D. Hendrikse

Getypte brief (correspondentie).

Deze zakelijke brief dient als begeleidend schrijven bij het retourneren van een ondertekende kwitantie. De kern van de zaak is een schadeafhandeling (dossiernummer 3801465) op naam van een zekere D. Hendrikse. De afzender, de directeur van de Centrale Markt in Amsterdam, verzoekt de verzekeringsmaatschappij om het bedrag van 37,75 gulden over te maken naar de gemeentelijke girorekening van de Centrale Markt. Opvallend is de handgeschreven notitie "Verzonden 4/3", wat aantoont dat de brief een dag na de getypte datum daadwerkelijk is gepost. De naam "G. Müller" bovenin duidt waarschijnlijk op de behandelend ambtenaar of archivaris. De taal is formeel en hoffelijk ("beleefd verzoek", "weder toekomen").

Handgeschreven briefkaart of dossiernotitie.

* **Inhoud:** Het document is een geleidebriefje bij een ondertekende kwitantie. De afzender retourneert de kwitantie voor een schadeclaim (nummer 3801465) op naam van D. Hendrikse. * **Bedrag:** Het betreft een uitbetaling van 37,75 gulden. * **Betalingsinstructie:** Er wordt verzocht het bedrag over te maken naar gemeentegirorekening nummer 74. Opvallend is dat de specifieke bestemming "het bedrijf der Centrale Markt" is doorgehaald, wat kan duiden op een wijziging in de boekhoudkundige toewijzing binnen de gemeente. * **Verzekeraar:** De genoemde maatschappij, *The Liverpool & London & Globe*, was destijds een prominente internationale verzekeraar met grote belangen in Nederland.

Zakelijke correspondentie / Begeleidend schrijven bij een kwitantie.

Dit document betreft de administratieve afhandeling van een schadeclaim. De directeur van de Amsterdamse Centrale Markt stuurt een ondertekende kwitantie terug naar de verzekeringsmaatschappij Liverpool & London & Globe. Het gaat om een schadegeval (no. 3801465) op naam van een zekere D. Hendrikse, ter waarde van 37,75 gulden. Opvallend zijn de verschillende administratieve lagen op het document: 1. **De oorspronkelijke brief:** Gedateerd 3 maart 1939. 2. **Verwerkingsstempels:** De stempel "14 MAART 1939" met de notitie "per giro ontvangen!" geeft aan wanneer de betaling daadwerkelijk is binnengekomen. 3. **Boekhoudkundige instructie:** Linksonder staat een instructie om het bedrag te boeken op de rekening van de debiteur Hendrikse. De opmerking "bedankje kan vervallen" suggereert dat de formele correspondentie hiermee is afgerond. 4. **Status:** Het grote stempel "VERVALLEN" geeft aan dat dit specifieke dossierstuk of de actie uit de brief inmiddels is afgehandeld en als archiefstuk niet meer 'actief' is.

Dienstbrief / Zakelijke correspondentie.

Deze brief is een formeel schrijven van de Directie van het Marktwezen aan een huurder van een pakhuisruimte op de Centrale Markt in Amsterdam. De kern van de brief is tweeledig: 1. **Begeleiding bij contract:** Het officieel overhandigen (per post) van het getekende en geregistreerde huurcontract voor pakhuissectie P 6. 2. **Informatieve/Vermanende functie:** De huurder wordt expliciet gewezen op zijn wettelijke en contractuele plichten. * Er wordt verwezen naar **Artikel 1619 van het (toenmalige) Burgerlijk Wetboek**, waarin is vastgelegd dat 'kleine herstellingen' (onderhoud) voor rekening van de huurder komen. Specifieke voorbeelden zoals rolluiken en ruiten zijn relevant voor de aard van het gehuurde object (een pakhuis). * Er wordt herinnerd aan **Artikel 8 van het huurcontract**, dat paal en perk stelt aan ongeoorloofde reclame-uitingen op het gebouw. Dit diende waarschijnlijk om de eenheid en ordelijkheid van het marktterrein te bewaken. De taal is formeel-ambtelijk ("heb ik de eer U... te doen toekomen", "U gelieve zich... te verstaan") en hanteert de spelling van die tijd (bijv. "bylage", "myn", "zyn").

Handgeschreven administratieve notitie op een voorgedrukt formulier (Alg. Zaken Model No. 14).

* **Inhoud:** Het document betreft een interne instructie of mededeling over een openstaande schadeclaim. Een persoon genaamd D. Hendrikse heeft een schadevergoeding van 15 gulden nog niet betaald. De schrijver verzoekt om de verzekeringsmaatschappij ("the British Oak Insurance Comp.") te vragen dit bedrag over te maken op een specifieke rekening (no. 24) bij de Centrale Markt via het "Gem Gew kantoor" (vermoedelijk Gemeentelijk Gewestelijk kantoor). * **Schrift:** Een vlot, zakelijk handschrift uit de vroege 20e eeuw. De rode cijfers onderaan zijn waarschijnlijk een archief- of dossierkenmerk toegevoegd tijdens de verwerking. * **Bedragen:** Het bedrag van 15 gulden was in 1940 een beduidende som voor een kleine schade, vergelijkbaar met ongeveer de helft van een gemiddeld weekloon voor een arbeider in die tijd.

