L. Koning

Document

* **Kernboodschap:** De afzender, L. Koning, verzoekt om een uitstel van één maand voor het innemen van zijn vaste standplaats op de Uilenburgse markt. * **Reden:** Hij is herstellende van een medisch probleem aan zijn voet ("voet nog niet dicht is") waardoor hij nog niet ter been is. Hij geeft ook aan dat zijn vrouw niet persoonlijk langs kon komen omdat hun kind ziek is. * **Toezegging:** Om zijn recht op de standplaats te behouden, biedt hij aan om het stageld voor de betreffende maand vooruit te betalen. * **Stijl:** De brief is geschreven in een formeel, ietwat archaïsch Nederlands ("met dezen", "zoodoende", "teeken ik"), passend bij de tijdgeest van voor de oorlog.

Ambtelijke notitie of memorandum op een standaardformulier (Bijblad).

* **Inhoud:** Het document betreft een besluit over een verzoek tot uitstel. Aan een zekere L. Koning wordt tot 18 juni 1939 uitstel verleend voor het innemen van zijn toegewezen standplaats op de markt in Culemborg. * **Terminologie:** "m.i." staat voor "mijns inziens". "a.s." staat voor "aanstaande". * **Administratieve context:** Het gebruik van "Bijblad van" en de referentienummers (31/27/1 en later 31/27/2) wijst op een gestructureerde dossiervorming binnen een overheidsinstelling, waarschijnlijk de afdeling Algemene Zaken van een provincie of grote gemeente. De ondertekenaar 'de Man' lijkt een ambtenaar met beslissingsbevoegdheid te zijn.

Getypte officiële brief (vermoedelijk een doorslag of archiefkopie).

Deze brief is een formeel besluit van een gemeentelijke instantie. De kern van de boodschap is dat de heer Koning uitstel krijgt tot 18 juni 1939 voor zijn verplichting om zijn marktplaats te bezetten. Voor markthandelaren was (en is) het vaak verplicht om een minimum aantal dagen aanwezig te zijn om hun standplaatsvergunning niet te verliezen. Het uitstel volgt op een verzoekbrief van de handelaar zelf van 16 mei. De opmaak is typisch voor vooroorlogse ambtelijke correspondentie: zakelijk, beknopt en voorzien van diverse archiefkenmerken. De vermelding "Wijk 17" bij het adres verwijst naar de administratieve wijkindeling die de betreffende dienst hanteerde.

Getypt rapport / ambtelijk verslag betreffende sociale steunverlening.

Het document bevat vier korte casussen van individuen of gezinnen die afhankelijk zijn van maatschappelijke steun. De rode draad in deze verslagen is de onmogelijkheid voor de betrokkenen om in hun eigen onderhoud te voorzien door middel van de markthandel, veelal als gevolg van ziekte, ouderdom of gebrek aan kapitaal. * **L. Koning:** Is arbeidsongeschikt door ziekte en een voetontsteking. * **H.J. Vieyra:** Een voormalig tricotage-handelaar aan wie een zakelijk krediet wordt geweigerd vanwege "den ongunstigen tijd", wat leidt tot het opgeven van zijn marktvergunning. * **Mw. F.v. Giersbergen-Kloppenburg:** Een schrijnend geval waarbij zowel de vrouw (kanker) als de dochter (tbc) ernstig ziek zijn, terwijl de echtgenoot analfabeet is. * **B. Davidson:** Een oudere man die vanwege zijn leeftijd moet stoppen met werken. De financiële details tonen een scherp beeld van de armoede: de inkomsten uit de Armenwet liggen vaak net boven de huurprijs, waardoor er zeer weinig overblijft voor levensonderhoud.

Officieel proces-verbaal / overeenkomst van marktkooplieden.

* **Inhoud:** Het document betreft een specifieke regeling voor de dagelijkse marktindeling. Normaal gesproken worden opengevallen plaatsen via loting verdeeld. Eén koopman, D. Adami (plaats 250), ziet vrijwillig af van deze loting in ruil voor het eerste recht op een specifieke andere plek (plaats 282, voorheen van de weduwe Roemer). * **Administratieve details:** Er zijn diverse correcties in de plaatsnummers (doorhalingen bij 246/346 en 340/326), wat duidt op een actieve administratie van de marktindeling. * **Weigering:** Opmerkelijk is de handgeschreven notitie over de houder van plaats 64 (J. Alvaer). Hoewel hij de regeling niet wil blokkeren, weigert hij principieel te tekenen omdat hij "niets voor deze overeenkomst voelt". * **Functionarissen:** De inspecteur van het marktwezen, A. de Laer, keurt het document goed. De afkorting "opb." onderaan met de datum 1/11 '40 duidt waarschijnlijk op de opberging of archivering van het stuk.

