M. Locher
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 34
M. Locher (volledige naam Philip Locher) was een viskoopman die actief was op de Waterloopleinmarkt en de Albert Cuypstraat. In 1940 verzocht hij om een officiële vergunning voor de verkoop van vis, waarbij hij aangaf zijn vader jarenlang te hebben geholpen op de Albert Cuypmarkt. Hij verkocht diverse vissoorten, waaronder gerookte vis en aal. In 1943 zijn gegevens in distributielijsten voor aal vermeld, maar zijn specifieke lotgevallen zoals arisering of overlijden zijn in de huidige archiefdata niet expliciet vastgelegd.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Getypt afschrift van een verzoekschrift.
* **Inhoud:** Philip Locher verzoekt de gemeente Amsterdam om een officiële ventvergunning voor de verkoop van vis. Hij voert aan dat hij zijn vader jarenlang heeft geholpen op de Albert Cuypmarkt, maar dat hij nu wegens zijn huwelijk een eigen inkomen moet genereren. * **Kernprobleem:** Het "Marktwezen" (de gemeentelijke instantie) eist een officieel bewijs van eerdere ventactiviteiten. Omdat Locher tot dan toe informeel of onder de vlag van zijn vader werkte, kan hij dit bewijs niet leveren. Hij probeert dit te omzeilen door getuigenverklaringen (waaronder die van zijn broer M. Locher) over te leggen. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de destijds gebruikelijke formele spelling ("visch", "myn", "bewys") en de eerbiedige aanspreekvormen ("Edelachtbare Heeren"). De afkorting "w.g." staat voor "was getekend", wat bevestigt dat dit een getypt afschrift is van een handgeschreven origineel. * **Administratieve context:** De aantekening "15/4" (15 april) bovenaan suggereert de datum van behandeling of ontvangst bij de betreffende afdeling.
Marktregister / Administratief kasboek van standplaatshouders.
* **Structuur:** Het document is een strak vormgegeven administratief overzicht. Er zijn kolommen voor standplaatsnummer, naam, handelswaar en een sectie voor de dagen van de week (M, D, W, D, V, Z) om de aanwezigheid bij te houden. * **Inhoud:** Het aanbod is zeer divers: van versproducten (groenten, fruit, vis, kaas) tot textiel (manufacturen, kousen, schorten) en specialistische artikelen zoals "ansichtkaarten", "gummi hakken" en "2e hands boeken". * **Opmerkelijke details:** * Veel namen wijzen op een Joodse achtergrond (o.a. Blits, Isaac, Lakmaker, Naarden, Boas), wat typerend is voor de markten in grote steden als Amsterdam (bijv. de Waterloopleinmarkt of Albert Cuypmarkt) in deze periode. * Bij nummer 200 (L. Keizer) staat een interessante aantekening: *"te lang in steun om het nog te controleeren"*, wat impliceert dat deze persoon een uitkering ("steun") ontving en mogelijk daardoor niet meer actief was op de markt. * De kolom "Bijzonderheden" bevat diverse korte notities zoals "vrouw", "man", "werkt als knecht" of "maakt zelf sigaren".
Getypte lijst van namen, adressen en financiële bedragen (waarschijnlijk een overzicht van registratiekosten op basis van vermogen of bedrijfswaarde).
Het document betreft een administratieve lijst, vermoedelijk opgesteld in het kader van de roof van Joodse vermogens tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). Enkele observaties: * **Berekening:** De kolom "Te betalen registratie" bedraagt exact 0,6% van de "Hoofdsom". Dit duidt op een wettelijk vastgestelde heffing op kapitaal of bedrijfswaarde. * **Doelgroep:** Een groot deel van de namen (o.a. Aap, Cohen, Dotsch, Pais, Wijnschenk) is onmiskenbaar van Joodse origine. De adressen (zoals Waterlooplein, Rapenburgerstraat en Weesperstraat in Amsterdam) bevinden zich in de vooroorlogse Joodse buurten. * **Sector:** Er is een opvallend hoge concentratie aan ondernemers in de "Vischhandel" (vishandel), met name in kustplaatsen als Monnikendam, IJmuiden, Enkhuizen, Volendam en Spakenburg. * **Correcties:** Onderaan het document zijn "Suppletie" (aanvulling) en een aftrekpost (S. Moffie) verwerkt om tot een "Totaal Generaal" te komen.
Getypte lijst met namen, adressen en financiële bedragen.