Brief / Oproeping

Deze korte, zakelijke brief is een officiële oproep aan de heer D. Hendrikse om zich te melden bij een "bedrijfschef". De toon is formeel en gebiedend ("verzoek ik U zich te willen vervoegen"). De locatie van de afspraak is specifiek: de "Centrale Hal, No. H.69". Gezien het adres van de ontvanger (Jan van Galenstraat) en de vermelding van de Centrale Hal, is het zeer waarschijnlijk dat dit betrekking heeft op de Centrale Markthallen in Amsterdam, die zich aan de Jan van Galenstraat bevonden. De afzender ondertekent enkel met "De Directeur", wat duidt op een interne of zeer gestandaardiseerde communicatie vanuit een overheids- of semioverheidsinstantie.

Een formele verklaring (bewijsstuk) ten behoeve van een brandstofaanvraag.

* **Type document:** Een formele verklaring (bewijsstuk) ten behoeve van een brandstofaanvraag. * **Doel:** De afzender bevestigt schriftelijk dat een specifiek voertuig uitsluitend zal worden ingezet voor de voedselvoorziening (aardappeltransport). Dit was een noodzakelijke stap om in aanmerking te komen voor benzinerantsoenen. * **Terminologie:** * **"Kleine Benzine Commissie":** Een instantie die tijdens de bezettingsjaren toezag op de toewijzing van de zeer schaarse brandstof aan kleinere ondernemers en transporteurs. * **"ten pars ges.":** Mogelijk een administratieve afkorting voor "ten parke gesteld" (voertuigen die niet essentieel waren, moesten verplicht stilgezet worden) of een verschrijving van "ter post gegeven". Gezien de context van de herindienststelling van een voertuig is een verwijzing naar het 'park' (de opslag van niet-actieve voertuigen) het meest waarschijnlijk. * **Toon:** Zakelijk, onderdanig en formeel, passend bij de bureaucratische verhoudingen van die tijd.

Administratief overzicht (grootboekblad) van brandstoftoewijzing en -verbruik.

* **Doel van het document:** Het bijhouden van de distributie en het werkelijke verbruik van "Benzogas" per individuele afnemer. Dit was een essentieel onderdeel van de rantsoenering tijdens de bezetting. * **VBNA:** De afkorting VBNA staat voor *Vloeibaar Butaan- en Aardgas*. In het document valt op dat veel verbruikscijfers verwijzen naar "zie v.d. Vlugt" (met name naar M. v.d. Vlugt aan de Jan van Galenstraat 16). Dit suggereert dat v.d. Vlugt fungeerde als een centraal distributie- of vulpunt voor een groep gebruikers. Het enorme verbruik van v.d. Vlugt zelf (4500 $m^3$ en 3010 $m^3$) bevestigt dit. * **Scherpe Rantsoenering:** Er is een duidelijke trend zichtbaar: in de tweede periode (augustus-september) is de toewijzing voor bijna iedereen fors verlaagd (meestal van 500 naar 180 $m^3$), wat wijst op toenemende schaarste en strengere controle door de bezetter. * **Uitzonderingen:** Bij J.J. Sol staat de opmerking "Auto verkocht aan Tabel Zijlstr.", wat verklaart waarom er geen verbruik meer is in de tweede periode. ---

Notulen/verslag van een vergadering (pagina 3).

Dit document verslaat een overleg over de logistieke uitdagingen bij de Centrale Markt tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kernpunten zijn: * **Brandstoftekort:** Er is een nijpend gebrek aan benzine, waardoor men gedwongen is over te stappen op gasgeneratoren (gevoed door hout, anthraciet of turf). * **Vorderingen:** Er heerst grote angst dat voertuigen in beslag worden genomen (gevorderd) door de Duitse Weermacht. Er wordt gesuggereerd dat omgebouwde auto's (op gas) minder kans lopen op vordering. * **Materiaaltekort:** Naast brandstof is er een "precaire" situatie wat betreft de beschikbaarheid van autobanden. * **Sociale impact:** De schaarste leidt tot de verkoop van voertuigen in plaats van ombouw, wat resulteert in werkloosheid onder chauffeurs ("27 chauffeurs broodeloos"). * **Rationalisatie:** Men pleit voor centralisatie van het vervoer en prioriteitstelling voor levensmiddelen. Opvallend is de vermelding van het "paardenpark", wat duidt op een terugkeer naar paard-en-wagen als noodoplossing.

Zakelijke brief / Begeleidend schrijven bij huurcontract.

