Proces-verbaal / Ambtelijk verslag van aanhouding. III Hedenmiddag om 15.20 uur aangehouden
in de Jan Pieter Heijestraat nabij de Kinkerstraat
een persoon genaamd:
PETRUS. HULST.
machinebankwerker, geb: 29 Maart 1918 te Amsterdam,
wonende Bellamystraat 102 hs Amsterdam. West.
Deze persoon had op een handkar bij zich
2 kratten appelen à 25 kg per krat / verkoopprijs
1 krat peren à 30 kg - id. [idem] / f 1.30 per Kg.

IV Om 16.= uur aangehouden op het Staringplein
GERARDUS. LIMBURG.
Expeditieknecht, geb: 21 Juni 1916 te Amsterdam, wonende
Kinkerstraat 157 II Amsterdam. West.. Persoonsbewijs
A 35 - No 318327.
Deze had op een handkar geladen 2 kratten
appelen à 25 K.G. per krat, welke hij verkocht voor f 1.50 per
kilo.
Ook deze beide partijtjes aan het publiek
ter plaatse voor vastgestelde prijs verkocht.
Alle genoemde personen gaven als her-
komst van het fruit op, dat zij het in de polders
van hen onbekende personen gekocht hadden.

Amsterdam 30 September 1944.
De Ambtenaren van het Marktwezen.
Paraaf: L.L.J. LAK.
[Handtekening] J.J.M. Bekkers.

[Kantlijn links onderaan:]
Gezien
3-10-44
de Haan Dit document is een officieel verslag van twee aanhoudingen wegens illegale straathandel of prijsopdrijving (zwarte handel) tijdens de Duitse bezetting van Nederland.

De ambtenaren van het Marktwezen hebben twee mannen (Hulst en Limburg) betrapt op het verkopen van grote hoeveelheden fruit (appels en peren) vanaf een handkar. Opvallend is de directe repressieve maatregel: het fruit werd niet enkel in beslag genomen, maar "ter plaatse" aan het publiek verkocht tegen de officieel vastgestelde prijs. Dit was een methode om woekerprijzen tegen te gaan en de bevolking direct te laten profiteren van inbeslagnames.

Beide verdachten gebruiken een identiek verweer: zij zouden de handel hebben gekocht van "onbekende personen" in de polders. Dit was een veelgehoord excuus om de eigenlijke leveranciers (vaak boeren die buiten de distributie om verkochten) te beschermen en zelf minder schuldig te lijken. Het document dateert van 30 september 1944. Dit is een cruciale periode in de Nederlandse geschiedenis:
1. De Hongerwinter: Slechts enkele weken na "Dolle Dinsdag" en de mislukte geallieerde opmars tijdens Operatie Market Garden. De voedselvoorziening in de steden (zoals Amsterdam-West, waar deze aanhoudingen plaatsvonden) begon kritiek te worden.
2. Schaarsheid: Fruit was een luxeproduct geworden. De prijzen die in het document genoemd worden (f 1.30 en f 1.50 per kilo) waren voor die tijd extreem hoog, wat de actie van de marktmeesters verklaart.
3. Handhaving: Ondanks de oorlogssituatie bleven civiele diensten zoals het Marktwezen functioneren om de distributieregels en prijsbeheersing (Bureau Prijzen) te handhaven, vaak onder toezicht van de bezetter, maar ook ter bescherming van de legale markt. J.J.M. Bekkers Marktwezen