Getypte doorslag (doorslagkopie) van een ambtelijke correspondentie.
Origineel
Getypte doorslag (doorslagkopie) van een ambtelijke correspondentie. 16 maart 1939. Een niet bij naam genoemde "Directeur". Rechtsboven staat een handgeschreven naam die te lezen is als "W. Sixma" of "M. Sixma". [Linksboven:]
48/5/3 M
[Midden boven, handgeschreven:]
Verzonden 16/3
[Rechtsboven, handgeschreven:]
W. Sixma
[Rechtsboven, getypt:]
VP/G.
16 Maart 1939.
[Adressering:]
den Heer Directeur-Generaal
van de Statistiek,
Oostduinlaan 2,
' s - G r a v e n h a g e .
[Inhoud:]
Naar aanleiding van Uw brief d.d. 3 dezer (No.29
Afdeeling II) heb ik de eer U te berichten, dat by myn ad-
ministratie geen handelaren bekend zyn, die in het bezit zyn
van eigen koelhuisruimte.
[Ondertekening:]
De Directeur, Het document is een kort, zakelijk en formeel schrijven. De structuur is typerend voor de vooroorlogse Nederlandse overheidsbureaucratie.
- Spelling: Wat direct opvalt is het gebruik van de letter 'y' in plaats van de 'ij' in woorden als "by", "myn" en "zyn". Dit was in die periode een gangbare praktijk op typemachines, deels om ruimte te besparen of vanwege het beschikbare lettertype, maar het weerspiegelt ook een specifieke ambtelijke stijl.
- Toon: Het taalgebruik is zeer hoffelijk ("heb ik de eer U te berichten"), wat de strikte hiërarchische verhoudingen tussen verschillende overheidsinstanties in die tijd illustreert.
- Doel: De brief dient als een negatief antwoord op een informatieverzoek. Er wordt vastgesteld dat er binnen de betreffende administratie geen gegevens beschikbaar zijn over handelaren met eigen koelfaciliteiten. De brief is gedateerd op 16 maart 1939. Dit is een cruciaal moment in de Europese geschiedenis: exact één dag nadat nazi-Duitsland de rest van Tsjechië bezette, waardoor de oorlogsdreiging in Europa acuut werd.
In Nederland was de regering op dat moment koortsachtig bezig met de voorbereiding op een mogelijke economische blokkade of oorlog. De "Directeur-Generaal van de Statistiek" (het hoofd van wat we nu kennen als het CBS) speelde een sleutelrol in het inventariseren van de nationale middelen. Het in kaart brengen van "koelhuisruimte" was van vitaal belang voor de voedselvoorziening en de distributieplanning. Hoewel dit specifieke antwoord negatief is, maakt de brief deel uit van een grotere inspanning van de Nederlandse overheid om de logistieke capaciteit van het land te kwantificeren vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. M. Sixma W. Sixma