* **Inhoud:** De brief dient als officieel geleidebiljet bij een geregistreerd huurcontract voor een pakhuisruimte op de Centrale Markt in Amsterdam. De huurder wordt gewezen op de wekelijkse betalingstermijn van 10 gulden, de onderhoudsplicht voor kleine herstellingen (zoals glas en sloten) en het verbod op het ongeoorloofd plaatsen van reclameuitingen. * **Taalgebruik:** Het document hanteert een strikt formele, ambtelijke stijl ("ik de eer U ... te doen toekomen", "U gelieve zich"). * **Correcties:** Er zijn duidelijke sporen van tekstaanpassing. Een oorspronkelijke passage over de huurtermijn is met de typemachine 'weggekruist' (xxxx) en erboven is "wekelijks verschijnende" toegevoegd. Ook het woord "twee" (dagen) lijkt later boven een doorhaling te zijn geplaatst. * **Administratieve codes:** Linksonder staan diverse codes die waarschijnlijk verwijzen naar het archiefstelsel of de opsteller van de brief (HK / SV).

Zakelijke brief (kennisgeving van huurcontract).

Dit document is een officiële brief van de Amsterdamse gemeentelijke dienst 'Marktwezen' aan een huurder van een pakhuisruimte op de Centrale Markt. De brief dient als begeleidend schrijven bij een huurcontract en bevat drie kernpunten: 1. **Betalingsvoorwaarden:** De huurprijs is vastgesteld op 10 gulden per week, te betalen binnen twee dagen na het ingaan van de termijn. 2. **Onderhoudsplicht:** De huurder wordt gewezen op artikel 1619 van het Burgerlijk Wetboek, waaruit volgt dat klein onderhoud en reparaties (zoals ruiten en sloten) voor rekening van de huurder komen. 3. **Reclameregels:** Het aanbrengen van borden of reclame-uitingen aan het pand is strikt verboden zonder voorafgaande schriftelijke toestemming. De tekst bevat typische administratieve taal uit de eerste helft van de 20e eeuw ("In bijlage dezes", "U gelieve zich... te verstaan"). De doorhalingen wijzen op het hergebruik van een standaardtekst of een last-minute wijziging in de betalingsvoorwaarden.

Getypt proces-verbaal (doorslag of afschrift), pagina 4.

Dit document is het slotblad (pagina 4) van een officieel proces-verbaal, opgemaakt door ambtenaren van het Amsterdamse Marktwezen. De tekst bevat de afronding van een verklaring waarin wordt verzocht om strafrechtelijke vervolging tegen niet nader genoemde personen (waarschijnlijk vermeld op de voorgaande pagina's). Opvallende kenmerken: * **Afkorting "w.g.":** Dit staat voor "welgetekend", wat aangeeft dat dit een afschrift is van een origineel document waarop de handtekeningen fysiek gezet waren. * **Identificatie:** Er wordt specifiek verwezen naar het "persoonsbewijs" ter verificatie van de persoonsgegevens. * **Datering:** Het document is gedateerd op 4 maart 1944. De datum is volledig uitgeschreven ("1900 vier en veertig"), wat gebruikelijk was in formele juridische documenten. * **Functie:** De verbalisanten (Boon en Felthuis) treden op uit hoofde van hun functie bij het Marktwezen en verklaren op ambtseed.

Getypte officiële verklaring/proces-verbaal (afschrift).

* **Status:** Dit document is een "eensluidend afschrift", een getypeerde kopie van een origineel proces-verbaal. De afkorting "w.g." (was getekend) bij de namen van Boon, Felthuis en Hendrikse bevestigt dat de handtekeningen op het origineel stonden. * **Inhoud:** Het betreft de afronding van een officiële verklaring. De aangever verzoekt om strafrechtelijke vervolging voor een vergrijp met een waarde van ten minste 50 gulden. De identiteit van de verdachten is gecontroleerd aan de hand van hun persoonsbewijs. * **Correcties:** Er is een typefout verbeterd in de tweede alinea: het woord "dat" is met een 'x' of doorhaling aangepast naar "het" (hoewel er "hėt" staat door een overtyping van de 'd'). * **Ondertekening:** Het proces-verbaal is opgesteld door ambtenaren van het Amsterdamse Marktwezen onder ambtseed.

M. de Haan.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven ambtelijke notitie of verslag. * **Taal:** Nederlands. * **Datering:** Onbekend, op basis van handschrift en geboortedatum (1866) waarschijnlijk midden 20e eeuw. * **Betrokken personen:** G.J. Hendriks (geboren 22-12-1866). * **Instanties:** Directie van het Marktwezen.

# TRANSCRIPTIE <u>Haarlemmermeer</u> A. v.d. Assem Ruigehoek 26 Nieuw Vennep

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]

(Bovenaan midden) @ A. Hegeman A. Lopes Dias L. Caransa