien hoe het lokale bestuur van Amsterdam (onder de pro-Duitse burgemeester Edward Voûte) de nieuwe, strengere wetgeving van Rijkscommissaris Arthur Seyss-Inquart formaliseerde voor de eigen werknemers. Het doel was de totale controle over het overheidsapparaat te herstellen en elke vorm van verzet of sabotage door ambtenaren en werklieden in de kiem te smoren door middel van pure intimidatie met de doodstraf.