J. Dagloonder

Handgeschreven verzoekschrift/brief.

* **Inhoud:** De brief is een kort en zakelijk verzoek van een marktkoopman aan de directeur van het Amsterdamse Marktwezen. De afzender, J. Dagloonder, verzoekt om toestemming om zijn zoon als assistent ('hulp') bij zijn marktkraam te mogen laten werken. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is beleefd en formeel ("Aan den Directeur", "Mijnheer", "Bij voorbaat mijn dank"), kenmerkend voor de vroege 20e eeuw. De spelling "den" en "Marktwezen" volgt de toen geldende normen. * **Handschrift:** Een duidelijk, rechtopstaand cursief handschrift uit het interbellum. De handtekening is zwierig en wijst op een zekere mate van schrijfvaardigheid. * **Administratieve sporen:** De stempels en de aantekening "4 okt - 39" (waarschijnlijk de datum van ontvangst of verwerking, hoewel de brief zelf op 6/10 lijkt te zijn gedateerd) duiden op een officiële gemeentelijke archivering. Het nummer 25/176/1 is het dossier- of volgnummer.

Administratief formulier/memo (Bijblad) van een overheidsinstantie (waarschijnlijk de gemeente Amsterdam, afdeling Marktzaken).

* **Onderwerp:** Het document betreft een formeel verzoek van een marktkraamhouder, J. Dagloonder, om officiële toestemming te krijgen voor hulp bij zijn kraam. * **Inhoud:** J. Dagloonder is de houder van vergunning V.K.K. 466 voor de Albert Cuypmarkt. Hij verzoekt of zijn zoon, T. Dagloonder, hem mag assisteren. De ambtenaar benadrukt in het advies expliciet dat het gaat om "assisteren" en "niet vervangen". Dit is een cruciaal juridisch onderscheid in marktreglementen: de vergunninghouder moet in principe zelf aanwezig zijn. * **Besluitvorming:** Het proces verliep vlot in oktober 1939. Het advies werd gegeven op 9 oktober, de formele goedkeuring volgde op de 12e, een modelbrief (bevestiging) werd verstuurd op de 13e, en het dossier werd op de 16e definitief administratief verwerkt. * **Terminologie:** "V.K.K." staat waarschijnlijk voor Vergunning Kaart Kamer, een term die vaker voorkomt in oude Amsterdamse marktadministratie. "m.i." is de afkorting voor "mijns inziens".

Officiële correspondentie / Vergunningsbrief.

* **Inhoud:** Het document is een officiële toestemming aan een marktkoopman, de heer J. Dagloonder, om zich op zijn standplaats op de Albert Cuypmarkt te laten bijstaan door zijn zoon, I. Dagloonder. * **Beperkingen:** Er wordt expliciet vermeld dat de toestemming geldt voor *bijstaan* en uitdrukkelijk "niet vervangen". Dit betekent dat de vergunninghouder (de vader) zelf aanwezig moest blijven op de markt; de zoon mocht de kraam niet zelfstandig runnen. Dit was een gebruikelijke maatregel om de overdracht van marktrechten buiten de officiële kanalen om tegen te gaan. * **Termijn:** De toestemming is verleend "tot wederopzegging", wat inhoudt dat de directeur de toestemming op elk moment weer kon intrekken. * **Administratieve sporen:** De aantekeningen in potlood ("Verzonden 17/10-'39") duiden op de administratieve verwerking door een klerk. Het ontbreken van een handtekening onder "De Directeur" suggereert dat dit een doorslag of archiefkopie (minuut) is van de verzonden brief.

Officiële kennisgeving / disciplinaire brief.