* **Doel:** Het document lijkt een register te zijn van verschuldigde of betaalde registratiegelden. De kolom "Te betalen registratie" is exact 0,6% van de "Hoofdsom" (met afrondingen). * **Sectoren:** Er is een sterke nadruk op de vishandel ("Vischhandel"). Veel genoemde plaatsen zijn traditionele vissersdorpen of havensteden (Volendam, Spakenburg, Enkhuizen, IJmuiden, Den Helder). * **Geografie:** De focus ligt op Noord-Holland en de kuststeden rond het voormalige Zuiderzee-gebied, met uitschieters naar Amsterdam en Rotterdam. * **Financieel:** Het totaalbedrag aan kapitaal ("Hoofdsom") bedraagt bijna 50.000 gulden, waarover bijna 300 gulden aan registratiekosten wordt geheven.
Doorslag van een getypte brief (pagina 2).
Dit document is de tweede pagina van een ambtelijke brief waarin toestemming wordt gevraagd om de marktvergunningen ("plaatsen op de markt") van vijf specifieke kooplieden in te trekken. De reden die wordt opgegeven is dat zij hun plaatsen al sinds medio mei 1940 (het begin van de Duitse bezetting) niet meer hebben bezet en sindsdien afhankelijk zijn van "volledige ondersteuning" (sociale bijstand). De genoemde namen zijn: * S. Goedel * M. Locher * J.v.d. Kar * P.J. de Vos * L. Winnik De ambtelijke toon is zakelijk en procedureel ("met algemeene stemmen vereenigen", "verzoek U derhalve beleefd mij te machtigen"), maar de context achter deze namen is beladen.
Document
Dit document is een getypte lijst met persoonsnamen en bijbehorende kwantitatieve gegevens, verdeeld over twee kolommen per zijde. De koppen luiden "Aantal aal" en "kg. Zw." (waarschijnlijk 'zware aal', een sortering in de vishandel). De lijst is alfabetisch geordend (G tot en met O op deze pagina). Er zijn enkele handgeschreven toevoegingen en adressen tussen haakjes vermeld (bijv. Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). Getallen zoals (14-11-84) verwijzen vermoedelijk naar geboortedata, wat gebruikelijk was in administratieve lijsten uit die tijd. ---
Dubbele pagina uit een grootboek of register (genummerd 2 en 3).
* **Structuur:** Het document is een administratief register. De namen zijn gegroepeerd op de eerste letter van de achternaam (D, E, F, G, H, J, K, L), wat wijst op een alfabetische index. * **Terminologie:** * **Fr.:** Waarschijnlijk "Fransz" (zoon van Frans) of een geografische aanduiding (Friesland?). * **v.B.:** Zeer waarschijnlijk "van Buiten", een veelgebruikte term in Nederlandse registers voor personen die buiten de betreffende gemeente woonden. * **Jz / Wz:** Patroniemen (Janszoon, Willemszoon). * **Numerieke waarden:** Veel bedragen liggen rond de 3000. Dit kan duiden op het nominaal kapitaal van aandelen, certificaten in een fonds, of een belastingaanslag op basis van vermogen. De bedragen 5160 en 3080 komen herhaaldelijk voor, wat wijst op gestandaardiseerde eenheden. * **Correcties:** Er zijn diverse doorstrepingen en wijzigingen zichtbaar (bijv. bij 173 en 266), wat aantoont dat dit een werkdocument was dat over een langere periode werd bijgehouden.
Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.
* **Inhoud:** Het document betreft een distributielijst voor "aal" (paling). De kolommen "Aantal aal" en "kg. Zw." (mogelijk 'kg Zwaar' of een andere gewichtsaanduiding) suggereren een logistieke administratie van voedseldistributie. * **Doelgroep:** De namen op de lijst zijn overwegend Joodse namen (bijv. Goudsketting, Groenteman, Locher, de Hond). Er staan ook specifieke adressen bij in Amsterdamse wijken die historisch een grote Joodse populatie kenden (Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). * **Annotaties:** De toevoeging "afvoeren" bij M.A. Helsloot en "afv." (afgevoerd/afwezig) bij J. Lustig wijst op een administratie die tijdens een periode van gedwongen vertrek of deportatie werd bijgehouden. De handgeschreven getallen (vaak verhogingen van 50 naar 80) kunnen duiden op gewijzigde rantsoenen of samenvoeging van huishoudens. * **Rekenwerk:** De totalen onderaan duiden op een controle van de uitgegeven hoeveelheden vis of gewicht.
Administratief registerblad / grootboekpagina.
Dit document vormt een administratieve neerslag van de grootschalige diefstal van Joodse bezittingen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het register toont een systematische aanpak waarbij elke persoon wordt geïdentificeerd met een uniek nummer (Serie/No). Opvallend is de concentratie van adressen in de Joodse buurt (Jodenbreestraat, Lepelstraat, Nieuwe Kerkstraat) en de Transvaalbuurt. De kolom "d.d. Inlevering" laat zien dat eind januari 1942 een piekperiode was voor het vorderen van deze eigendommen. Marginale notities zoals "per post", "ingeleverd Stadhuis" en verwijzingen naar sociale zaken ("M.S.") wijzen op de complexe bureaucratische verwevenheid van de roof. Namen die vaker voorkomen (zoals Locher, Waterman, Nikkelsberg) duiden op de registratie van volledige gezinnen of verwanten.
