C. Bout

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** De heer Cornelis Bout, een marktkoopman met een standplaats op de markt aan het Mosplein, verzoekt de instantie om toestemming zodat P. Paap hem een aantal uren mag assisteren op de markt. * **Personen:** * **Cornelis Bout:** De verzoeker. Opmerkelijk is dat hij in Huizen woont, maar zijn nering in Amsterdam-Noord drijft. * **P. Paap:** De beoogde helper, geboren op 20 juni 1893. Hij woont in de Bremstraat (Tuindorp Noord), op loopafstand van de markt op het Mosplein. * **Administratieve context:** De brief is voorzien van een officieel stempel en een handgeschreven kanttekening ("ni Insp."), wat duidt op een formele behandeling door een gemeentelijke of sociale dienst. Het verzoek is zeer specifiek wat betreft persoonsgegevens (geboortedatum en adres), wat noodzakelijk was voor de controle op arbeidsvergunningen of uitkeringsregels.

Handgeschreven adviesnota.

* **Handschrift:** Een vlot en goed leesbaar cursief handschrift, kenmerkend voor de vroege 20e-eeuwse ambtelijke correspondentie. * **Inhoud:** Het betreft een positief advies op een verzoek tot assistentie. Een zeker persoon genaamd C. Bout, die werkzaam is als 'plaatshouder' op het Mosplein, heeft hulp nodig bij zijn werkzaamheden. * **Terminologie:** * **Plaatshouder:** Een term die destijds vaak werd gebruikt voor iemand die een vaste standplaats innam (bijvoorbeeld een marktkoopman) of verantwoordelijk was voor het toezicht op een bepaalde plek of marktplaats. * **m.i.:** Afkorting voor "mijns inziens". * **A. dam:** Gangbare afkorting voor Amsterdam. * **Kernboodschap:** De schrijver adviseert de inspecteur om het verzoek in te willigen, omdat de plaatshouder het werk in de avonduren niet in zijn eentje ("niet alleen af kan") kan bolwerken.

Doorslag van een uitgaande brief (ambtelijke correspondentie).

* **Doel van de brief:** Het officieel verlenen van toestemming aan een marktkoopman (C. Bout) om hulp te krijgen bij zijn marktkraam. * **Kernbepaling:** De toestemming is strikt geclausuleerd. Er is sprake van "bijstaan" en expliciet "niet vervangen". Dit betekent dat de heer Bout zelf aanwezig moet blijven op zijn standplaats; P. Paap mag hem enkel assisteren. * **Termijn:** De toestemming is "tot wederopzegging", wat inhoudt dat de instantie het recht behoudt om deze gunst op elk moment in te trekken. * **Locatie:** Het betreft een standplaats op de markt aan het Mosplein. Gezien deze locatie in Amsterdam-Noord ligt, is de afzender hoogstwaarschijnlijk de Directeur van de Amsterdamse Markten.

Officieel formulier van de Gemeente Amsterdam, Afdeling Marktwezen.

Dit document is een formele kennisgeving aan het Amsterdamse marktwezen. De plaatshouder, C. Bout, geeft hiermee aan dat de eerder verleende toestemming voor assistentie (of vervanging) door J. Paaps kan worden beëindigd. Bout hield op dat moment een vaste standplaats op het Maasplein (nummer 7). Het document is administratief verwerkt, wat blijkt uit de stempels en de parafen van de marktambtenaren. Er is een registratienummer bovenaan genoteerd en de melding is "genoteerd" door een administratiemedewerker. De zakelijke toon en het voorgedrukte formulier getuigen van de strikte regulering van de Amsterdamse markthandel in die periode.

Getypte doorslag van een officiële waarschuwingsbrief/memo.

