C.M. Algemeene

Document

Het document is een ambtelijk concept (kladversie) waarin een geschil wordt beschreven over de heffing van marktgeld in de haven van Amsterdam. De kern van de zaak is de weigering van de firma A.B.A. om te betalen voor een specifiek vaartuig (No. 54). De schrijver zet uiteen dat de regels strikt zijn: zodra een schip ruimte inneemt in water dat als marktgebied is aangewezen, is er marktgeld verschuldigd. De A.B.A. claimt een uitzondering omdat het vaartuig slechts diende voor overslag en direct weer zou vertrekken. De ambtenaar merkt echter op dat er al een uitzonderingspositie bestaat voor grote kolenaken van de A.B.A. (vanwege hun omvang en specifieke loslocatie), maar dat deze coulance niet mag worden uitgebreid naar kleinere overslagschepen. De vele doorhalingen en toevoegingen in de kantlijn tonen aan dat de ambtenaar nauwgezet zocht naar de juiste juridische formulering om de weigering te weerleggen.

Bijblad (notitieblad) behorende bij een dossier.

Het document is een ambtelijk verslag van de eerste contacten tussen de directie van de Centrale Markt (C.M.) in Amsterdam en de Duitse bezettingsautoriteiten, vlak na de capitulatie van Nederland in mei 1940. * **Bezoek Berger:** Op 21 mei 1940 bezoekt Verwaltungsrat Berger de markt voor een oriëntatie op de prijsvorming en distributie van producten. Dit wijst op de directe belangstelling van de bezetter voor de voedselvoorziening. * **Vordering en kosten:** De notitie van 24 mei betreft de ingebruikname van gebouwen door de Wehrmacht en de door de Nederlandse dienst gemaakte kosten (zoals sanitair). Er wordt melding gemaakt van een toekomstige "verrekening van vergoeding", wat duidt op de administratieve afwikkeling van vorderingen. * **Interne communicatie:** De vraag onderaan (gedateerd 6 juni) toont de interne hiërarchie en de noodzaak om dergelijke gevoelige besprekingen met de bezetter te rapporteren aan een overkoepelende commissie.

Getypte notitie of memorandum betreffende contractuele wijzigingen.

* **Inhoud:** Het document bevat aantekeningen over afwijkingen ten opzichte van een standaardconcept ("opstelling") van de Gemeente voor een nader te bepalen overeenkomst. * **Kernpunten:** * **Artikel 5:** Is volledig komen te vervallen in de gemeentelijke versie. * **Artikel 6:** Gaat over de verplichtingen van partijen aan het einde van een specifieke termijn (verwezen naar artikel 3). Er wordt opgemerkt dat Mevrouw Redeker een afwijkend standpunt inneemt ten opzichte van zowel de Gemeente als een zekere Dijkstra. De reden hiervoor is financieel: zij mist een vermelding van "extra kosten". * **Artikel 8:** Ook hier wijkt Redeker af van het gemeentelijke concept. * **Fysieke staat:** De tekst op de voorzijde is goed leesbaar. De tekst die door het papier heen schijnt (van de achterzijde) vertoont stippellijnen en invulvelden, wat suggereert dat de achterkant een formulier of een uitgebreidere contracttekst bevat.

Document

Dit document is een officiële tuchtrechtelijke uitspraak van de Inspectie voor de Prijsbeheersching tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een niet nader genoemde verdachte wordt veroordeeld voor een overtreding van de prijsvoorschriften. De strafmaat is opmerkelijk verdeeld: de geldboete is symbolisch laag (slechts 1 gulden, plus 1 gulden proceskosten), maar de bijkomende straf is zeer zwaar: een verbod van drie maanden om als groenteverkoper op te treden. Voor een kleine handelaar in oorlogstijd betekende een dergelijk beroepsverbod vaak een direct verlies van inkomen en levensonderhoud. De doorhalingen in de tekst geven aan dat er in dit specifieke geval geen goederen verbeurd zijn verklaard.

Tuchtbeschikking (strafvonnis in het economisch tuchtrecht).