Briefhoofd met handgeschreven namen- en adressenlijst.

* **Structuur van de lijst:** De lijst is zeer systematisch opgesteld. De eerste kolom (cijfers 1 en 2) duidt vermoedelijk op een categorie (bijvoorbeeld lidmaatschapstype of functie). De nummers tussen haakjes (1269-1279) zijn administratieve volgnummers. * **Handschrift:** Het betreft een geoefend, leesbaar kantoorschrift. Kenmerkend zijn de krullende hoofdletters 'J' en 'H' en het gebruik van de dubbele punt als afkortingsteken (bijv. 'str:'). * **Geografische spreiding:** De lijst bevat adressen uit diverse delen van Amsterdam, van het oude centrum (Kerkstraat, Haarlemmerdijk) tot de toenmalige nieuwbouw in West (Mercatorplein, Bos en Lommerweg). * **Bijzonderheid:** P. Dorjee komt twee keer voor op de lijst met verschillende adressen (Oost), wat duidt op een winkelier met meerdere filialen. Th. J. H. Frommé staat zelf ook op de lijst (nr. 1276), wat suggereert dat dit een ledenlijst of een lijst van contactpersonen is waarbij hijzelf een coördinerende rol had.

Getypte namenlijst met adressen (mogelijk een uittreksel uit een kaartsysteem of register).

* **Structuur:** Het document is een administratieve lijst, waarschijnlijk bedoeld voor postbezorging, ledenadministratie of sociale controle. De lijst bevat zowel particulieren als bedrijven (Fa., N.V., Gebr.). * **Inhoud:** Opvallend is het gebruik van bijnamen of roepnamen tussen haakjes ("Co Flap", "Tante Koos", "Mijndert", "Vader Manus"). Dit suggereert een informeel of nauw betrokken administratief systeem, zoals dat van een buurtvereniging, een vakbond, of een verzetsgroep. * **Handgeschreven annotaties:** De opmerking "x staan op lijst" en de toegevoegde namen/correcties wijzen erop dat dit een werkdocument was dat actief werd gecontroleerd tegenover een andere bron. * **Geografie:** De adressen beslaan heel Amsterdam, van de Jordaan (Bloemstraat, Lindengracht) tot Oud-Zuid (Ruysdaelstraat) en de Transvaalbuurt (Reitzstraat).

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Taal en Stijl:** De brief is geschreven in een beleefde, ietwat formele stijl die gebruikelijk was voor officiële correspondentie in die tijd. De schrijver gebruikt argumenten van familiale en fysieke aard om een administratieve gunst te verkrijgen. * **Inhoud:** De kern van het verzoek is de wens om twee marktstandplaatsen (momenteel gescheiden) te clusteren aan de Ten Katestraat in Amsterdam-West. De Jan Evertsenstraat en de Ten Katestraat liggen geografisch dicht bij elkaar, maar voor de logistiek van een marktkraam (met name het vervoer per auto) was nabijheid cruciaal. * **Personen:** De brief wordt geschreven door de zoon van L. Koning. Hij spreekt over zijn vader en een oom (G. Koning / C. Kwakman). De vermelding van "C.z:" achter de naam betekent "Corneliszoon", een methode die in vissersdorpen als Volendam essentieel was om families met dezelfde achternamen uit elkaar te houden. * **Toestand:** De brief noemt "heupziekte" als reden voor invaliditeit van de oom, wat de urgentie van de hulp door de "jongeman" (de schrijver) onderstreept.

Handgeschreven brief met ambtelijke kanttekeningen.

Het document is een formeel verzoekschrift van Volendammer visboeren aan een Amsterdamse directeur (vermoedelijk van de Marktwezen of Voedselvoorziening). De kern van de zaak is de distributie van mosselen. De schrijvers hebben eerst aangeklopt bij de landelijke instantie (de Nederlandsche Visscherij Centrale), maar die schoof de verantwoordelijkheid door naar de gemeente Amsterdam, omdat de verkoop daar plaatsvindt. De brief toont de bureaucratische strijd om handelsproducten tijdens de bezettingsjaren. De afloop is negatief: uit de kanttekening van 17 november blijkt dat het verzoek door een zekere heer Heimerichs is afgewezen. Er werd geen extra voorraad mosselen beschikbaar gesteld voor de Volendammers.

