Ambtsverslag / Rapportage van een marktambtenaar. 31 mei 1944. W. Wissing, marktambtenaar. De Inspecteur van het Marktwezen (Amsterdam). Markt Pretoriusplein
31 Mei 1944

Aan Den Inspecteur
Marktwezen

№ 46/19/1 M. 1944 2/6

Toen ik heden morgen ± 10 uur
den Heer Groeneveld opbelde om te vragen of er
visch voor het Pretoriusplein was, kreeg ik ten ant-
woord dat er heden geen visch kwam, doch dat er om
11 uur verdeling was en dat deze visch ± 12 uur
aangebracht zou worden door den koopman J.F.K.
Schoos. Ik heb deze gegevens aan het publiek doorgegeven
wat dan ook tegen 12 uur weer een rij vormde van ±
100 personen.
Doch Schoos liet op hem wachten, toen om 1.30 nog
geen aanvoer was geschied en het publiek ongeduldig
werd heb ik nogmaals getelefoneerd, toen werd mij
door den Heer Groeneveld gezegd er niets van te
begrijpen en moest ik het publiek maar wegsturen,
hetwelk natuurlijk niet zoo gemakkelijk ging.
Om 3 uur hoorde ik van den Heer Groeneveld
dat Schoos zonder kennisgeving zijn visch bij den
Heer Ströer op de Noordermarkt had verkocht.
Door dit vergeefs wachten kreeg ik wat begrijpelijk is
veel last met het publiek.

De marktambtenaar
W. Wissing

[Links onderaan, doorgehaald:]
zie rapport Ströer. Dit document is een officiële klacht van de marktambtenaar W. Wissing over het gedrag van een viskoopman genaamd J.F.K. Schoos. De kern van het incident is dat Schoos een toegezegde levering van vis voor de markt op het Pretoriusplein niet is nagekomen.

In plaats van de vis om 12:00 uur naar het Pretoriusplein te brengen, heeft hij de handel zonder overleg verkocht op de Noordermarkt (bij een zekere Heer Ströer). Dit leidde tot grote ordeproblemen op het Pretoriusplein, waar inmiddels een rij van ongeveer 100 hongerige mensen stond te wachten. De ambtenaar rapporteert de frustratie van het publiek en de moeite die het kostte om de menigte zonder resultaat naar huis te sturen. Het document dateert van mei 1944, de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze tijd was er sprake van extreme voedselschaarste. De distributie van levensmiddelen, zoals vis, werd streng gereguleerd door de overheid ("verdeling").

Voor de Amsterdammers was de aankomst van verse vis een cruciaal moment; het feit dat 100 mensen urenlang in de rij stonden voor een levering die nooit kwam, verklaart de ernst waarmee de marktambtenaar dit incident rapporteert. De "Heer Groeneveld" waarnaar verwezen wordt, was waarschijnlijk een functionaris bij de visdistributie of het marktwezen. Het incident toont de spanningen aan tussen de officiële distributieregels en de praktijk van handelaren die hun waren elders probeerden te verkopen, mogelijk tegen hogere prijzen of voor eigen gewin. J.F.K. Marktwezen