Archieflijst-vermeldingen
Getypte lijst, bijlage bij een officiële brief.
| M.Locher | Dapperstraat | 23-5-40 | idem |
Koopliedenlijst - Albert Cuypstraat
| M.Locher | Dapperstraat | 23-5-40 | idem |
Marktregister / Administratief kasboek van standplaatshouders.
| 297 | M. Locher | versche visch |
Getypte lijst van namen, adressen en financiële bedragen (waarschijnlijk een overzicht van registratiekosten op basis van vermogen of bedrijfswaarde).
| M. Locher | P. Nieuwlandstr. 63 II | Amsterdam | " 38,89 | " -,24 |
Getypte lijst met namen, adressen en financiële bedragen.
| M. Locher | P. Nieuwlandstr. 63 II | Amsterdam | " 38,89 | " -,24 |
Getypte lijst met namen, geboortedata, adressen en verhandelde artikelen.
| M.Locher + | 13-2-05 | Wagenaarstraat 23 II | visch |
Getypte lijst/register (waarschijnlijk een doorslag van een typoscript).
| M.Locher | 14- 7-1899 | Krugerplein 38 I | gerookte visch |
Administratieve lijst (waarschijnlijk een uittreksel uit een register van marktkooplieden of ondernemers).
| M.Locher | 14- 7-1899 | Krugerplein 38 I | gerookte visch |
Administratief registerblad / grootboekpagina.
| 15 | 124 | M. Locher | Krugerpl. 38 II | 29-1-42 |
Administratief registerblad / grootboekpagina.
| 15 | 125 | M. Locher | Wagenaarstr. 23 I | 30-1-42 |
Getypte lijst op doorslagpapier met handgeschreven correcties en toevoegingen.
| A.Hendriks | 20 | 20 | M.Locher | . | 20 |
Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.
| M. Locher | | 20 |
Koopliedenlijst - Albert Cuypstraat
| M.Locher | 14-7-99 | Krugerplein 38 I | fr. |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats fr
Waterlooplein — standplaats 3
Waterlooplein — standplaats idem
Waterlooplein — standplaats idem
Uilenburg — standplaats visch
Waterlooplein — standplaats gerookte visch
Waterlooplein — standplaats gerookte visch
Waterlooplein
Relevante Archieffragmenten
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte aantekening en officiële verklaring op één blad. * **Datum:** 21 maart 1939. * **Betrokkene:** Philip Locher (geboren 10-01-1904 te Amsterdam). * **Locaties:** Amsterdam (Zuid, Ferdinand Bolstraat), IJmuiden (geschreven als Ymuiden). * **Taal:** Nederlands (voor-oorlogse spelling).
# TRANSCRIPTIE Nº 25/182/1 M. 1939 $\frac{lo}{lo}$ Amsterdam 8 - 10 39 uitgeg. [?] Mijnheer Met Deze verzoek u beleeft mij toe te staan mijn zoon G Locher in plaats van Ph Locher die op het ogenblik in Werkeloozendienst is mij te mogen assisteren en vervangen daar ik tussen beijden rusten moet Achtent H Locher [in potlood:] Alb. Cuypstr 101 I
# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] 2 ex. Mr. de Kou. HG. 25/236/2 M. [Handgeschreven:] Verzonden 7/12-39. 7 December 1939. den Heer J. Locher, Vrolikstraat 40 II, Amsterdam-Oost. Wijk 20. Mij is gerapporteerd, dat U zich op 2 December jl. op Uw plaats op de markt Albert Cuypstraat heeft laten assisteeren en vervangen, terwijl U daarvoor dezerzijds geen toestemming is verleend. Ik w...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officieel memorandum/ambtelijke mededeling. * **Instantie:** Gemeente Amsterdam, Dienst van het Marktwezen. * **Datum:** 4 oktober 1939 (met aanvullende aantekening van 9 oktober 1939). * **Betreft:** J. Locher, vis- en zuidvruchtenhandelaar op de Albert Cuypmarkt. * **Kenmerken:** Getypte tekst op papier met diverse handgeschreven kanttekeningen, st...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambtsbericht/Rapport van de Inspectie van het Marktwezen. * **Datum:** 3 augustus 1940 (datum incident), 9 augustus 1940 (datum rapportage). * **Betrokkene:** Jac. Locher (vaste plaatshouder nr. 143), woonachtig aan de Vrolikstraat 40-II. * **Kenmerken:** Handgeschreven op gelinieerd papier met officieel stempel ("Nº 25/154/ M. 1940"). Bevat diverse ad...