Dit document betreft een veroordeling van een handelaar wegens een overtreding van de prijsvoorschriften tijdens de Tweede Wereldoorlog. De verdachte krijgt een aanzienlijke geldboete van 300 gulden (ter vergelijking: een modaal weekloon lag toen rond de 30-40 gulden) en proceskosten van 40 gulden. De zwaarste component van de straf is echter de **beroepsontzegging**: de verdachte mag gedurende zes maanden niet handelen in aardappelen, groenten en fruit. Deze straf gaat in op 19 oktober 1942. Gezien de aard van de straf en de instantie (Prijsbeheersching), is de verdachte waarschijnlijk schuldig bevonden aan prijsopdrijving of handel op de zwarte markt.

Tuchtbeschikking (strafblad/vonnis met betrekking tot economische overtredingen).

Dit document is een officiële uitspraak van de Inspectie voor de Prijsbeheersing tijdens de Tweede Wereldoorlog. De verdachte wordt veroordeeld voor overtreding van het Prijsbeheerschingsbesluit (waarschijnlijk artikel 10). De strafmaat is aanzienlijk: 1. **Financieel:** Een boete van 100 gulden plus 150 gulden proceskosten. Ter vergelijking: het gemiddelde weekloon in 1943 lag rond de 30-40 gulden. 2. **Bedrijfssluiting:** Het bedrijf moet voor twee jaar de deuren sluiten, waarbij de politie een plakkaat op de gevel moet aanbrengen om dit wereldkundig te maken. 3. **Beroepsverbod:** De verdachte mag gedurende twee jaar geen handel drijven in levensmiddelen (groenten en fruit). 4. **Publieke schande:** De straf wordt gepubliceerd in kranten/bladen. Opvallend is de bepaling van "lijfsdwang" (gijzeling/gevangenisstraf indien de boete niet betaald wordt) en de vermelding dat een eventueel beroep de straf niet opschort. Dit wijst op het repressieve karakter van de economische rechtspraak in deze periode.

Tuchtbeschikking (strafbeschikking) wegens overtreding van prijsvoorschriften.

Dit document is een officiële veroordeling voor een economisch delict tijdens de Tweede Wereldoorlog. De verdachte wordt veroordeeld tot een geldboete van 25 gulden plus proceskosten. Naast de geldelijke boete is er sprake van verbeurdverklaring van in beslag genomen goederen (of de opbrengst daarvan). De zwaarste component van de straf is de bijkomende straf: een **beroepsverbod van twee jaar** voor de handel in groenten, aardappelen en fruit. Dit wijst erop dat de overtreding waarschijnlijk te maken had met illegale handel (zwarte markt) of het overtreden van de maximumprijzen voor primaire levensbehoeften. De clausule "uitvoerbaar bij lijfsdwang" betekent dat de verdachte gevangen gezet kon worden als de boete niet werd betaald.

Gerechtelijke strafbeschikking (afschrift).

Dit document is een officiële veroordeling door de **Inspectie voor de Prijsbeheersching**. De verdachte (wiens naam op dit specifieke afschrift niet vermeld staat, maar wiens zaak op 18 september 1943 werd berecht) krijgt een aanzienlijke geldboete van 500 gulden, vermeerderd met 100 gulden proceskosten. De straf is streng: 1. **Geldboete:** f 600,- was in 1943 een zeer hoog bedrag voor een particulier of kleine ondernemer. 2. **Confiscatie:** De in beslag genomen goederen worden verbeurd verklaard. 3. **Bedrijfssluiting:** De zaak van de verdachte moet voor twee jaar dicht, wat vaak het einde van een onderneming betekende. 4. **Lijfsdwang:** Indien de boete niet betaald wordt, volgt gevangenisstraf. 5. **Openbaarmaking:** De veroordeling wordt in de krant gepubliceerd (public shaming). Het document hanteert de toenmalige spelling (zoals 'veroordeelen' en 'Prijsbeheersching'). Opvallend is dat het beroep de tenuitvoerlegging niet opschort, wat wijst op een repressief rechtssysteem.

