Getypt afschrift van een klachtbrief. De vischkoopers van het Dapperplein, Amsterdam. Het Hoofdbureau van Politie (via de Directeur van het Marktwezen). Behoort bij brief 46a/94/2 M. d.d. 23 Maart 1943 aan het Hoofdbureau van Politie, alhier van den Directeur van het Marktwezen.

AFSCHRIFT.

Amsterdam, 13 Maart 1943.

Wel.Ed.Heer,

Hierin nemen wij beleefd de vrijheid Uw dit schrijven te doen toekomen, daar wij schrijven uit naam van de vischkoopers van het Dapperplein, hoe of het mogelijk is, dat dezen genoemde personen
P.Zwart, Oetewalerstraat 48 op het erf
Mej.Rotgeuns [tab] idem [tab] 48 I
Postma, Oetewalerstraat 46, bel étage
en de leverancier van hun H. Bertsma te Monninkendam allen zijn geschorst voor een lang termijn, daar zij allen in de zwarthandel waren, en niet meer op de markt mochten staan en ook geen handel meer mochten drijven, daar wij nu nog veel meer last van bovengenoemde personen hebben , als dat zij wel mochten handelen en op de markt stonden, nu hebben zij maar steeds schol en bot en andere visch te koop. Clandestien tegen een woekerprijs en het leveren aan klanten van ons, daar die dan niet in een rij behoeven te staan, zoo verzoeken wij U om er een eind aan te maken, daar dit geen royaal handel is. Wij hooren het maar iedere dag weer van klanten van ons, ook weten wij tevens, dat ze een pakhuis hebben in de stad en daar de visch aankomt en dan van daar des avonds laat of 's morgens vroeg door jongens naar genoemde adressen worden gebracht op het erf en met emmers naar de eerste etage en naar de bel étage en meerdere adressen.
Tevens hebben wij ook vernomen als dat er ook gehandeld wordt in vaatjes jenever, hoopende dat U daar tevens ook een onderzoek naar zult instellen, daar anders als het maar zoo gemakkelijk gaat, wij dan ons ook maar laten schorsen, daar wij dan honderd maal meer kunnen verdienen als heden de handel op de markt, dat weet U zelf ook wel, want dat is hopeloos en een drukte en een last en de politie bij de wagens zoo te verkoopen dan kunnen wij ook wel onze vrouwen het clandestien laten rondbrengen net als bij genoemde heeren waar wij over schrijven.
Hopende dat U ons spoedig zult helpen en er een eind aan maakt, teekenen wij onzen dank daarvoor de visch verkoopers van het plein.

In afwachting

Deze heeren zijn U wel bekend geloven wij.

Voor eensluidend afschrift:
De Directeur van het Marktwezen, * Taalgebruik: Het document bevat diverse spel- en typefouten (zoals "Monninkendam" i.p.v. Monnickendam, "dezen" en "Rotgeuns" waarbij letters zijn overgetypt/doorstreept). De zinsopbouw is langdradig en volks.
* Kern van de klacht: De legale visboeren van het Dapperplein beklagen zich over oneerlijke concurrentie. Drie specifieke handelaren die wegens "zwarthandel" zijn geschorst, blijken hun handel clandestien voort te zetten vanuit woningen in de Oetewalerstraat.
* Logistiek van de zwarthandel: De brief geeft een inkijkje in de werkwijze: aanvoer via een geheim pakhuis, distributie laat op de avond of vroeg in de morgen door "jongens" met emmers om de politie te ontwijken.
* Sociale druk: Er wordt gedreigd dat als de politie niet ingrijpt, de eerlijke handelaren ook zullen stoppen met de legale verkoop ("ons ook maar laten schorsen") omdat de zwarte markt vele malen winstgevender is en minder regeldruk (geen rijen, geen politiecontrole) kent. Dit document stamt uit de kern van de Tweede Wereldoorlog (maart 1943). Nederland kampte met enorme schaarste en een streng distributiesysteem. De "zwarthandel" was een wijdverbreid fenomeen, maar leidde tot grote spanningen tussen burgers onderling.

De brief is een voorbeeld van verklikkingscultuur: uit economische nood of rancune werden collega-ondernemers aangegeven bij de autoriteiten. Het feit dat dit een "afschrift" is van de Directeur van het Marktwezen aan de Politie, toont de bureaucratische afhandeling van dergelijke klachten in bezet Amsterdam. De genoemde vissen (schol en bot) waren destijds belangrijke voedselbronnen die buiten het officiële bonnenstelsel om voor "woekerprijzen" werden verkocht aan mensen die de rijen bij de marktkramen wilden mijden.