H. Wolff

Ambtelijke notitie/correspondentiefragment betreffende een marktvergunning.

* **Inhoud:** De documentatie betreft een verzoek van de heer B.F.J. Kouwenberg, een sollicitant wonende aan de Prinsengracht 496. Hij had eerder afgezien van een functie bij een museum. Zijn verzoek behelst het mogen gebruiken van zijn eigen marktkraam of kar op de markten. * **Beoordeling:** Ambtenaar 'deMan' en de heer Wolff geven een positief advies. De reden hiervoor is dat Kouwenberg al ongeveer twee jaar zijn eigen materiaal gebruikte voordat hij werd opgenomen in de administratie van de 'M.D.' (vermoedelijk de Marktdienst). * **Administratieve loop:** Het document toont de gang van zaken tussen verschillende functionarissen gedurende mei en juni 1939, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog.

Ambtelijk bijblad/notitie (Algemene Zaken Model No. 14).

Het document is een ambtelijke afhandeling van een verzoekschrift betreffende een marktplaatsvergunning. De aanvrager, F.S.W. Schoot-Hendriks (gevestigd aan de Westerstraat 140), heeft verzocht of zijn zoon hem mag "assisteren" op zijn vaste plek op de markt in de Westerstraat. De ambtenaar benadrukt een belangrijk juridisch/reglementair onderscheid: het gaat om *assisteren* en uitdrukkelijk niet om *vervangen*. Dit suggereert dat de vergunninghouder zelf aanwezig moet blijven of de eindverantwoordelijkheid behoudt. Er wordt geconcludeerd dat er "m.i. (mijns inziens) geen bezwaar" is tegen deze regeling, die geldt "tot wederopzegging". Het document bevat diverse parafen en data die het proces van advies (31 mei) naar definitieve afhandeling (8 en 12 juni 1939) laten zien.

Ambtelijke notitie / intern dossierstuk.

Het document betreft een administratieve afhandeling van een verzoek om marktassistentie. Mevrouw **J. de Vos-v.d. Burgh**, die marktplaatsen bezit op de **Lindengracht** en de **Westerstraat**, verzoekt of haar zoon (**J. de Vos**) haar mag assisteren. Er is sprake van een intern ambtelijk meningsverschil: 1. **De Marktopzichter** heeft bezwaar aangetekend tegen dit verzoek. 2. **H. Wolff** adviseert op 14 juni positief, waarbij hij expliciet vermeldt dat hij de bezwaren van de marktopzichter niet deelt. 3. **Een hogere ambtenaar (dEllaer)** plaatst op 22 juni een kritische kanttekening bij het principe dat "vaste plaatshouders elkaar assisteren", wat suggereert dat de zoon wellicht zelf ook een vaste marktplaats elders heeft. 4. **Besluitvorming:** Ondanks de eerdere twijfel wordt op 26 juni 1939 definitief "geen bezwaar" aangetekend.

Ambbtelijke correspondentie/adviesnota betreffende marktbeheer.

In dit document verduidelijkt H. Wolff een eerder gegeven advies over de vervangingsregeling van een marktkoopman genaamd Lodewijks. Er is blijkbaar onduidelijkheid ontstaan over de dagen waarop een "hulp" de standplaats mag innemen. De kern van het probleem is dat de hulp momenteel ook van dinsdag tot en met vrijdag op de markt staat zonder daarvoor marktgeld te betalen. Bovendien komt het voor dat zowel de hulp als Mej. Lodewijks tegelijkertijd een plaats bezetten, wat onreglementair lijkt te zijn. Wolff adviseert daarom de toegestane vervangingstijd strikt te beperken tot de maandag (Westerstraat) en zaterdag (Mosplein), wanneer de echtgenote respectievelijk Lodewijks zelf elders bezet zijn. De latere aantekening van 28 februari 1939 geeft de uitkomst van de kwestie weer: Mevrouw Lodewijks zal de standplaats voortaan zelf weer persoonlijk innemen op alle dagen, met uitzondering van de zaterdag.

