Dienstbrief / Circulaire van de Gemeente Amsterdam. 15 juni 1943. De Burgemeester van Amsterdam, E.J. Voûte. [Briefhoofd:]
GEMEENTE AMSTERDAM
No. 919 Arb. 1943
Onderwerp: Ziekteverzuim Gemeentepersoneel.

[Stempel in blauwe inkt:]
No. 43/33/1 M. 1943 12/6

[Handgeschreven aantekeningen rechtsboven, deels onleesbaar:]
m. t. i.
[Paraaf]
Ter Bureau opmaken

Amsterdam, 15 Juni 1943.

De toeneming van het ziekteverzuim bij het Gemeentepersoneel en de hiermede gepaard gaande voortdurende stijging der kosten van ziekengeld, maken het nemen van maatregelen dringend noodzakelijk, zoodat ik overweeg tot invoering van carenzdagen over te gaan voor de ambtenaren en werklieden van die diensttakken of onderafdeelingen van diensttakken, waar het ziekteverzuim geacht moet worden meer dan normaal te zijn.
Alvorens hiertoe echter te besluiten, zal ik gaarne nader omtrent het ziekteverzuim bij Uw diensttak worden ingelicht.
In verband hiermede verzoek ik U mij voor iedere afdeeling van Uw diensttak, een opgave te verstrekken van:
A. het aantal ambtenaren en werklieden op 1 Januari 1943;
B. het totaal aantal dagen, waarop de verplichting tot werken in de maanden Januari t/m April bestond;
C. het totaal aantal dagen, waarop in de maanden Januari t/m April wegens ziekte of ongeval werd verzuimd;
D. het percentage aan arbeidsdagen, hetwelk door ziekte of ongeval over vorengenoemd tijdkvak verloren is gegaan. Indien dit cijfer ongunstig beinvloed wordt door een of meer langdurige ziektegevallen, of anderszins door gevallen, die het ziektepercentage sterk influenceeren, dan wel door ongevallen, ontstaan in den dienst, dan zal dit percentage eveneens moeten worden berekend, door deze bijzondere gevallen onder B en C buiten beschouwing te laten.

Deze bijzondere gevallen dienen dan echter afzonderlijk te worden vermeld, waarbij omtrent duur, aard en frequentie van het ziektegeval de noodige inlichtingen zullen moeten worden verstrekt. Deze opgave zal vóór 25 Juli a.s. rechtstreeks gezonden moeten worden aan den Wethouder voor de Arbeidszaken.

De Burgemeester van Amsterdam,
VOÛTE

[Handgeschreven instructie onderaan:]
Arb-contractanten niet opnemen. Verpl. a.b. dgz berekenen als voor Slachthuis.

[Voetnoot:]
Aan Heeren Hoofden van Administratiën, Diensten en Bedrijven.

[Drukkerijmerk:]
Stadsdrukkerij Amsterdam 13177-6-43-100 * Administratieve controle: Het document toont een strikte bureaucratische aanpak van personeelsbeheer. Burgemeester Voûte probeert het stijgende ziekteverzuim te beteugelen door de invoering van 'carenzdagen' (wachtdagen waarop de werknemer geen loon ontvangt bij ziekte) te overwegen.
* Dataverzameling: De brief eist gedetailleerde kwantitatieve gegevens (A t/m D) om beleid op te baseren. Opvallend is de instructie om 'bijzondere gevallen' (zoals langdurig zieken of arbeidsongevallen) apart te verrekenen om een 'zuiver' beeld te krijgen van het reguliere verzuim.
* Handgeschreven toevoeging: De notitie onderaan wijst op een specifieke uitzondering voor 'arbeidscontractanten' en een berekeningswijze die gelijkgesteld moet worden aan die van het 'Slachthuis', wat suggereert dat dit specifieke exemplaar bestemd was voor een dienst met een vergelijkbare werkstructuur of dat het Slachthuis als referentiekader diende.
* Typografische fout: In punt D staat de zetfout "tijdkvak" (voor tijdvak). * Oorlogstijd: Het document dateert van juni 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland. Edward Voûte was de door de bezetter benoemde regeringscommissaris/burgemeester van Amsterdam.
* Ziekteverzuim als verzet: Tijdens de bezetting steeg het ziekteverzuim bij overheidsdiensten landelijk aanzienlijk. Dit was vaak een vorm van passieve resistentie (onderduiken, vertragingstechnieken) of simpelweg het gevolg van verslechterende levensomstandigheden zoals ondervoeding en uitputting.
* Economische druk: De bezetter en het collaborerende stadsbestuur hadden belang bij een efficiënt draaiende stad voor de Duitse oorlogsinspanningen. Maatregelen zoals de carenzdagen waren bedoeld om de discipline te verhogen en de uitgaven van de gemeente onder controle te houden in een tijd van schaarste.