Zakelijke correspondentie (brief). 11 januari 1943. N.V. Reederij, Haring- en Bokkinghandel „HOLLANDIA“, Badhuisstraat 61 J, Scheveningen. Marktwezen Amsterdam, Vischmarkt. N.V. REEDERIJ, HARING- EN BOKKINGHANDEL
„HOLLANDIA“
[Blauw stempel:] No. $46^A / 16 / 1$ M. $1943 \frac{13}{1}$
TELEFOON No. 551445 • A.B.C. CODE • TELEGRAM-ADRES : „HOLLANDIA“
POST-GIROREKENING NO. 1751 BANKRELATIE: ROTTERD. BANKVEREENIGING, SCHEVENINGEN

SCHEVENINGEN, 11 Januari 1943
BADHUISSTRAAT 61 J

Marktwezen Amsterdam,
Vischmarkt.

Mijne Heeren,

Hierbij deelen wij U mede, dat wij niet accoord kunnen
gaan met Uw afrekeningen no. 2527 en 2536.
U hebt gehad 5 kistjes à 30 pakjes sprotfiles, verpakt
in cellophaan-papier à f. 0,30 vastgestelde prijs, terwijl U f.0,28
afrekent.
Bovendien verzenden wij de goederen voor risico van
den afzender en zoodoende hebt U bij de Spoorwegen te reclameeren.
Ook porto en kruiloon is ten Uwen laste.
Wij zien gaarne het verschil tegemoet, zijnde:
[handgeschreven:] 7 - 1 - '43 Afrekening 2527 : f. 4,47
[handgeschreven:] 8 - 1 - '43 - " - 2536 : " 0,13

f. 4,60

In afwachting van Uw antwoord, verblijven wij,

Hoogachtend,
N.V. Reederij Haring- & Bokkinghandel
„HOLLANDIA“
[Handtekening: onleesbaar]

[Handgeschreven marginalia en berekeningen van de ontvanger:]
(Links:)
2 1/2
100 ons = 30 pond
100 x 2 ct = f 2.-
4 ons x 28 ct 1.12
kruiloon 0.20
porto 0.13

4.55

(Midden/Rechts:)
afgerekend
146 ons à 28 ct f 40.88
+ markt 1.45

42.33
af markt 1.45
[onleesbaar] 0.82
af kruiloon 0.30
af porto 0.13

2.70

39.63

[Voetnoot:]
Als plaats van levering en betaling geldt Scheveningen, ook al wordt ten gerieve der cliënten over het verschuldigde gedisponeerd... [tekst loopt door in Nederlands en Duits] In deze brief protesteert de rederij "Hollandia" uit Scheveningen tegen twee afrekeningen van het Marktwezen Amsterdam. De kern van het geschil is een prijsverschil van 2 cent per pakje sprotfilet (f. 0,30 geclaimd versus f. 0,28 uitbetaald). Hollandia beroept zich op een "vastgestelde prijs". Daarnaast wijst de afzender erop dat de verzendkosten (porto) en de kosten voor het transport ter plaatse (kruiloon) voor rekening van de koper (het Marktwezen) komen. Het totale geclaimde bedrag is f. 4,60.

De uitgebreide handgeschreven berekeningen onderaan de brief zijn waarschijnlijk van een ambtenaar van het Amsterdamse Marktwezen. Er wordt getracht de claim te verifiëren aan de hand van gewichten (ons en ponden) en diverse kostenposten. De berekeningen onderaan lijken uit te komen op een ander eindbedrag (f. 39,63), wat duidt op een interne controle van de factuur. De datum van de brief, 11 januari 1943, plaatst dit document midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dit verklaart de term "vastgestelde prijs"; de economie stond onder streng toezicht van de bezetter en prijzen voor levensmiddelen waren gereguleerd om inflatie en zwarte handel tegen te gaan.

Het document geeft inzicht in de dagelijkse bureaucratie en de handel in visproducten in oorlogstijd. Zelfs over relatief kleine bedragen (f. 4,60, wat destijds echter meer koopkracht vertegenwoordigde dan nu) werd formeel gecorrespondeerd. De term "kruiloon" herinnert aan een tijd waarin goederen nog vaak handmatig met kruiwagens van de trein naar de markt werden vervoerd. Het Marktwezen in Amsterdam was verantwoordelijk voor het beheer van de markten en de visafslag in de stad.