Deze brief is een formele administratieve maatregel gericht aan een marktkoopman, de heer J. Dagloonder. De kern van de brief is een strafoplegging vanwege "wangedrag" op de Ten Katemarkt op 22 augustus 1939. De directeur van de markten maakt gebruik van zijn bevoegdheid onder het vigerende 'Reglement op de Markten' om de betrokkene voor twee dagen (5 en 6 september 1939) uit te sluiten van alle markten in de stad Amsterdam. De toon is strikt zakelijk en bureaucratisch, kenmerkend voor overheidscommunicatie uit die periode. De spelling hanteert nog de oude naamvalsuitgangen (den goeden gang, hier ter stede). De vermelding van "Wijk 20" in het adresblok was een gangbare manier om stadsdelen voor post- en administratieve doeleinden aan te duiden.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** De schrijver, J. Dagloonder, verzoekt om uitstel voor het in gebruik nemen van een toegewezen standplaats op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam. * **Reden:** Hij voert aan dat er op dat moment ("momenteel") geen droog brood te verdienen valt in de fruithandel. Om in zijn levensonderhoud te voorzien, werkt hij tijdelijk als lompenophaler ("met de lompenkar uitgaat"). * **Taalgebruik:** De brief is geschreven in een beleefde, formele stijl die gebruikelijk was voor correspondentie met officiële instanties ("beleefd om uitstel", "teeken ik bij voorbaat dankend"). Er zijn enkele kleine spelfouten of slordigheden zichtbaar, zoals "inmen-" (waarschijnlijk bedoeld als 'innemen') en "verdiene" (zonder slot-n). * **Handschrift:** Een vlot en goed leesbaar cursief handschrift, kenmerkend voor de eerste helft van de 20e eeuw.

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen.

Deze brief is een officiële administratieve mededeling aan een marktkoopman, de heer J. Dagloonder. Het document bevestigt dat hij tijdelijk (maximaal vier weken) zijn standplaats op de Albert Cuypmarkt niet hoeft te bezetten zonder zijn rechten te verliezen. Normaal gesproken was een houder van een "voorkeurskaart" verplicht om de marktplaats regelmatig te gebruiken; deed men dit niet, dan kon de kaart en daarmee de vaste plek op de markt worden ingetrokken. Het verzoek hiervoor was door de heer Dagloonder al op 22 april ingediend, ruim twee weken voor de Duitse inval in Nederland.

Getypte brief (doorslag) met handgeschreven kanttekeningen.

Deze brief is een officiële beschikking van een gemeentelijke directeur aan een marktkoopman, de heer J. Dagloonder. De heer Dagloonder had op 22 april 1940 schriftelijk verzocht om uitstel van zijn verplichting om zijn "voorkeurskaart" te gebruiken. Een voorkeurskaart gaf een koopman recht op een vaste standplaats op een markt, maar daar stond vaak de plicht tegenover om die plaats ook daadwerkelijk en regelmatig te bezetten. De directeur willigt het verzoek in en verleent een uitstel van maximaal vier weken, ingaande op de datum van de brief (16 mei 1940). De betreffende markt is de bekende Albert Cuypmarkt in Amsterdam. De toon van de brief is strikt zakelijk en bureaucratisch.

Handgeschreven verzoekbrief.

* **Inhoud:** In deze brief verzoekt J. Dagloonder om uitstel voor het opnieuw innemen van zijn marktplaats op de Albert Cuypmarkt. De toon is formeel en respectvol ("beleefd doch dringend"), wat gebruikelijk was voor correspondentie met overheidsinstanties in die tijd. * **Handschrift:** Het document is geschreven in een regelmatig en goed leesbaar cursief handschrift met een vulpen. * **Annotaties:** Bovenaan de brief staan administratieve kenmerken in blauwe inkt en potlood, waarschijnlijk toegevoegd door ambtenaren van het Marktwezen. De afkorting "M!" staat voor "Mijnheer", en "ni. Insp" verwijst vermoedelijk naar de inspecteur van de betreffende marktsectie.

Getypte brief (doorslag op dun papier).

* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek dat J. Dagloonder op 12 maart 1941 had ingediend. Hoewel de aard van het verzoek niet expliciet wordt genoemd, blijkt uit de reactie dat hij waarschijnlijk vroeg om een uitzondering op de aanwezigheidsplicht. De directeur sommeert hem zijn marktplaats op de Albert Cuypstraat minstens drie keer per week te bezetten, op straffe van intrekking van de standplaatsvergunning conform het Marktreglement. * **Toon:** De toon is strikt zakelijk, bureaucratisch en onverbiddelijk. Er wordt geen enkele ruimte gelaten voor persoonlijke omstandigheden. * **Persoonsgegevens:** De geadresseerde is Joseph Dagloonder (geboren 1897), een Joodse marktkoopman. Het adres Tugelaweg 103 III bevindt zich in de Transvaalbuurt in Amsterdam-Oost.

Typschrift (doorslag van een brief op doorslagpapier).

* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek dat op 12 maart 1941 is ingediend door de heer J. Dagloonder. De directeur van de marktdienst stelt dat de marktkoopman verplicht is zijn staanplaats op de Albert Cuypmarkt minstens drie keer per week te bezetten. Indien hij dit niet doet, zal zijn vergunning worden ingetrokken op basis van het Marktreglement. * **Toon:** De toon is ambtelijk, dwingend en bureaucratisch. Er wordt geen reden gegeven voor de afwijzing van het verzoek, enkel een herhaling van de geldende regels. * **Status:** Het betreft een doorslag (carbon copy) voor het archief, wat blijkt uit de dunne papierkwaliteit en de afwezigheid van een originele handtekening.

Document

* **Ordening:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam (A t/m E). * **Namen:** Veel van de achternamen zijn typisch voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam (o.a. Cohen, Bacharach, Allegro, Buitenkant, Dagloonder). * **Correcties:** Er zijn diverse handmatige aanpassingen gedaan. Bij "Bril" is handmatig een 'B' toegevoegd. De regel voor "D. Bril" is volledig met een paars potlood of inkt doorgehaald, wat kan duiden op een wijziging in status (vrijstelling, overlijden of vertrek). Bij "Digtmaker" is een verticale streep door de 't' gezet. * **Datums:** De datums achter de namen zijn geboortedatums. De oudste persoon op deze lijst is geboren in 1883, de jongste in 1914.

Handgeschreven administratief memo / geleidebriefje.

Het document is een kort intern schrijven binnen een gemeentelijke of provinciale instelling voor Sociale Zaken. De afzender stuurt een correspondentie door die afkomstig is van het **Rijksbureau voor Oud-Metaal en Afvalstoffen (R.O.M.A.)**. Het onderwerp van de brief is een persoon met de naam J. Dagloonder. De afzender vraagt de afdeling Werkvoorziening ("Werkverz.") om de verdere behandeling van deze zaak op zich te nemen. Het handschrift is een vlot, zakelijk cursief uit de jaren '40. De rode cijfers bovenaan ("18/3/68 17") zijn vermoedelijk later door een archivaris toegevoegde kenmerken.

Getypte namenlijst (doorslag of origineel op dun papier).

* **Structuur:** Het document is opgebouwd uit drie kolommen. * **Kolom 1:** Codes (bijv. 1/6, 1/7). Deze verwijzen waarschijnlijk naar kaartnummers, dossiernummers of transportlijstnummers. * **Kolom 2:** Initialen en achternamen. De namen zijn overwegend Joods-Nederlandse namen (bijv. Cohen, Aalsvel, Brilleman, Buitenkant). * **Kolom 3:** Geboortedata, gevolgd door een 'x'. Een 'x' achter de naam in dergelijke administraties betekende vaak dat de persoon aanwezig was, geregistreerd was of geselecteerd was voor een bepaalde actie (zoals transport). * **Correcties:** De regel van "D. Bril" is met een donkerblauwe/paarse inkt doorgestreept, wat wijst op een wijziging in de status van deze persoon (bijv. vrijstelling, overlijden of administratieve fout). * **Bijzonderheid:** De eerste vermelding (E. Aalsvel) heeft een omcirkeld kruis in plaats van een losse 'x', wat een afwijkende status suggereert.

