Technisch verslag / Instructie voor bollenkwekers. ca. eind 1942 / begin 1943 (gebaseerd op de genoemde proefdata van september 1942). Bestryding Narcisvlieg Systeem Dr.W.E.de Mol.

"Drukmethode"

Zoo U mogelyk weet, richt de narcisvlieg groote schade aan de narcissencultuur.
De larven, uit de eitjes ontwikkeld, dringen zich in de bollen om zich daar te nestelen en er te vreten, en het volgende voorjaar weer als vlieg uit te vliegen om opnieuw veel schade aan te richten.
Door het invreten van de larve in den bol wordt de spruit van den bol beschadigd, wat als gevolg kan hebben, dat de bol weinig of in 't geheel geen gewas en bloemen kan opbrengen.
In het jaar 1941, was door proefnemingen een geschikte behandeling volgens deze methode gevonden, die in de practyk kan worden toegepast.
Dit is een achturige behandeling, met een druk van 12 atmosfeer en een toevoer van 20% koolzuur en 80% zuurstof.
Met deze behandeling moesten de larven bezwyken en werden de bollen door de behandeling te ondergaan niet beschadigd. De bollen gaven geen beschadiging in bloem en gewas en kwamen als normaal te voorschyn.
Den vorigen zomer, in 1942 dus, werden niettegenstaande dit succes de proeven voortgezet om verschillende redenen, zooals byvoorbeeld : om te trachten den behandelingsduur te verkorten met daarby vanzelf ook de zekerheid dat de larven werden gedood. Later kom ik hierop terug.
Een andere reden waarom de proeven werden voortgezet, waar het in dit stukje vooral om gaat) was : dat men wilde weten hoe bollen, die gekoeld worden, op een behandeling reageeren.
U moet weten, dat door bollen te koelen alsmede te broeien men een nog vroegeren bloei krygt. Men kan dus zeggen bollen koelen is vroegbloei. Niet alle soorten zyn hiervoor geschikt, maar die wel geschikt zyn, kent de vakman.
Bollen, bedoeld gekoeld te worden, worden spoedig, na gerooid te zyn naar de koelcellen gebracht om dan tot ongeveer half September daar te liggen in een temperatuur van byvoorbeeld negen graden Celsius(7 graden wordt ook toegepast by enkele soorten).
De vraag was nu : moeten deze "koelbollen" eerst worden behandeld volgens bedoelde methode of eerst worden gekoeld en daarna behandeld ?
Welnu, proeven die in de koelcel van de Markthallen te Amsterdam, zyn genomen hebben laten zien, dat in de toekomst het best aan een vasten regel kan worden gehouden om het voor den vakman zoo gemakkelyk mogelyk te maken namelyk : EERST KOELEN EN DAN BEHANDELEN. WANNEER HET ZOO GEBEURT, ZULLEN GEEN NADEELIGE GEVOLGEN ONTSTAAN !
Als voorbeeld geef ik hier nu het volgende staatje van een proef :

Soort : King Alfred
Gerooid : 6 Juli 1942
Naar de koelcel : 17 Juli 1942
Temperatuur : 9 graden Celsius
Uit de koelcel : 15 September 1942
Datum van behandeling : 15 September 1942
Toevoer koolzuur : 20%
Toevoer zuurstof : 80%
Aantal uren van behandeling : 5 uren Dit document beschrijft een innovatieve methode voor de bestrijding van de larven van de narcisvlieg (Merodon equestris), ontwikkeld door Dr. W.E. de Mol. De kern van de methode is de zogenaamde "drukmethode", waarbij bollen worden blootgesteld aan een hoge druk (12 atmosfeer) in een gasmengsel van koolzuur (CO2) en zuurstof (O2).

De belangrijkste bevindingen in dit schrijven zijn:
1. Effectiviteit: De behandeling doodt de larven zonder de bol of de toekomstige bloei te schaden.
2. Optimalisatie: In 1942 is men erin geslaagd de behandelingsduur te verkorten (van 8 naar 5 uur).
3. Logistieke volgorde: Voor bollen die een koudebehandeling ondergaan (voor vroege bloei), is vastgesteld dat de drukbehandeling na de koelperiode moet plaatsvinden voor het beste resultaat.
4. Locatie van onderzoek: De proeven vonden onder andere plaats in de koelcellen van de Markthallen in Amsterdam. Dr. Willem Eduard de Mol (1888-1959) was een bekende Nederlandse cytoloog en geneticus die pionierswerk verrichtte in de bloembollensector. Hij stond bekend om zijn onderzoek naar het veredelen van bollen en het bestrijden van parasieten met behulp van röntgenstraling en drukverschillen.

De context van dit document is de Nederlandse bloembollencultuur tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ondanks de bezetting ging het landbouwkundig onderzoek door om de vitale exportpositie van de Nederlandse bol (zodra de vrede zou weerkeren) te beschermen. De narcisvlieg vormde destijds een grote bedreiging voor de teelt. Het gebruik van de Markthallen in Amsterdam als onderzoekslocatie onderstreept het belang van de infrastructuur voor koeling die daar destijds reeds zeer geavanceerd was. De "King Alfred" narcis, genoemd in het staatje, was (en is) een van de meest populaire commerciële rassen. W.E. de Mol