Ambtelijke brief/correspondentie.

* **Inhoud:** De brief is een verduidelijking van een eerder gegeven advies over de vervangingsregeling voor een marktkraamhouder genaamd Lodewijkx. De schrijver constateert misbruik: een hulpkracht staat doordeweeks (dinsdag t/m vrijdag) op de markt zonder te betalen, terwijl de regeling alleen bedoeld was voor de momenten dat Mevr. Lodewijkx op een andere markt stond (maandag en zaterdag). * **Problematiek:** Er is sprake van dubbele bezetting (zowel de hulp als de eigenlijke vergunninghouder nemen een plek in) en ontduiking van marktgeld. * **Besluitvorming:** Uit de kantlijnnotities blijkt dat de zaak is opgelost. Mevrouw Lodewijkx heeft toegezegd de plaats voortaan weer persoonlijk in te nemen, behalve op zaterdag. De inspectie heeft dit op 3 maart 1939 definitief "gezien" en gearchiveerd ("Opbergen").

Intern memo/bijblad van een Amsterdamse gemeentelijke dienst (mogelijk de Dienst van het Marktwezen).

* **Doel van het document:** Het document dient als instructie aan een inspecteur ("Insp.") om de administratie van de marktbezetting of -controle te herzien. Er wordt gevraagd om nieuwe lijsten op te stellen, die per 1 januari 1940 (het nieuwe jaar) in moeten gaan. * **Personen:** De genoemde namen (Wolff, v. Burg, Reing, Straes, Moerkerke, Krijn) zijn waarschijnlijk marktmeesters of controleurs. Bovenaan staat "Gewaarschuwd", wat suggereert dat zij op de hoogte zijn gesteld van een verandering in hun takenpakket of standplaatsen. Er wordt verwezen naar een "Hr Besanger" voor verdere afstemming. * **Locaties:** De genoemde locaties zijn bekende Amsterdamse markten: Lindengracht, Westerstraat, Noordermarkt, Mosplein (Amsterdam-Noord), Nieuwmarkt, Waterlooplein, Dapperstraat, Albert Cuypstraat en Ten Katestraat. * **Tijdsgeest:** De datum december 1939 is saillant; het is de periode van de mobilisatie in Nederland, vlak voor de Duitse inval in mei 1940. De noodzaak voor strakkere administratie en controle op markten was in deze tijd van opkomende schaarste en distributie cruciaal.

Document

Dit document is een administratief "bijblad" dat werd gebruikt door de gemeentelijke marktadministratie (Marktwezen) om de activiteiten van marktkooplieden te monitoren. In dit geval betreft het de heer A. Bak (mogelijk ook H. Bak genoemd in een van de aantekeningen). De belangrijkste elementen in het document zijn: * **Locatiebeheer:** Er worden specifieke standplaatsnummers genoemd (no. 116 Lindengracht, no. 122 Westerstraat, Plek 91 Ten Katestraat). De doorhaling bij Lindengracht suggereert een wijziging of opzegging van die plek. * **Controle en Toezicht:** Verschillende ambtenaren (waaronder d’Haen en Kouwen) maken aantekeningen over de aanwezigheid van Bak. Er wordt specifiek gevraagd waarom Bak wel op de Westerstraat stond op 16 januari, maar niet op zijn "andere markten". * **Tijdsverloop:** De aantekeningen bestrijken de periode van 9 januari 1939 tot en met 3 maart 1939. Het document toont een actieve correspondentie tussen verschillende inspecteurs of administratieve medewerkers. Het handschrift varieert, wat duidt op meerdere auteurs die op verschillende momenten informatie aan het dossier hebben toegevoegd. ---

Administratief bijblad/dossierstuk van de Gemeente Amsterdam (afdeling Algemeene Zaken).

