Ambtsbericht/Rapportage betreffende visverkoop.
Origineel
Ambtsbericht/Rapportage betreffende visverkoop. 24 maart 1943. G. Huisman. Den Heer Inspecteur van het Marktwezen. [Linksboven, handgeschreven:]
Inschrijven
[Stempel/Type boven]:
No. $46^a/114/1$ M. $1943^{31}/_3$
[Rechtsboven]:
707 SV
Amsterdam, 24 Maart 1943.
[Adres]:
Den Heer Inspecteur van het
Marktwezen.
[Inhoud]:
Hedenmiddag ontving ik bij de garnalen, die ik moest
verkoopen ruim 500 kg schar uit Den Helder. Daar de schar on-
geijsd was en de kwaliteit van dien aard, dat ze vandaag weg
moest, heb ik ze aan 11 verschillende koopers verkocht en
op diverse markten laten verkoopen, o.a. Lindengracht, Dapper-
plein en Nieuwmarkt. Ik heb met de koopers afgesproken, dat
ik den volgenden dag van ieder een bewijs krijg van den markt-
meester, dat ze hun visch daar verkocht hebben.
G. Huisman.
[Marginale aantekeningen]:
- Links verticaal (rood): Waarom niet M. de Haan of M. v. Duivendijk opgebeld? Is gebeurd de Haan
- Linksonder (rood): M. de Haan besproken. [paraf] 1-4-43 [paraf]
- Midden onder (rood): verder scherpere opgave.
- Rechtsonder (zwart, omcirkeld): Opbrengst gecontroleerd.
- Rechtsonder (zwart): in orde bevonden 5-4-43 de Haan * Onderwerp: De snelle verkoop van een partij van circa 500 kg schar (vis) die wegens gebrek aan ijs ("ongeijsd") en matige kwaliteit direct verhandeld moest worden om bederf te voorkomen.
- Handeling: Huisman heeft de partij verdeeld over 11 kopers op verschillende Amsterdamse markten (Lindengracht, Dapperplein, Nieuwmarkt) en heeft administratieve bewijslast (marktmeesterbewijzen) geëist.
- Toezicht: Uit de rode aantekeningen blijkt dat er interne controle was op de procedure. Er wordt gevraagd waarom bepaalde personen (De Haan, Van Duivendijk) niet direct waren geraadpleegd. Uiteindelijk is de opbrengst op 5 april 1943 gecontroleerd en akkoord bevonden door De Haan.
- Taalgebruik: Formeel Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling ("verkoopen", "visch", "dien aard"). Dit document stamt uit maart 1943, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was voedselvoorziening strikt gereguleerd en was er sprake van schaarste en distributiebonnen. Het 'Marktwezen' speelde een cruciale rol in het controleren van de legale handel en het voorkomen van zwarte handel.
De nadruk op de "ongeijsde" staat van de vis verklaart de haast: zonder koeling was de vis binnen enkele uren onverkoopbaar. De strenge controle (de vraag waarom er niet gebeld was en de latere controle van de opbrengst) illustreert de bureaucratische druk en de noodzaak voor ambtenaren om elke transactie te kunnen verantwoorden in een tijd van scherpe rantsoenering. De genoemde markten (Lindengracht, Dapperplein, Nieuwmarkt) zijn nog steeds actieve marktlocaties in Amsterdam.