A. de Boer

Getypte brief (officiële correspondentie).

* **Inhoud:** De brief is een formele melding van schade aan gemeentelijke eigendommen. Op 1 augustus 1939 is op het terrein van de Centrale Markt (Amsterdam) een standpijp van de Gemeente-Waterleiding beschadigd. De vermoedelijke dader is de heer A. de Boer, die verklaart dat hij mogelijk bij het achteruitrijden de schade heeft veroorzaakt zonder het te merken. * **Taalgebruik:** De brief hanteert de voor die tijd gebruikelijke ambtelijke spelling en formuleringen (bijv. "jl." voor jongstleden, "alhier", "aanryding", "mogelyk"). Opvallend is het gebruik van de 'y' waar we tegenwoordig 'ij' zouden gebruiken. * **Identificatie:** De dader wordt nauwkeurig geïdentificeerd met naam, geboortedatum, adres en het autonummer G 42534. De letter 'G' in het nummerbord wijst op een registratie in de provincie Noord-Holland.

Getypte lijst met namen, adressen en wijkaanduidingen, voorzien van handgeschreven aantekeningen en doorhalingen.

* **Structuur:** Het document is een administratieve lijst, waarschijnlijk bedoeld voor distributie, incasso of ledenadministratie. De lijst is verdeeld in drie kolommen: Naam, Adres, en Gebied/Wijk. * **Doorhalingen:** De eerste dertien namen zijn doorgehaald, wat suggereert dat deze personen reeds zijn verwerkt, zijn afgevallen, of dat hun gegevens zijn gewijzigd (zoals te zien bij A. Bosse, die onderaan de lijst opnieuw verschijnt). * **Berekeningen:** De handgeschreven getallen kolommen (links in blauw, rechts in rood) tellen beide op tot 260. Dit wijst op een kwantitatieve controle, mogelijk van bedragen in guldens of aantallen geleverde goederen/eenheden. * **Geografie:** De lijst concentreert zich sterk op het gebied rond de voormalige gemeente Sloten (geannexeerd door Amsterdam in 1921), met vermeldingen van de Sloterpolder, Noorderakerweg en Zuiderakerweg. Dit waren destijds overwegend tuinbouwgebieden. Ook adressen aan de Amsteldijk en Ouderkerkerdijk (Amsterdam-Oost/Zuid) zijn opgenomen.

Registerpagina of inspectieverslag uit een logboek.

Het document is een verslag van administratieve controles bij drie handelaren in de wijk "Zuid". * **Handelaren:** A. de Boer, B. van Gempt en C. Vonk. * **Handelswaar:** Er wordt voornamelijk gecontroleerd op de handel in eieren (mogelijk "b:k:" voor bonkaarten of een specifieke kwalificatie) en genotmiddelen zoals koffie en thee. * **Status:** De kolom "heeft verg: gehad" (vermoedelijk "vergunning") staat bij alle drie op "neen", wat duidt op een mogelijke overtreding of een controle op het ontbreken van de juiste papieren. * **Ervaring:** De handelaren zijn gevestigde ondernemers (8 tot 20 jaar in het vak). * **Ondertekening:** Het document is afgetekend door controleur J.J.M. Bekkering.

Dienstbrief / officiële correspondentie.

* **Inhoud:** Het document is een formele goedkeuring aan een marktkoopman, de heer Koekenbier, om zich incidenteel te laten vervangen door een assistent op zijn standplaats aan de Albert Cuypmarkt. * **Voorwaarde:** Er wordt een strikte voorwaarde gesteld: de marktambtenaar moet vooraf van elke vervanging op de hoogte worden gesteld. * **Opvallende details:** * Er staat een typefout in de tekst: "Alber Cuypstraat" in plaats van "Albert Cuypstraat". * Het gebruik van de dubbele accenten op "vóóraf" is kenmerkend voor de toenmalige spelling. * De handgeschreven notitie "Verzonden 19/3" bevestigt dat de brief op de dag van datering is verwerkt.

Administratief advies/notitie op een voorgedrukt formulier (Bijblad).

Dit document is een ambtelijk advies betreffende een verzoek van een zekere A.J. Mollema. Mollema heeft verzocht om zich te laten bijstaan door Mejuffrouw A. de Boer (geboren op 22 augustus 1908). De tekst stelt dat er "mijns inziens" (m.i.) geen bezwaar bestaat tegen dit verzoek, mits het "tot wederopzegging" is. De verschillende data tonen de administratieve gang van zaken: * **22-2-41:** Eerste advies van Th. Renz. * **26-2-41:** Datum op de hoofdstempel. * **6-3-41:** Ondertekening door De Boer (mogelijk een afdelingshoofd of de ambtenaar die de beslissing bevestigt). * **10-3-41:** Waarschijnlijk de datum van definitieve afhandeling of archivering (geparafeerd met HWC). De toevoeging "modelbriefje" in groen potlood suggereert dat deze tekst als blauwdruk diende voor de formele beschikking die naar de verzoeker is gestuurd.

Officiële brief/vergunning.

