Handgeschreven rapport van een controleur. 12 maart 1943. Controleur (waarschijnlijk J. Balkstra). No. 46ª/99/1 M. 1943 18/3 Amsterdam 12-3-'43

Den Heer de Haer.
Inspecteur v/h Marktwezen
Alhier

Rapport

Hedenmorgen omstreeks 9.00 uur, zag ik op
het buitenterrein van de Vischmarkt, Mevrouw
M. Botter-Jansen, welke sinds 10 Febr. u.s.,
de toegang tot de marktterreinen is ontzegd
geworden.
Op mijn verzoek het terrein te verlaten, deelde
zij mij mede, dat zij in opdracht van den Sicher-
heitsdienst, aan den Directeur van het Markt-
wezen, den Heer Sisama, een bewijs moest vra-
gen, dat haar inderdaad de toegang tot de
marktterreinen is ontzegd geworden.
Ik heb Mevrouw Botter-Jansen hierop verteld,
dat zij daarvoor moet wezen op het hoofdkantoor.
Maar zij weigerde zeer beslist persoonlijk naar het
hoofdkantoor te gaan, en drong er op aan van den telefoon
gebruik te mogen maken.
Na overleg van den Heer de Haer met den Heer Sisama,
werd haar dit toegestaan.
Na het telefonisch onderhoud, dat zij heeft mogen
hebben met den Directeur van het Marktwezen,
weigerde zij echter opnieuw van de marktterreinen
te verlaten.
Nu Mevrouw Botter tot twee maal toe verzocht
te hebben zich te verwijderen van het marktterrein,
waarop zij echter niet inging, heb ik een hier
dienstdoende agent van Politie verzocht haar van
de terreinen te verwijderen.
Waarop de agent van Politie haar gedwongen heeft
de markt te verlaten.

Controleur.

J. Balkstra [handtekening] * Inhoud: Het rapport beschrijft de verwijdering van een vrouw, Mevrouw M. Botter-Jansen, van de Amsterdamse Vismarkt. Zij had al sinds februari 1943 een toegangsverbod. De vrouw weigerde vrijwillig te vertrekken en claimde dat zij in opdracht van de Sicherheitsdienst (SD) om een schriftelijk bewijs van haar ontzegging kwam vragen. Na een moeizaam verlopen proces waarbij zij telefonisch contact mocht opnemen met de directeur van het Marktwezen (de heer Sisama), bleef zij weigeren te vertrekken. Uiteindelijk is zij door een politieagent gedwongen het terrein te verlaten.
* Taalgebruik: Formeel ambtelijk Nederlands, kenmerkend voor rapportages uit die tijd. Er wordt strikt verslag gedaan van de opeenvolgende handelingen en de hiërarchie binnen de gemeentelijke dienst (Inspecteur, Directeur, Controleur).
* Conditie: Het document is geschreven op verkleurd papier (mogelijk oorlogskwaliteit). Het handschrift is goed leesbaar en regelmatig. Er staan administratieve aantekeningen en parafen in de marge (o.a. '18/3' en een rode paraaf). * Historische context: Het document dateert van maart 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* De rol van de SD: De vermelding van de Sicherheitsdienst (SD) is saillant. Het suggereert dat de vrouw ofwel onder druk stond van de bezetter, ofwel de naam van de beruchte SD gebruikte om haar aanwezigheid te rechtvaardigen of autoriteit af te dwingen.
* Bestuur onder bezetting: Het Marktwezen was een cruciale gemeentelijke dienst, zeker in een tijd van schaarste en distributie. Het feit dat iemand de toegang kon worden ontzegd, wijst op de strikte regulering van de handel en openbare ruimtes. De "M. 1943" in het kenmerk duidt waarschijnlijk op het archief van het Marktwezen.
* Personeel: De genoemde heren De Haer en Sisama waren destijds inderdaad verbonden aan de administratie van de Amsterdamse markten. De naam van de directeur wordt soms ook gespeld als 'Sisema'.