Dienstverslag/dagrapport van de Dienst der Marktwezen (Marktpolitie). [Hoofddocument - Rechts]

verwijderd.

Dinsdag 7 November 1944.

Heden was het weer nog slechter, dan Maandag en stond er een enorme storm. [In rood:] NW? Ook vandaag was er niet veel te beleven.

Wederom op de hoek van de Ferd. Bolstraat en Albert Cuypstraat, een manspersoon aangetroffen, welke in een emmer, pakjes surrolich [?] met zakdoek, welke hij voor f 0.50 per pakje aan het publiek verkocht. Deze persoon was genaamd:

Jacob van Bruggen
geb: 3 April 1917 te Amsterdam, ijzerwerker, wonende Vrolikstraat 198 II te Amsterdam-Oost.

Ook deze pakjes voor f 0.15 per pakje aan het publiek verkocht.

Verder nog enige personen van de markt verwijderd, die over de markt liepen en cigarettenpapier of stroopballen e.d. te koop aanboden.

De Ambtenaar ter Marktwezen:
[Handtekening] J.J.M. Bekkers

[Linksonder, schuin geschreven:] Gezien 8-11-44 [Paraaf]

[Inlegvel/Notitie - Links]

Controle met
Lak - v.d. Burg en Bekkers

bijv.
Op 6 dezer [?]
gehouden op de
v.d. Burg. Er [zijn]
ons verwijderd
of sigarettenpapier
ons gewaarschuwd
verschijnen.

[Paraaf in rood] Het document is een typerend voorbeeld van een dagrapport van de Amsterdamse Marktpolitie tijdens de Tweede Wereldoorlog. De ambtenaar Bekkers rapporteert over de dagelijkse gang van zaken op de Albert Cuypmarkt.

Opvallend is de melding van het weer ("enorme storm"), wat de grimmige sfeer van de Hongerwinter (november 1944) illustreert. De focus van de controle ligt op de illegale handel in schaarse goederen zoals vloeitjes ("cigarettenpapier") en surrogaatproducten of snoep ("stroopballen"). Jacob van Bruggen wordt specifiek genoemd als handelaar die vanuit een emmer verkocht, waarschijnlijk om zijn waar snel te kunnen verbergen bij nadering van de politie. De prijzen (50 cent per pakje) duiden op zwarte handelsprijzen in een tijd van extreme schaarste. Dit document bevindt zich midden in de periode van de Hongerwinter. Na de Spoorwegstaking van september 1944 raakte de voedsel- en brandstofvoorziening in Amsterdam nagenoeg verlamd. De officiële markthandel was ingestort, waardoor de "vrije" of zwarte handel op straat voor velen de enige manier was om aan goederen te komen of om een inkomen te genereren.

Ambtenaren van het Marktwezen hadden de taak om deze ongereguleerde handel tegen te gaan. De toon van het rapport is echter zakelijk en enigszins mat ("niet veel te beleven"), wat suggereert dat dergelijke overtredingen aan de orde van de dag waren. De genoemde locaties (Ferdinand Bolstraat en Albert Cuyp) vormen nog steeds het hart van de Amsterdamse Pijp. J.J.M. Bekkers (ambtenaar) v.d. Burg (controleur) Jacob van Bruggen (ijzerwerker).