* **Taal en spelling:** Het document is opgesteld in het Nederlands met destijds gangbare spelling (bijv. "by" in plaats van "bij", "Mej." als afkorting voor Mejuffrouw). * **Inhoud:** De brief is een formele goedkeuring voor een marktkoopman (de heer Molleman) om zich te laten bijstaan door een specifieke assistente (Mej. A. de Boer) op de Dappermarkt in Amsterdam. * **Restricties:** Er wordt expliciet benadrukt dat het gaat om "bijstaan" en "niet vervangen". Dit wijst op strikte regelgeving omtrent marktvergunningen: de houder van de vergunning diende persoonlijk aanwezig te zijn en mocht de kraam niet volledig aan een ander overdragen zonder dat de status van de vergunning wijzigde. * **Administratieve correctie:** In de eerste regel is het woord "kaart" (van briefkaart) met 'xxx' doorgehaald, wat aangeeft dat de correspondentie van 18 februari een brief betrof en geen briefkaart.

Brief en ambtelijke aantekeningen.

* **Kernboodschap:** De brief is een reactie van Har. Stam op een klacht over een tekort van 4 pond gerookte aal bij een levering aan de weduwe J. Doodjes. Stam wast zijn handen in onschuld en suggereert dat een onbetrouwbare hulp ("verkeerde helper") de vis wellicht onderweg heeft doorverkocht. * **Personen:** * **Har. Stam:** De afzender, vermoedelijk verantwoordelijk voor de viskar of handel. * **A. de Boer:** Inspecteur van het Marktwezen, die toezicht hield op de handel in de stad. * **Wed. J. Doodjes:** De klaagster die de vis niet heeft ontvangen. * **Wethouder v.d. Levensmiddelen:** De politiek verantwoordelijke naar wie de weduwe wordt doorverwezen voor haar verzoek/klacht. * **Toon:** De toon van Stam is enigszins gelaten ("Dit is wel eens meer gebeurd"), wat duidt op de rommelige omstandigheden in de handel tijdens de oorlogsjaren.

Registerblad / Administratieve lijst (waarschijnlijk afkomstig uit een inventarisatie van de Joodse Raad of een roofinstantie zoals de Lippmann, Rosenthal & Co. bank).

* **Namen:** De lijst bevat uitsluitend Joodse namen (zoals Porcelijn, Beugeltas, Brilleslijper, Bolle). * **Geografie:** De adressen concentreren zich in de toenmalige Joodse wijken van Amsterdam, zoals de Jodenbuurt (Waterlooplein, Rapenburg, Zwanenburgwal) en de Transvaalbuurt (Tugelaweg, Retiefstraat, President Brandstraat). * **Annotaties:** De kolom "Datum Inlevering" bevat cruciale informatie. Veel data liggen rond 26 en 27 januari 1942. De opmerkingen "Sicherheitspol" (Sicherheitspolizei), "gevangenis scheveningen" (het Oranjehotel) en "V.V. bij M.S." (vermoedelijk Vrijwillige Vertrek bij Maatschappelijk Steun, een eufemisme voor deportatie of ontruiming) duiden op actieve vervolging. * **Administratieve tekens:** Er staan kruisjes (x) voor sommige regels, wat kan duiden op een controle of een afwijkende status van die specifieke personen. De Romeinse cijfers achter de huisnummers geven de verdieping aan (hs = huis/begane grond).

Handgeschreven brief (klachtenbrief).

* **Taal en spelling:** De brief is geschreven in de destijds gebruikelijke spelling (visschen, ondergeteekende, bekent). Opvallend is dat de schrijver twee keer het nummer "$1^{\underline{e}}$" gebruikt voor de eerste twee punten, in plaats van een opeenvolgende nummering. * **Inhoudelijke klachten:** De afzender kaart drie specifieke problemen aan: 1. **Gebrek aan prijsinformatie:** Er zijn geen duidelijke prijsborden, waardoor er willekeurige prijzen worden gevraagd. 2. **Fraude met gewicht:** De weegschalen zouden niet kloppen. De schrijver geeft een specifiek voorbeeld: hij betaalde voor 8 pond spiering, maar ontving na nameten slechts 6,5 pond. 3. **Zwarte handel:** De schrijver beschuldigt de handelaren ervan vis achter te houden ("onttrekken") om deze op de zwarte markt tegen hogere prijzen te verkopen in plaats van aan het gewone publiek. * **Administratieve verwerking:** De rode en blauwe aantekeningen in de marge en de tekst onderaan wijzen op een ambtelijke afhandeling. De afzender is blijkbaar opgeroepen voor een gesprek op maandag 17 april om 10:00 uur.

Officiële oproep / brief.

Dit document is een formele oproep van de gemeentelijke dienst Marktwezen Amsterdam aan een burger, de heer A. de Boer. De toon is zakelijk en dwingend ("verzoek ik U ... te willen komen"). Er wordt geen specifieke reden voor de oproep genoemd, wat gebruikelijk was voor administratieve voorbesprekingen of controles. De brief is getypt op voorgedrukt briefpapier van de Stadsdrukkerij. De handgeschreven aantekening "Presenteren!" suggereert dat het document diende als bewijs van oproep bij aankomst op het kantoor, of een interne instructie was om de persoon aan te melden bij de directeur. Het adres Jan van Galenstraat 14 verwijst naar de Centrale Markthallen, het logistieke hart van de voedselvoorziening in Amsterdam.