Document

Deze lijst bevat 46 registraties van marktkooplieden in Amsterdam. De marktlocaties (Albert Cuypstraat, Sumatrastraat, Lindengracht en Ten Katestraat) zijn bekende handelsplekken in de stad. De grote meerderheid van de registraties is gedateerd op 1 oktober 1943. De aard van de handel weerspiegelt de economische situatie van de oorlogsjaren: * **Tweedehands goederen:** Er is veel handel in tweedehands boeken, artikelen en grammofoonplaten, wat duidt op schaarste van nieuwe producten. * **Surrogaten:** "Sijnt. rubber" (synthetisch rubber) was een belangrijk vervangingsmiddel aangezien natuurlijk rubber nauwelijks beschikbaar was. * **Houten zolen:** Vanwege de leertekorten werden veel schoenen voorzien van houten zolen. * **Distributievrije goederen:** "Distr. vrije galanterieën" mochten zonder distributiebonnen worden verkocht. De woonadressen van de kooplieden tonen aan dat zij uit diverse wijken van Amsterdam kwamen (zoals de Pijp, de Jordaan en Oud-West), maar ook uit omliggende plaatsen zoals Zaandam, Aalsmeer en Broek op Langedijk.

Document

Dit document fungeert als een register van wijzigingen ("mutaties") in het bestand van markthandelaars in Amsterdam tijdens de bezetting. De kolomstructuur biedt een gedetailleerd overzicht van de personen: * **Identificatie**: Naam en geboortedatum. * **Locatie**: Woonadres en de specifieke markt waar de handel werd gedreven. De Joubertstraat en Albert Cuypstraat komen veelvuldig voor. * **Economische activiteit**: De verhandelde goederen, variërend van dagelijkse behoeften (vis, brood) tot textiel en luxe-artikelen. * **Tijdslijn**: De datums van uitvoering (1 augustus, 1 september en 1 oktober 1943) wijzen op een systematische, administratieve afhandeling van wijzigingen. Een opvallend kenmerk is de grote aanwezigheid van Joodse familienamen op de lijst (o.a. Cohen, Davidson, Locher, Schenkkan, Zeelander). De term "Ongevoerd" bovenaan is administratief jargon dat in deze context duidt op het verwijderen of afvoeren van de handelaren uit de actieve registers.

Dubbele pagina uit een grootboek of register (genummerd 2 en 3).

* **Structuur:** Het document is een administratief register. De namen zijn gegroepeerd op de eerste letter van de achternaam (D, E, F, G, H, J, K, L), wat wijst op een alfabetische index. * **Terminologie:** * **Fr.:** Waarschijnlijk "Fransz" (zoon van Frans) of een geografische aanduiding (Friesland?). * **v.B.:** Zeer waarschijnlijk "van Buiten", een veelgebruikte term in Nederlandse registers voor personen die buiten de betreffende gemeente woonden. * **Jz / Wz:** Patroniemen (Janszoon, Willemszoon). * **Numerieke waarden:** Veel bedragen liggen rond de 3000. Dit kan duiden op het nominaal kapitaal van aandelen, certificaten in een fonds, of een belastingaanslag op basis van vermogen. De bedragen 5160 en 3080 komen herhaaldelijk voor, wat wijst op gestandaardiseerde eenheden. * **Correcties:** Er zijn diverse doorstrepingen en wijzigingen zichtbaar (bijv. bij 173 en 266), wat aantoont dat dit een werkdocument was dat over een langere periode werd bijgehouden.

Ambtelijke correspondentie (doorslag/carbon copy).

Dit document is een administratieve mededeling van het **Bedrijfschap voor Visscherijproducten**. De tekst is opmerkelijk omdat het een spiegelbeeld-doorslag betreft; dit gebeurde vaak wanneer carbonpapier verkeerd om werd geplaatst of wanneer men een afdruk wilde maken op de achterzijde van een transparant vel. De brief informeert de directeur van het Amsterdamse Marktwezen (gevestigd aan de Jan van Galenstraat, de locatie van de Centrale Markthallen) over de intrekking van **tuchtmaatregelen** tegen 15 specifiek genoemde personen uit **Volendam**. De namen zijn typisch Volendams (Koning, Schilder, Swarthoed, Visser). Door het intrekken van deze maatregelen mogen deze personen weer worden opgenomen in de "verdeeling". Dit wijst op het herstel van hun recht om vis aan te voeren of te verhandelen binnen het distributiesysteem van die tijd.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief. * **Datum:** 2 september 1940. * **Locatie:** Volendam. * **Auteur:** A. Koning (geboren 12 juli 1886). * **Kenmerken:** Bovenin voorzien van een archiefstempel/kenmerk "№ 27/74/1 M. 1940 3/9" en de handgeschreven notitie "ni map". Geschreven met donkere inkt op gelinieerd papier.

M. de Haan.

# TRANSCRIPTIE *Rechtsboven:* Privé. *Centraal:* den Wel Edele Heer Dr. A. v. d. Laan. Markwezen <u>Alhier.</u>

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]

(Bovenaan midden) @ A. Hegeman A. Lopes Dias L. Caransa