Officieel rapport / Dienstbrief. 8 juli 1939. № 37/141/M. 1939 2/7 [in paars stempel]

Amsterdam, 8 Juli 1939.

Hedenmorgen te v.m. 4.35 uur werd door my grossier D. Appel-
Boom, huurder van pakhuis E 3, aan het toegangshek aangehouden.
Ik deelde hem mede dat ik hem geen toegang kon verleenen al-
vorens hy een kwitantie, groot f. 33.- voor pakhuis huur ver-
schuldigd, had voldaan. Appelboom maakte tegen deze betaling
bezwaar. Hy zeide niets verschuldigd te zyn en wilde eerst
de Directeur daarover spreken. Ik deelde hem mede dat hy gisteren
daarvoor alleszins in de gelegenheid was gesteld. Hy bleef ech-
ter bezwaar maken en wilde zonder betaling de Centr. Markt be-
treden. Ik zeide hem nogmaals uitdrukkelyk dat ik hem zonder
betaling geen toegang verleende. Om 4.55 uur by het openen van
de Centr. Markt heeft Appelboom kans gezien ongemerkt zich
naar zyn pakhuis te begeven. Ik gaf controleur van Leeuwen op-
dracht dadelyk naar Appelboom te gaan en hem namens my te verzoe-
ken dadelyk de Centr. Markt te verlaten. Appelboom heeft zich
tegenover controleur van Leeuwen zeer onbeschoft gedragen en
ten laatste de kwitantie voldaan. (zie rapport controleur
van Leeuwen).

De Chefmarktopzichter,
[Handtekening: J. Waghmal(?) / Onleesbaar]

n.i. Opb.
8/7 '39 [Handtekening: Onleesbaar]

Aan den Heer Directeur
v/h Marktwezen.

[Handgeschreven linksonder:] Giro * Inhoud: Het document betreft een zakelijk geschil over onbetaalde huur van een pakhuis (E 3) op de Centrale Markt in Amsterdam. Grossier D. Appelboom probeert zonder te betalen het terrein te betreden, verschuilt zich in de anonimiteit van de openingstijd om alsnog binnen te komen, maar wordt uiteindelijk door een controleur gesommeerd te betalen of te vertrekken.
* Toon: Formeel, rapporterend en licht verontwaardigd over het gedrag van de grossier ("zeer onbeschoft gedragen").
* Taalgebruik: Typisch voor de vroege 20e eeuw, inclusief de schrijfwijze van "y" in plaats van "ij" (typemachine-conventie van die tijd) en woorden als "hedenmorgen" en "v.m." (voormiddag).
* Financieel: Het gaat om een bedrag van f. 33,- (33 gulden), wat in 1939 een aanzienlijk bedrag was voor wekelijkse of maandelijkse huur (omgerekend naar huidige koopkracht circa €300 - €350). Dit document stamt uit juli 1939, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam waren op dat moment het kloppende hart van de voedseldistributie in de stad. De strikte handhaving van de toegang en de betaling van de pakhuisuren toont de strakke organisatie van het Marktwezen onder de gemeente Amsterdam. Het incident illustreert de dagelijkse spanningen tussen de marktmeesters (de handhavers) en de zelfstandige ondernemers (grossiers) die onder tijdsdruk werkten in de zeer vroege ochtenduren. De verwijzing naar een apart rapport van controleur Van Leeuwen duidt op een zorgvuldige dossieropbouw bij incidenten. D. Appel D. Appelboom J. Waghmal Gemeente Amsterdam Marktwezen