Dienstverslag / Rapport van de Markmeester. 3 april 1944 (gebeurtenis op 31 maart 1944). C. Blom (Markmeester). Inspecteur van het Marktwezen. [Linksboven, gestempeld/getypt:]
№ 46 a/9/1

[Midden boven, paars stempel:]
M. 1944 5/4

[Rechtsboven, handgeschreven in potlood/inkt:]
Th. De Grebber
nakijken rapport en
pvb [gevolgd door een paraaf]

Rapport.

Ondergeteekende, C. Blom, rapporteert U het volgende:

"In den namiddag van Vrijdag 31 Maart 1944 stond een handkar, beladen met een kist spiering, op het Zwanenplein (Amsterdam-Noord)
Bij deze kar stond een mij bekend persoon, de vischventer Tuin, de spiering te wegen en aan het omstaand publiek af te geven. Een ander, aan mij onbe-kend persoon, ontving het geld en ik hoorde hem zeggen: "3 pond voor F. 1.80. Daar mij later bij informatie bleek dat de prijs voor spiering is vastge-steld op F. 0.70 per Kg. werd deze visch dus door bovengenoemde personen ~~voor~~ F. 0.50 per Kg. te duur verkocht.
Om zeker te zijn heb ik bij menschen, waarvan ik ~~wist~~ had gezien dat zij van Tuin spiering hadden gekocht, geïnformeerd wat zij daarvoor hadden be-taald. Zij bevestigden F. 0.60 per pond en één 4 pond voor F. 2.50 te hebben betaald.

Amsterdam, 3 April 1944.

vL.                                                   De Markmeester,

[Handtekening:] C Blom

Aan den heer Inspecteur
van het Marktwezen.

[Linksonder, handgeschreven paraaf:]
Grb * Taalgebruik: Het document is opgesteld in de toen gangbare spelling (vóór de spellingwijziging van 1947), gekenmerkt door woorden als "ondergeteekende", "vischventer" en "menschen".
* Inhoud: Markmeester C. Blom rapporteert een overtreding van de prijsvoorschriften. De visboer (Tuin) verkocht spiering voor 0,60 gulden per pond (wat neerkomt op 1,20 gulden per kilo). Aangezien de officieel vastgestelde prijs 0,70 gulden per kilo was, bedroeg de prijsopdrijving 0,50 gulden per kilo.
* Correcties: In de getypte tekst zijn handmatige correcties zichtbaar. Het woord "voor" is doorgehaald voor het bedrag van de meerprijs, en "wist" is doorgehaald en vervangen door "had gezien" om de observatie feitelijker te maken.
* Administratieve verwerking: De handgeschreven aantekening bovenin ("Th. De Grebber") wijst op een interne instructie om op basis van dit rapport een officieel proces-verbaal (pvb) op te maken. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In 1944 was er sprake van grote schaarste en distributie van goederen. Om inflatie en woekerprijzen tegen te gaan, hanteerde de overheid (onder toezicht van de bezetter) strikte maximumprijzen voor levensmiddelen.

De "Markmeester" had de taak om toe te zien op de orde en de naleving van de regels op de markt. Prijsopdrijving op de zwarte markt of aan de kar werd streng gestraft. Amsterdam-Noord, en specifiek het Zwanenplein (midden in de Vogelbuurt), was een levendige plek voor straathandel. Het feit dat de markmeester getuigen ondervroeg om zijn zaak te staven, toont de ernst van de handhaving in die tijd aan. De spiering, destijds een volksvoedsel, was een essentieel onderdeel van het schaarse dieet van de Amsterdammer.