Handgeschreven conceptbrief of interne nota. 13 juni 1944. onderwerp:
visch voor ambtenaren

Den Heer Wnd. S. G. vh. Dept.
van Sociale Zaken.

46b/94/2

N.a.v. Uw brief d.d. 2 Juni j.l. Afd.
A.S. bericht ik U, dat een regeling ~~voor~~
~~levering~~ voor levering van visch aan
personeel van diensten en instellingen als door
U bedoeld, niet bestaat. (Ik merk overigens op, dat
de omvang van den vischaanvoer aan den afslag te
dezer stede van dien aard ^is, dat het
overgroote deel der bevolking van Amster-
dam in dezelfde omstandigheden verkeert
als het personeel van Uw Dienst en ~~niet~~
~~ook~~ visch van vaste leveranciers kan betrekken.
evenmin [onderaan in de kantlijn genoteerd als vervanging voor de doorstrepingen]

13/6-44 [onleesbare paraf] In dit schrijven wijst de opsteller een verzoek van het Departement van Sociale Zaken af. Het departement had blijkbaar gevraagd of er een speciale regeling getroffen kon worden om vis te leveren aan hun personeel. De auteur stelt resoluut dat een dergelijke voorkeursbehandeling niet bestaat.

De tekst bevat een interessante sociaal-kritische kanttekening: de auteur wijst de Secretaris-Generaal erop dat de visaanvoer bij de Amsterdamse afslag zo minimaal is dat bijna de gehele bevolking van Amsterdam geen vis meer kan krijgen via de normale kanalen. De ambtenaren van het departement worden hierin dus gelijkgesteld aan de rest van de burgerbevolking, die eveneens lijdt onder de tekorten. Het gebruik van doorstrepingen en de correctie "evenmin" onderaan duidt op een zorgvuldig geformuleerd concept om de afwijzing feitelijk maar krachtig te onderbouwen. Het document is gedateerd op 13 juni 1944, slechts een week na D-Day. Nederland bevindt zich in een fase van de bezetting waarin de schaarste aan alles, en met name voedsel, extreme vormen begint aan te nemen. In de grote steden zoals Amsterdam was de voedseldistributie een voortdurende bron van zorg en bureaucratisch getouwtrek.

Tijdens de oorlog probeerden verschillende groepen, waaronder ambtenaren van departementen, vaak via officiële wegen extra toewijzingen of "eigen" bevoorradingslijnen op te zetten. Dit document illustreert de weerstand die dergelijke verzoeken opriepen bij de instanties die toezagen op de (beperkte) algemene voorraden. Het biedt een inkijkje in de dagelijkse overlevingsstrijd en de bureaucratie tijdens de laatste oorlogsjaren, vlak voor de beruchte Hongerwinter van 1944-1945.