Het document is een ambtelijk advies- en besluitvormingsstuk betreffende de exploitatie van een marktplaats op de Lindengracht in Amsterdam. Een zekere **H. Frank** heeft een verzoek ingediend om zijn standplaats gedurende een maand onbezet te laten ("uitstel plaatsbez."). Er is sprake van tegenstrijdige adviezen: de onderzijde van het document bevat een handgeschreven voorstel tot **afwijzing**, met de motivatie dat de Bedrijfsraad "zoover geloop niet" geeft (waarschijnlijk bedoeld in de zin dat er geen dringende aanleiding of medewerking vanuit de raad is). Desondanks is het definitieve besluit, zoals weergegeven in het rode kader en gedateerd op 1 november 1939, **positief**: het verzoek is voor de duur van één maand toegestaan. Hierbij is verwezen naar een (niet bijgevoegd) rapport van de marktopzichter ("Marktopz.").

Archiefkaart/registratiekaart van de Dienst der Marktwezen.

Het document is een administratieve notitie betreffende een Amsterdamse marktkoopman, J.L. Jansen. De belangrijkste punten uit de analyse zijn: * **Beroepswijziging:** Jansen was oorspronkelijk een "vischventer" (visverkoper) met een vaste standplaats op de Lindengracht. Hij stapt echter over op de verkoop van fruit ("binnenlandsch fruit"). * **Controle en Handhaving:** Er is sprake van actieve controle door de marktmeesters of inspecteurs. De notitie rechtsonder (ondertekend door H. Wolff) draagt iemand op om te rapporteren of Jansen zich wel aan de regels houdt. Er is een vermoeden of specifieke aandacht voor het feit of hij "buitenlandsch fruit" verkoopt terwijl hij blijkbaar alleen toestemming heeft voor binnenlands fruit. * **Administratieve route:** De kaart is gezien door een hogere ambtenaar of controleur (d'Arnaud) op 17 oktober 1939. De naam d'Arnaud is een bekende naam in de annalen van de Amsterdamse marktinspectie uit die tijd.

Ambtelijke mutatiekaart / dossieromslag (Model No. 14, Algemene Zaken).

Dit document is een administratief geleideformulier dat de verwerking van persoonsgegevens van een individu genaamd M. Cohen bijhoudt. De afkorting "pl." voor de adressen staat waarschijnlijk voor "plaats" of verwijst naar een specifieke registerpagina. De genoemde adressen (Prinsengracht 206 en Westerstraat 252) bevinden zich in de Amsterdamse binnenstad/Jordaan. De namen op het document bevestigen dat dit afkomstig is van het Amsterdamse Bevolkingsregister. **Th. van Moerkerken** was in die tijd onderdirecteur van deze instantie. De opeenvolgende data in oktober 1940 tonen een nauwgezette bureaucratische gang van zaken, waarbij het dossier door verschillende handen ging (Moerkerken, Wolff, de Haan) voordat het op 25 oktober definitief werd "genoteerd". De instructie **"Aanteekenen op slips"** is een directe verwijzing naar het bijwerken van de persoonskaarten (steekkaarten) in het register.

Oproepkaart/administratiekaart van de marktinventarisatie/inspectie.

Dit document is een officiële oproep aan een marktkoopman, de heer C. Kreysig, die gevestigd was aan de Dapperstraat in Amsterdam. De reden voor de oproep is dat hij zijn toegewezen plaats op de markt in de Westerstraat "niet geregeld" bezet. In de crisistijd en tijdens de bezetting was het strikt gereguleerd dat marktplaatsen effectief gebruikt moesten worden. Uit de aantekeningen van de inspecteur blijkt een menselijke kant van de bureaucreatie: Kreysig vraagt om drie weken uitstel. De reden die hij opgeeft is dat zijn echtgenote "buiten de stad" verblijft vanwege de "tijdsomstandigheden". Hierdoor kan hij zijn vaste winkel of nering niet onbeheerd achterlaten om op de markt te staan. De inspecteur adviseert dat er "mijns inziens (m.i.) geen bezwaar" is tegen dit uitstel, in afwachting van een nader rapport door een zekere de heer Wolff.

Ambtelijke notitie / intern advies van de afdeling Marktwezen Amsterdam.