* **Toon en Inhoud:** De brief heeft een formele en berispende toon. Het is een officiële waarschuwing aan marktkooplieden die zich niet hebben gehouden aan de sluitingstijden van de markt op het Mosplein in Amsterdam-Noord. * **Administratie:** De nummers voor de namen (bijv. 90/88/2) zijn dossier- of registratienummers van de betreffende marktkooplieden in het archief van de marktmeester of de gemeente. * **Geografie:** De genoemde adressen bevinden zich in Huizen en diverse wijken in Amsterdam (Zuid, Centrum, Noord). De markt op het Mosplein was een belangrijke markt voor Amsterdam-Noord. * **Taalgebruik:** Typisch ambtelijk taalgebruik uit die periode, zoals het gebruik van "jl." (jongstleden), "ten deze" en "aanmanen".

Getypte lijst/staat van vorderingen.

Dit document is een administratieve lijst van openstaande vorderingen van het Gemeentelijk Marktwezen in Amsterdam, gedateerd augustus 1942. De lijst bevat achterstallige betalingen voor 'plaatsgeld' (marktgeld voor een standplaats) en 'pakhuisuur' (huur van opslagruimte). Wat opvalt is de kolom "Aanteekeningen", waarin bij een groot deel van de personen de term **"belasting heffing"** staat vermeld. In de context van 1942 is dit een eufemisme of een directe verwijzing naar de onteigening van Joodse burgers. Veel van de namen op de lijst (zoals Waterman, Gobits, Mok, Boeken, Kloots, Piller) en de adressen (Jodenbreestraat, Waterlooplein, Uilenburgerstraat) wijzen op Joodse marktpluimveehouders, groentenhandelaren of andere marktkooplieden. Wanneer er "belasting heffing" staat, betekende dit vaak dat de bezittingen van deze personen waren bevroren of geconfisqueerd door de Duitse bezetter (via de roofbank Lippmann, Rosenthal & Co.). De gemeente Amsterdam kon hierdoor haar eigen vorderingen niet meer innen, aangezien het vermogen van de schuldenaar niet langer voor hemzelf of voor reguliere schuldeisers beschikbaar was.

Document

* **Fysieke kenmerken:** Het betreft een doorslag op dun, grijsachtig papier. De tekst is getypt, met uitzondering van enkele ambtelijke aantekeningen in potlood of inkt. De staat van het document is redelijk, hoewel de randen lichte slijtage vertonen. * **Inhoud:** De brief is een dwingende mededeling aan een groep marktkooplieden. De vaste stallenzetter (iemand die tegen betaling kramen opbouwt en afbreekt) voor de markt op het Mosplein stopt ermee. Omdat er geen vervanger is gevonden, moeten de kooplieden per direct (binnen twee dagen) zelf voor hun kramen en transport zorgen. * **Administratieve details:** De lijst met geadresseerden is zeer gedetailleerd en bevat namen en woonadressen. Opvallend is dat de kooplieden uit de hele stad (en zelfs daarbuiten) komen om op de markt in Amsterdam-Noord te staan. De toevoegingen 'hs' (huis/begane grond), 'I', 'II', en 'III' verwijzen naar de verdiepingen.

Handgeschreven lijst op geruit papier (folio-formaat).

* **Structuur:** De lijst is systematisch opgezet met een volgnummer (1-25), de naam van de persoon en het woonadres. * **Afkortingen:** De schrijver gebruikt veelvuldig afkortingen voor straatnamen (str., dwstr., Haarl. dijk) en etages. De 'h' staat voor 'huis' (begane grond), de 'b' voor 'boven' en de Romeinse cijfers (I, II, III) geven de specifieke verdieping aan. * **Handschrift:** Een vlot, geoefend cursief handschrift, kenmerkend voor de eerste helft van de 20e eeuw. De 'h' en 'b' zijn als superscript genoteerd. * **Geografie:** De lijst bevat een dwarsdoorsnede van Amsterdamse wijken: de Jordaan (Lindengracht, Goudsbloemdwarsstraat), West (Bentinckstraat, Bellamy), Noord (Distelweg, Aldebaranstraat) en het Centrum (Nieuwmarkt, Groenburgwal).

