Zakelijke correspondentie (brief).
Origineel
Zakelijke correspondentie (brief). 9 mei 1944. Firma Gomperts & Lezer, Damesmodeartikelen. De Heer Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. GOMPERTS & LEZER
DAMESMODEARTIKELEN
TELEGRAM-ADRES: GOMPERTS-LEZER
TELEFOON: ( 40746 / ( 49746
BANKIER: AMSTERDAMSCHE BANK BIJKANTOOR DAMRAK
POSTGIRO-REKENING 3238
GEM. GIRO G 2552
AMSTERDAM-C., 9 Mei 1944
O.Z. VOORBURGWAL 127-129
[Handgeschreven in de rechterbovenhoek, deels in rood potlood:]
M. i. Du. [?]
afwijzen
17/5 44
46b/74/2
Den Heer Directeur van het Marktwezen
de Ruyterkade 5 - 13
A L H I E R
Distexkooper No. 1011
Stamboekno. G. 8445
Sectie Conf. No. 22273
[Paars stempel:] No = 46b/74/1
[Groot paars datumstempel:] M. 1944 10/5
WelEd. Heer,
Wy zouden het volgende onder Uw aandacht willen brengen. Aan ons confectie-atelier zyn verschillende getrouwde vrouwen en zelfstandige meisjes verbonden, die door hun werkzaamheden niet in de gelegenheid zyn om in de ry te gaan staan voor visch. Daardoor blyven zy steeds van deze zeer noodige voeding verstoken.
Onze vraag is nu, of U ons bedryf ten behoeve van ons personeel, dat 19 personen telt, een toewyzing voor visch zoudt willen verstrekken, opdat ook deze menschen eens een maaltje visch kunnen bemachtigen.
Met belangstelling Uw antwoord tegemoetziende, verblyven wy,
Hoogachtend
GOMPERTS & LEZER
[Handtekening]
[Rechtsonder handgeschreven:] 26 A.
[Linksonder in de marge gedrukt:] W.-1-39-5000-A.F.R W. * Onderwerp: Een verzoek om een collectieve toewijzing van vis voor het personeel van een kledingatelier.
* Argumentatie: De directie voert aan dat hun personeel (vrouwen en meisjes) de hele dag werkt en daarom geen tijd heeft om in de lange distributierijen voor vis te staan. Hierdoor missen zij noodzakelijke voedingsstoffen.
* Administratieve details: Het document bevat specifieke oorlogsterminalogie zoals "Distexkooper" (een registratie voor de handel in textiel tijdens de bezetting) en stamboeknummers, wat wijst op de verregaande bureaucratische controle door de bezetter en de Nederlandse instanties.
* Resultaat: Uit de handgeschreven rode aantekening rechtsboven ("afwijzen") blijkt dat het verzoek door de Directeur van het Marktwezen niet is gehonoreerd. * Tijdsgeest: De brief dateert van mei 1944, vlak voor de invasie in Normandië en de daaropvolgende Hongerwinter. De voedselschaarste in Amsterdam was op dat moment al zeer nijpend. Vis was een van de weinige eiwitbronnen die (sporadisch) nog beschikbaar waren, maar de schaarste leidde tot enorme wachtrijen.
* Sociaal-economisch: Het document illustreert de dubbele belasting van werkende vrouwen in oorlogstijd: zij moesten bijdragen aan de productie, maar konden daardoor niet deelnemen aan de tijdrovende dagelijkse strijd om voedsel (de rij).
* Achtergrond firma: Gomperts & Lezer was een bekende Joodse firma in damesconfectie. Gezien de datum (1944) en het feit dat het bedrijf nog opereerde, stond de onderneming op dat moment hoogstwaarschijnlijk onder toezicht van een door de Duitsers aangestelde 'Verwalter' of was het bedrijf 'gearialiseerd', aangezien de meeste Joodse eigenaren in deze fase van de oorlog al gedeporteerd of ondergedoken waren. De brief toont aan dat de dagelijkse logistieke beslommeringen van de voedselvoorziening doorgingen, ongeacht de politieke situatie van het bedrijf.