Archiefdocument
Origineel
[Linkerzijde, gedeeltelijk bedekt door stroken]
xx _
[Rij]ksdistributie van Groenten
[Groenten]bon № 092343
[KAA]RT No. ........................................
[De groen]te wordt slechts afgeleverd tegen
[inlevering van e]en bon en van de desbetreffende
[distributie]kaart. De groenten kunnen op
[aa]ngewezen uren worden afgehaald
[ter p]laats .....................................................
[Verloren] bonnen worden niet vergoed.
[Deze b]on is slechts geldig in de week
volgende op die waarin besteld is.
Datum bestelling .........................................
[Midden, verticaal geschreven met pen]
H. de Haer
[Rechterzijde]
........ pond roode kool
........ ,,
........ ,,
........ ,,
........ ,,
........ ,,
........ ,,
........ ,,
Totaal .......... pond
Bovenstaand bedrag .........
[Tekst op rechter opgeplakte strook]
GEMEENTEAMST[ERDAM]
[Afbeelding: Wapen van Amsterdam met de drie Andreaskruisen en keizerskroon]
[Tekst op linker opgeplakte strook]
[AMST]ERDAM
[Afbeelding: Deel van het Amsterdamse wapen met een leeuw en emmer] Het document is een originele distributiebon voor groenten, in dit geval specifiek bestemd voor een hoeveelheid rode kool. De bon is uitgegeven door de Rijksdistributie van Groenten voor gebruik in de gemeente Amsterdam. De heraldische symbolen van de stad (de leeuwen en de drie Andreaskruisen) zijn prominent aanwezig op de opgeplakte papierstroken.
De instructies op de bon geven een inkijkje in de bureaucratische controle van die tijd: de groente werd alleen verstrekt op vertoon van zowel de bon als de bijbehorende distributiekaart. Ook was er een strikte tijdsplanning; men moest in de ene week bestellen om de week daarna de goederen te kunnen afhalen. De handgeschreven naam "H. de Haer" duidt waarschijnlijk op de houder van de kaart of de controlerend ambtenaar/winkelier. Het feit dat verschillende papierdelen op elkaar zijn geplakt, wijst op een administratief proces waarbij bewijsstukken werden verzameld. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) heerste er een groeiende schaarste aan voedsel. Om de beschikbare voorraden te beheren, voerde de overheid een complex distributiestelsel in. Burgers hadden bonnen nodig voor bijna alles: van brood en vlees tot kleding en, zoals hier te zien, groenten.
Rode kool was een belangrijk basisvoedsel tijdens de oorlogsjaren, vooral omdat het goed houdbaar was. De Amsterdamse distributiedienst was verantwoordelijk voor de lokale uitvoering van deze rijksmaatregelen. Dit document illustreert de dagelijkse realiteit van de Amsterdammer tijdens de bezetting, waarbij men volledig afhankelijk was van officiële toewijzingen om aan de eerste levensbehoeften te komen. Het verlies van dergelijke bonnen kon rampzalige gevolgen hebben voor de voedselvoorziening van een gezin. H. de Haer Gemeente Amsterdam