Getypte rapportage of brief (pagina 2) met uitgebreide handgeschreven correcties en kanttekeningen. Zaterdag 24 april (op basis van de tekst en historische context waarschijnlijk 1943). (Getypte tekst met verwerking van handgeschreven wijzigingen. Doorgehaalde tekst is gemarkeerd met [doorgehaald].)

-2-

over de Nederlandsche Visscherij Centrale te worden ingenomen. Trouwens, in de voorbesprekingen met de directie der Nederlandsche Visscherij Centrale is uitdrukkelijk overeengekomen, dat de Gemeente de bokkingen niet van de Centrale koopt, doch deze voor de Centrale zal verkoopen. De Heer Haasnoot heeft hierin toegestemd.

De afgekeurde bokkingen zullen derhalve komen voor rekening van de Nederlandsche Visscherij Centrale. Het laatste woord zal hierover evenwel nog niet zijn gesproken aangezien de Nederlandsche Visscherij Centrale de afkeuring der bokkingen betwist. Zij heeft tijdens de distributie 2 experts uit den Haag gezonden, die de partijen afgekeurde bokkingen hebben beoordeeld en die zich met den uitspraak van den keurmeester niet hebben vereenigd. [doorgehaald: Er zou proces-verbaal tegen den keurmeester worden opgemaakt] wegens vernietiging van levensmiddelen! De keurmeester heeft zijn standpunt desniettemin gehandhaafd en de bokkingen op grond van art. 1 der Warenwet niet [doorgehaald: geschikt] gekeurd bevonden voor menschelijke consumptie. Overigens is dit een zaak, die door den Keuringsdienst van Waren en de Nederlandsche Visscherij Centrale moet worden uitgemaakt, aangezien de Dienst Marktwezen hiermede geen enkele bemoeiing heeft. Omtrent het resultaat zult U ongetwijfeld nader worden ingelicht door den Directeur van den Keuringsdienst van Waren.

Vaststaat naar onze meening evenwel, dat de Gemeente Dienst Marktwezen de afgekeurde bokkingen niet met de Nederlandsche Visscherij Centrale behoeft af te rekenen [doorgehaald: zal afrekenen].

Ten aanzien van de door den kleinhandel ingenomen distributiebonnen kunnen wij U het volgende melden.
In totaal heeft de kleinhandel bij den Distributiedienst ingeleverd 649.571 bonnen x 2 = 1.299.142 bokkingen. De kleinhandel heeft in totaal ontvangen [doorgehaald: 1.522.677] 1.497.600 bokkingen (+ 25.000 stuks, [doorgehaald: welke aan Gemeente-Diensten beschikbaar zijn gesteld]). Zaterdag 24 April des namiddags rond 2.30 uur zijn rond 198.450 bokkingen zonder bon vrijgegeven (1.497.600 – 1.299.142 [doorgehaald: bonnen] op grond). Wanneer men aanneemt, dat de bevolking momenteel rond 750.000 menschen beloopt, beteekent dit, dat ± 90% van de bevolking haar bonnen heeft ingeleverd. Voorwaar een zeer goed resultaat waaruit [doorgehaald: blijkt] onder personeel etc. blijkt, dat, in weerwil van de kwaliteit, welke nu eenmaal niet prima kon zijn, de bevolking deze distributie wel op prijs heeft gesteld.

Ten slotte nog een mededeeling over de kistjes, waarin...

Kanttekeningen (links in de marge):
1. daarna reklames te kunnen verzorgen... zelfs opzegging bij de mogelijkheid van een ... (deels onleesbaar cursief).
2. Iedere bon recht gaf op twee bokkings, zoodat het aantal bonnen 1.299.142 bokkings vertegenwoordigt.
3. uit de overweging dat de keurmeester vaststelde dat de bokkings niet de praktijk (?) hielden bij de handel blijven overstaan uit vrees voor bederf. Dit document legt een conflict bloot over voedselkwaliteit in oorlogstijd. De kern van de zaak is de afkeuring van een partij bokkingen door de lokale keurmeester. De Nederlandsche Visscherij Centrale (NVC), de centrale instantie die de vishandel controleerde, was het hier niet mee eens en dreigde zelfs met een proces-verbaal wegens het vernietigen van voedsel – een zeer zware beschuldiging in een tijd van schaarste.

De tekst toont een bureaucratische strijd: de Dienst Marktwezen distantieert zich van het kwaliteitsgeschil (dat is voor de Keuringsdienst van Waren), maar trekt wel de financiële conclusie dat er niet betaald hoeft te worden voor de afgekeurde vis.

Interessant zijn de statistieken onderaan:
* Distributie: Er zijn bijna 1,3 miljoen bokkingen op bonnen verstrekt.
* Vrije verkoop: Bijna 200.000 bokkingen zijn zonder bon "vrijgegeven". Dit gebeurde vaak wanneer bederf dreigde en men de vis liever zonder bon wegvrijgaf dan dat het verloren ging.
* Participatie: Een deelname van 90% van de bevolking wordt als een groot succes gezien, ondanks de expliciete vermelding dat de kwaliteit "niet prima kon zijn". Het document dateert uit de Tweede Wereldoorlog. De spelling, de term "distributiebonnen" en de rol van de Nederlandsche Visscherij Centrale (opgericht in 1941) wijzen hier direct naar. In 1943 was de voedselvoorziening in Nederland al precair. Vis was een belangrijke bron van proteïne, maar de kwaliteit liet vaak te wensen over door gebrekkig transport en beperkte koeling.

Het genoemde aantal inwoners van 750.000 duidt vrijwel zeker op Amsterdam (dat in die jaren rond de 790.000 inwoners schommelde, maar door deportaties en onderduik een daling in de officiële statistieken zag). De "Heer Haasnoot" die wordt genoemd, is waarschijnlijk een vertegenwoordiger van de bekende Katwijkse haring- en visserijfamilie Haasnoot, die in die tijd belangrijke posities bekleedden binnen de visserijorganisaties. De spanning tussen het "vernietigen van levensmiddelen" (wat door de bezetter zwaar gestraft kon worden) en de volksgezondheid (de Warenwet) was een dagelijkse realiteit voor ambtenaren in deze periode.