Zakelijke brief (verzoekschrift).

* **Aanleiding:** De firma C. Bout is gedwongen hun pakhuizen aan de Zeeburgerdijk te verlaten vanwege een bevel van de Duitse bezettingsmacht (*Weermachtsbevalhebber*). Dit duidt op de vordering van strategische locaties in de Amsterdamse haven door de Duitsers in de laatste fase van de oorlog. * **Verzoek:** De firma heeft een nieuwe locatie gevonden aan de Cruquiuskade (naast Van Gend & Loos) en vraagt de gemeente (het Marktwezen) toestemming om daar schepen (schuiten) af te meren voor het lossen van brandstoffen. * **Argumentatie:** De afzender benadrukt dat er geen omwonenden zijn die geluidsoverlast of hinder zouden kunnen ervaren, wat de kans op een snelle vergunningverlening moet vergroten. * **Administratieve verwerking:** De handgeschreven noten laten een snelle doorlooptijd zien. De brief is gedateerd op 15 april, bereikte de directie/inspectie op 20 april, en kreeg op 21 april de aantekening "Spoed". ---

Getypte brief (afschrift).

* **Kern van het verzoek:** De firma C. Bout vraagt toestemming om brandstoffen (waarschijnlijk kolen of hout) direct voor hun nieuwe pakhuis aan de Cruquiuskade te mogen lossen vanuit schuiten. Dit verzoek was eerder telefonisch afgewezen door de Inspecteur van het Marktwezen. * **Noodzaak:** De firma is gedwongen verhuisd van de Zeeburgerdijk naar de Cruquiuskade. De snelle ontruimingstermijn van 10 dagen duidt op een urgente situatie. * **Logistieke argumentatie:** De afzender voert aan dat direct lossen de ligduur van schepen beperkt en dat de aanvoer onregelmatig is, waardoor er geen sprake zal zijn van constante overlast aan de kade. * **Transportproblematiek:** Een cruciaal argument is het tekort aan "persgas". Omdat er weinig brandstof beschikbaar is voor vrachtwagens, is het efficiënt kunnen lossen van schepen direct bij de opslagplaats essentieel voor de bedrijfsvoering. * **Bestuurlijke afhandeling:** De brief wordt onderaan voorzien van een kanttekening (apostille) waarbij de bevoegde wethouder advies vraagt aan de Directeur van het Marktwezen, wat de bureaucratische gang van zaken in die tijd illustreert.

Dienstmededeling/Rapport (geschreven op een hergebruikt formulier voor groentestatistieken).

* **Materiaalgebruik:** Het document is opvallend omdat het geschreven is op de achterzijde (of hergebruikte voorzijde) van een officieel statistiekformulier voor de aanvoer van groenten. Dit duidt op de extreme papierschaarste in Nederland tijdens de laatste oorlogsjaren (juli 1944). * **Inhoud:** De controleur legt verantwoording af voor het feit dat hij zijn reguliere ronde op de brandstofmarkten niet heeft kunnen voltooien. In plaats daarvan moest hij prioriteit geven aan een onderzoek naar een ligplaats voor de firma C. Bout aan de Funenkade. * **Organisatie:** Het document toont de ambtelijke hiërarchie binnen het Amsterdamse Marktwezen (Controleur -> Inspecteur -> Directeur). De "Gezien"-stempel met datum (26-7-44) bevestigt de administratieve afhandeling één dag na schrijven.

- 3 -

# TRANSCRIPTIE [Linksboven in de hoek] t CEVAET

# TRANSCRIPTIE aanvoer 14 Dec In Kalestraat Zoetwatervisch (voorw) van A Fonn . a B Fonn en W Ruiter 80p 40p + 40p. aanvoerders A Fonn <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> || Ik heb alleen vink af laten houden van de aanvoerder doch **niet** van de beide andere aanv...

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]

Div. bylagen (w.o. teek).