Proces-verbaal (Typemachine-schrift met handgeschreven kenmerken). PRO JUSTITIA.                                                       PROCES-VERBAAL.
Marktwezen no. 466/21/3 m '44

Politie te Amsterdam.
Onderwerp:

Overtreding van artikel 6 sub 2 van het 17e Uitvoeringsbesluit van het Visscherijbesluit 1941, zooals dit gewijzigd is bij besluit van het Bedrijfschap voor Visscherijproducten no. 466 d.d. 27 September 1943.

Op Vrijdag 7 Juli 1944, bevond ik mij, ondergeteekende, Hessel Vrij, ambtenaar bij het Marktwezen te Amsterdam, tevens onbezoldigd veldwachter dezer Gemeente, op dien dag belast zijnde met het toezicht op den verkoop van visch op de ingevolge artikel 6 sub 1 van het 17e Uitvoeringsbesluit door den Burgemeester ter dezer gemeente, onder andere aan den kleinhandelaar H.Hinse, geboren 14 Januari 1913 wonende Kinkerstraat 266 III alhier, van beroep handelaar in visch, aangewezen verkoopplaats de Ten Katestraat. Genoemde kleinhandelaar verscheen omstreeks 14.40 uur op genoemde verkoopplaats en deelde mij mede, dat hij niet van plan was zijn toewijzing aan het publiek te verkoopen. Om 16.30 uur verscheen Hinse wederom en deelde mede, dat hij toch maar besloten was zijn toewijzing te verkoopen, waarmede hij om 16.50 uur een aanvang nam. Ingevolge artikel 4 van het 17e Uitvoeringsbesluit van het Visscherijbesluit is Hinse verplicht zijn toewijzing regelrecht van de Vischmarkt op zijn verkoopplaats aan te voeren en aldaar te verkoopen.
Het publiek heeft door de handelwijze van Hinse gedurende geruimen tijd onnodig moeten wachten.
Dit proces-verbaal opgemaakt op de door mij afgelegde ambteed den negen en twintigsten Augustus negentienhonderd vier en veertig.

De onbezoldigd veldwachter,

(H.Vrij). Dit proces-verbaal betreft een overtreding van de distributie- en verkoopregels voor vis tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De essentie van de overtreding is dat vishandelaar H. Hinse weigerde zijn toegewezen voorraad vis direct te verkopen op de daarvoor aangewezen plek (de Ten Katemarkt). Hoewel hij om 14:40 uur aanwezig was, begon hij pas om 16:50 uur met de verkoop.

De verbalisant, Hessel Vrij, was werkzaam bij het Marktwezen en trad op als 'onbezoldigd veldwachter'. De nadruk in het verslag ligt op het feit dat het publiek onnodig lang moest wachten. Dit was in 1944 een gevoelige zaak, aangezien de voedselvoorziening door schaarste onder grote druk stond en de autoriteiten streng toezagen op een ordelijke distributie om onrust onder de bevolking te voorkomen. Het document dateert van juli/augustus 1944, een cruciale periode in de Tweede Wereldoorlog. Enkele weken na D-Day was de spanning in bezet Nederland groot. De voedseldistributie werd streng gereguleerd door instanties zoals het 'Bedrijfschap voor Visscherijproducten'. Dit was een zogenaamde 'ordening' van het bedrijfsleven naar Duits model, bedoeld om de productie en distributie volledig onder controle van de overheid te houden.

De Ten Katestraat in Amsterdam-West was (en is) een belangrijke marktlocatie. In een tijd van toenemende schaarste – vlak voor de Hongerwinter van 1944/1945 – werd het niet verkopen van toegewezen goederen gezien als een ernstige verstoring van de openbare orde en de voedselvoorziening. Handelaren waren verplicht hun waren direct 'van de Vischmarkt' naar de kraam te brengen voor de verkoop aan de burgerij om speculatie of verkoop op de zwarte markt tegen te gaan. H. Hinse Bedrijfschap Marktwezen Politie