Strafbeschikking (kopie).

Dit document betreft een strafmaatregel tegen een onbekende verdachte (waarschijnlijk een winkelier of handelaar) wegens overtreding van de prijsvoorschriften tijdens de Tweede Wereldoorlog. De straf is drieledig: 1. **Financieel:** Een boete van 100 gulden plus 100 gulden proceskosten. Voor die tijd een aanzienlijk bedrag (ter vergelijking: een gemiddeld weekloon lag rond de 25-30 gulden). 2. **Materieel:** De in beslag genomen goederen (van 18 oktober 1943) worden verbeurd verklaard. 3. **Bedrijfseconomisch:** De zwaarste sanctie is de gedwongen sluiting van de zaak voor een periode van twee jaar. Dit betekende in de praktijk vaak het einde van de onderneming. De toevoeging van "lijfsdwang" onderstreept de ernst; indien de boete niet betaald kon worden, volgde gevangenisstraf. De openbaarmaking van het vonnis diende als extra publieke vernedering en als afschrikwekkend voorbeeld voor andere ondernemers.

Strafbeschikking van de Inspectie voor de Prijsbeheersching.

* **Inhoud:** Het document is een officiële kennisgeving van een boete en bijkomende straffen opgelegd aan een (niet bij naam genoemde) verdachte wegens overtreding van de prijsvoorschriften. * **Straffen:** 1. Een geldboete van 100 gulden. 2. Proceskosten van 100 gulden (een aanzienlijk bedrag, gelijk aan de boete zelf). 3. Lijfsdwang: bij niet-betaling volgt gevangenisstraf. 4. Sluiting van de zaak (winkel/bedrijf) voor de duur van twee jaar. 5. Publicatie van de veroordeling in de krant (shaming). * **Juridische status:** Dit valt onder het tuchtrecht ("strafbeschikking"). Opvallend is dat een beroep de uitvoering van de straf niet opschort, wat wijst op een streng en repressief handhavingssysteem.

Strafbeschikking (afschrift).

* **Sancties:** De verdachte krijgt een boete van 500 gulden plus 100 gulden proceskosten (totaal 600 gulden). Daarnaast worden goederen verbeurdverklaard en wordt de zaak (winkel of bedrijf) van de verdachte voor twee jaar gesloten. De straf wordt openbaar gemaakt. * **Juridische aspecten:** De strafbeschikking is een administratieve afdoening waarbij de overheid zelf een straf oplegt zonder tussenkomst van een rechter (tenzij de verdachte in beroep gaat). Opvallend is de dreiging met "lijfsdwang" (hechtenis) indien de boete niet betaald wordt. * **Formele kenmerken:** Het document is een "eensluidend afschrift", wat betekent dat dit een officieel kopie is van het originele besluit, gewaarmerkt met een handtekening.

Strafbeschikking (afschrift).

* **Tuchtstraf:** De straf is opgelegd op basis van het economisch tuchtrecht. Opvallend is dat de proceskosten (*f* 200) viermaal zo hoog zijn als de eigenlijke boete (*f* 50). * **Bijkomende straffen:** De zwaarste straf in dit document is niet de geldboete, maar de sluiting van de zaak voor twee jaar en het verbod om in de sector (groenten en fruit) werkzaam te zijn. Dit betekende in feite een beroepsverbod. * **Publiciteit:** De bepaling dat de straf in de pers openbaar gemaakt wordt, diende als afschrikking (*generalpreventie*) voor andere handelaren. * **Lijfsdwang:** Het document vermeldt expliciet dat bij niet-betaling lijfsdwang (hechtenis) kan worden toegepast.

Strafbeschikking (afschrift of formulier).