Voorzijde van een officiële envelop of voorgedrukte briefkaart van de gemeente Amsterdam.

Dit document is een poststuk afkomstig van het **Marktwezen Amsterdam**, de gemeentelijke instantie die verantwoordelijk was voor het beheer van de markten in de stad. De geadresseerde, de heer A. de Boer, woonde aan de Haarlemmer Houttuinen, een locatie in het centrum van Amsterdam. De vermelding **"Frankeering in afrekening"** duidt op een speciale overeenkomst met de posterijen (PTT), waarbij de verzendkosten achteraf per periode werden verrekend in plaats van via postzegels. Dit werd veelvuldig gebruikt door overheidsinstanties en grote bedrijven. De handgeschreven afkorting **"w.g."** staat voor "was getekend". Dit duidt er meestal op dat dit een afschrift of een officieel formulier is waarbij de originele handtekening op het bronbestand stond. Op de achtergrond is vage, gespiegelde tekst zichtbaar die door het papier heen schijnt. Dit lijkt de inhoud van de brief zelf te zijn, waarin bedragen (zoals "f 39,00") en data worden genoemd, wat suggereert dat het om een nota of een administratieve mededeling gaat.

Getypte brief/oproep met handgeschreven aantekening.

Het document is een officiële, zakelijke oproep aan een burger om op een vastgesteld tijdstip te verschijnen op een ambtelijk kantoor. De opmaak is sober en functioneel. * **Kenmerken:** De codes links- en rechtsboven zijn administratieve verwijzingen. De afkorting "SV" zou kunnen staan voor 'Sociale Voorzieningen' of 'Sociale Verzekeringsbank'. * **Handgeschreven toevoeging:** Bovenaan is met potlood of inkt de notitie "Verzonden 14/4" geplaatst, wat dient als administratieve verificatie dat de brief op de dag van dagtekening ook daadwerkelijk is verstuurd. * **Adresgegevens:** De geadresseerde woont aan de Haarlemmer Houttuinen (afgekort als Haarl.Houttuinen), een bekende straat in de Amsterdamse binnenstad. Het kantoor van bestemming bevindt zich aan de Jan van Galenstraat 14 in Amsterdam-West, een locatie waar destijds diverse gemeentelijke instanties gehuisvest waren.

# TRANSCRIPTIE Zie Mr. de Boer. HG. 25/192/2 M. Verzonden 21/10 - ’39 19 October 1939. den Heer B.Schelvis, Albert Cuypstraat 146 II inw. <u>Amsterdam-Zuid.</u> Wijk 14. Mij is gerapporteerd, dat U zich op 6 October jl. op de markt Albert Cuypstraat heeft laten assisteeren, terwijl U dezerzijds daartoe geen toestemming is verleend. Ik waarschuw U hierbij, dit voortaan na te laten. De Direc...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] *M. de Boer* [Handgeschreven schuin in het midden:] *verzonden 29/7* [Getypt linksboven:] 25/113/2 M. [Getypt rechtsboven:] VP/G. 29 Juli 1939. [Adresblok:] den Heer A.A.C. Ludwig, Kunstschilder, Tuinmansdwarslaan 4, <u>A p e l d o o r n.</u> ('t Loo). [Inhoud:] Naar aanleiding van Uw brief d.d. 17 dezer verleen ik U hierby alsnog tot uiterlyk ei...

# TRANSCRIPTIE 2 ex. M. de Boer. HG. 25/70/5 M. Verzonden 19/4-'40. 19 April 1940. den Heer A.Waterman, Rapenburgerstraat 41 I, Amsterdam-Centrum. Wijk 2. Mij is gerapport...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven]: *Gez. M. de Boer.* [Getypt boven]: VP/DV. [Getypt links]: 25/66/2 M. [Handgeschreven midden]: *Verzonden 1/5-'40.* [Getypt rechts]: 1 Mei 1940. [Adresblok]: den Heer M. Koekenbier, Frederik Hendrikstraat 60 hs., Amsterdam-W. Wijk 19. [Inhoud]: Naar aanleiding van Uw brief d.d. 9 April jl. verleen ik U hierbij tot wederopzegging toestemming zich o...

# TRANSCRIPTIE *M. de Boer* [handgeschreven] vD/HG. 25/64/2 M. *Verzonden 25/4* [handgeschreven] 25 April 1939. den Heer S. Pinto Jr., Van Woustraat 23, <u>Amsterdam-Zuid.</u> Wijk 17. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 7 April jl. bericht ik U, dat Uw verzoek, om U op Uw plaats op de markt Albert Cuypstraat te mogen doen bijstaan door Uw broer L. Pinto, niet voor inwilliging in aanmerkin...