Register of administratieve lijst (mogelijk bevolkingsregister, distributielijst of een naoorlogse inventarisatie).

* **Administratieve opzet:** De kolommen aan de linkerzijde bevatten waarschijnlijk dossiernummers of verwijzingen naar andere registers. De eerste kolom (1 t/m 13) lijkt een categorisering aan te duiden, de tweede kolom een volgnummer binnen die categorie. * **Demografie:** Een opvallend groot deel van de namen (o.a. Cohen, Fransman, Groenteman, Worms, Hakker) is joods van origine. Gecombineerd met de concentratie adressen in de Transvaalbuurt wijst dit sterk op een document gerelateerd aan de Amsterdamse joodse gemeenschap. * **Correcties:** Enkele namen zijn doorgehaald (Aalvel) of voorzien van een groot kruis, wat kan duiden op een wijziging in status (verhuizing, overlijden of administratieve afhandeling). * **Staat van het document:** Het handschrift is uniform, wat suggereert dat het register door één of enkele klerken is bijgehouden.

Getypte administratieve lijst met handgeschreven (rode) annotaties en doorhalingen.

Dit document is een register van marktkooplieden die over een tijdelijke vergunning ("losse plaatsen") beschikten op de Ten Katemarkt in Amsterdam-West. Het document weerspiegelt een actieve administratie waarbij gegevens regelmatig werden bijgewerkt. De rode handgeschreven notities duiden op een controle of audit van de marktmeester, waarbij de frequentie van aanwezigheid werd genoteerd (sporadisch, af en toe, geregeld). De "X" achter de artikelen duidt waarschijnlijk op een bevestiging van de activiteit of betaling. Opvallend is de grote variëteit aan goederen: van levensmiddelen zoals verse vis (vaak uit Volendam) en bloemen, tot nicheproducten zoals likdoornzalf, zoolbeslag en eierkloppers. Er zijn diverse personen met typisch Joodse achternamen (o.a. Jacobs, Speyer, Frenkel) woonachtig in de Jodenbuurt (Jodenbreestraat, Waterlooplein), wat essentieel is voor historisch onderzoek naar de Amsterdamse marktbevolking.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven: extra] HG. 27/92/3 M. 31 Augustus 1939. den Heer J. Dagloonder, Tugelaweg 103 III, Amsterdam-Oost. Wijk 20. Mij is gerapporteerd, dat U zich op 22 Augustus jl. op de markt aan de Ten Katestraat aan wangedrag heeft schuldig gemaakt, waardoor U den goeden gang van zaken op die markt heeft verstoord. In verband met dit feit bericht ik U, dat ik U, overeenkomstig ...

M. de Haan.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officiële kennisgeving / strafbeschikking. * **Instelling:** Vermoedelijk de Directie van de Markten, Gemeente Amsterdam. * **Datum:** 31 augustus 1939. * **Referentienummer:** 27/92/3 M. / HG. * **Betrokkene:** J. Dagloonder, wonende aan de Tugelaweg 103 III, Amsterdam-Oost. * **Kenmerken:** Getypte brief op papier met diverse handgeschreven archi...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven verzoekschrift/brief. * **Datum:** 6 oktober 1939 (gebaseerd op handgeschreven aantekening en stempel). * **Afzender:** J. Dagloonder, wonende aan de Tugelaweg 103 III te Amsterdam. * **Ontvanger:** Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. * **Kenmerken:** Bevat administratieve stempels ("Nº 25/176/1" en "M. 1939") en een handgeschreve...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven verzoekbrief. * **Datum:** 12 maart 1941. * **Locatie:** Amsterdam. * **Afzender:** J. Dagloonder, wonende aan de Tugelaweg 103 III, Amsterdam. * **Geadresseerde:** De Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. * **Kenmerk:** No 25/33/1 M.1941 13/3.