* **Correctioneel ingrijpen:** Het document toont een administratieve sanctie voor een economisch delict. Opvallend is de correctie van de boete: aanvankelijk was f 1.500,-- getypt, maar de '1' is doorgehaald en vervangen door een stempel "(vijfhonderd gulden)". Inclusief de f 25,-- proceskosten komt het totaal op f 525,--. * **Zware bijkomende straffen:** Naast de boete en verbeurdverklaring van goederen, krijgt de verdachte een beroepsverbod van vijf jaar in de groenten- en fruithandel. Dit wijst op een ernstige overtreding, waarschijnlijk gerelateerd aan de zwarte handel of prijsopdrijving tijdens de schaarste. Tevens wordt openbaarmaking van de straf bevolen als extra afschrikkingsmiddel. * **Juridische grondslag:** De straf is gebaseerd op artikel 10 van het Prijsbeheerschingsbesluit. Dit was een cruciaal instrument voor de bezettingsautoriteiten om grip te houden op de distributie en prijzen van schaarse levensmiddelen. * **Lijfsdwang:** De expliciete vermelding van "lijfsdwang" (gijzeling indien de boete niet betaald kan worden) onderstreept de strengheid van de economische rechtspraak in deze periode.

Strafbeschikking (afschrift) wegens overtreding van prijsvoorschriften.

Dit document is een administratieve strafoplegging (strafbeschikking) wegens een economisch delict tijdens de Tweede Wereldoorlog. De verdachte, waarschijnlijk een handelaar in groenten en fruit, krijgt een boete van 100 gulden (plus 25 gulden proceskosten). De zwaarste straf is echter de **uitsluiting van het economisch verkeer**: de zaak moet voor een aanzienlijke periode (410 dagen) worden gesloten, en de verdachte krijgt voor diezelfde duur een beroepsverbod in de groente- en fruitsector. Opmerkelijk is dat de sluiting wordt gekoppeld aan de "distributieperiode van groenten", wat wijst op de strakke overheidscontrole op de voedselvoorziening via het distributiestelsel (de bonkaarten). De straf wordt ook publiekelijk bekendgemaakt via een persbericht, een methode die bedoeld was als afschrikking ("naming and shaming").

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven ambtelijke brief (concept of kopie). * **Datum:** 9 juni 1942. * **Locatie:** Amsterdam (A'dam). * **Taal:** Nederlands. * **Belangrijke afkortingen:** C.M. (Centrale Markt), M.S. (Maatschappelijke Steun), a. g. (aardappelen, groenten).

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Wekelijks werkverslag / onderhoudslogboek. * **Datum:** 9 t/m 15 april 1944 (Week 15). * **Locatie:** Vermoedelijk Amsterdam (gezien de straatnaam Keucheniusstraat en de afkorting C.M., wat vaak staat voor Centrale Markthallen). * **Personen/Initialen:** M.W., T.D., Kraan (ziek gemeld), K., J., H., T., G.W.P., T. Jansen (ondertekening).

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambtelijke kladnotitie of concept-advies. * **Datering:** Vermoedelijk november/december 1940 (gebaseerd op de geciteerde besluiten uit 1940). * **Instelling:** Waarschijnlijk de gemeente Amsterdam, afdeling Marktwezen (gezien de afkorting "C.M." voor Centrale Markt). * **Fysieke kenmerken:** Handgeschreven op gelinieerd papier; pagina genummerd "3" rec...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Intern administratief memorandum / begeleidend schrijven. * **Bron:** Algemeen Zaken-Model No. 14 (identificatienummer: 14333-1000-7-'41-1727). * **Datum document:** 7 juli 1942. * **Kenmerken:** Gestempeld formulier "BIJBLAD VAN: M. No. 46a/395/1 1942". Handgeschreven in inkt, met latere aantekeningen in potlood en rode inkt. * **Instelling:** Vermo...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven dienstrapport op gelinieerd papier. * **Kenmerken/Referentienummers:** № 37/24/2 en M. 1940 ½ /Feb. 40. * **Datum:** Februari 1940. * **Afzender:** De Controleur J. Nieuwenhuys. * **Ontvanger:** De Bedrijfschef van de C.M. (Centrale Markt). * **Plaats:** Waarschijnlijk Amsterdam (gezien de straatnaam en instelling).