Het document is een ambtelijk advies betreffende het marktwezen in Amsterdam in het najaar van 1940. De kern van de zaak is de onregelmatige aanwezigheid van de heer Ph. Arons op zijn toegewezen standplaatsen op de Albert Cuypmarkt en de Westerstraatmarkt. Uit de notities blijkt dat Arons op 30 oktober 1940 is ontboden om tekst en uitleg te geven over zijn afwezigheid. Hij heeft daarbij toegezegd vanaf 3 november weer regelmatig aanwezig te zijn. Desondanks adviseert de betreffende ambtenaar om een ingediend verzoek van Arons (mogelijk om vrijstelling of behoud van de plekken ondanks afwezigheid) af te wijzen. Er wordt een strikte eis gesteld: de plek op de Albert Cuyp moet minimaal twee keer per week bezet worden, die op de Westerstraat drie keer per vier weken. Bij gebreke hiervan volgt intrekking van de vergunningen.

Administratief bijblad (dossierstuk) van een gemeentelijke dienst (waarschijnlijk Marktwezen).

Het document is een administratieve notitie betreffende de marktvergunning van een handelaar, aangeduid als "Maximolen". De opeenvolgende aantekeningen tonen een proces van handhaving en opvolging: 1. **13 juni 1940:** De handelaar krijgt een officiële waarschuwing omdat hij onvoldoende gebruikmaakt van zijn voorkeursplaats op de Prinsengracht (standplaats 502). In het marktstelsel was het vaak verplicht om een toegewezen plek regelmatig te bezetten, anders kon men het recht daarop verliezen. 2. **19-24 juni 1940:** Er volgt een rapportage waaruit blijkt dat de handelaar inmiddels weer actief is op de markt. 3. **Status:** De handelaar behoudt zijn status als voorkeurskaarthouder, maar moet wachten op de definitieve toewijzing van een vaste plek. Er wordt vermeld dat er binnenkort weer nieuwe vaste plaatsen worden uitgegeven. 4. **Afhandeling:** Op 26 juni wordt het dossierstuk gemarkeerd voor archivering ("Opbergen"). ---

Administratieve notitie / Ambtelijk advies betreffende marktplaatsrechten.

De kern van dit document is een verzoek van een marktkoopman, **J. de Horst**, aan de gemeentelijke instanties (waarschijnlijk de Marktdienst van Amsterdam). De heer De Horst wil onderzoeken of hij in een andere sector een bestaan kan opbouwen ("een ander bestaan te zoeken"). Om dit risico te kunnen nemen zonder zijn opgebouwde rechten te verliezen, vraagt hij om een overbruggingsperiode van drie maanden. Gedurende deze tijd: 1. Hoeft hij zijn vaste standplaats in de **Westerstraat** niet fysiek in te nemen. 2. Hoeft hij geen gebruik te maken van zijn **voorkeurkaart** (senioriteitsrecht) voor de **Albert Cuypstraat**. 3. Blijft hij wel verplicht het **marktgeld** door te betalen voor zijn plek in de Westerstraat om zijn rechten te behouden. Verschillende ambtenaren (Moerkerken en Wolff) adviseren positief over dit verzoek. De afhandeling loopt van 26 januari tot 15 februari 1940.

Dienstbrief / Adviesnota met betrekking tot de indeling van marktstandplaatsen.

De kern van dit document is een verzoek tot het corrigeren van een standplaatsindeling op de markt in de Westerstraat. Ambtenaar H. Wolff heeft op 15 april 1940 plaatsen toegewezen aan twee "VKK-houders" (Voorkeurskaarthouders): M. Roos en G. Kanes. Na de toewijzing komt Wolff tot de conclusie dat een ruiling tussen beide heren (plaats 94 en 268) beter zou zijn. De argumentatie hiervoor is dat beide kooplieden hiermee instemmen en dat het voor M. Roos gunstiger is met het oog op de onderlinge concurrentie op de markt. Het document toont de zorgvuldige, bijna minutieuze wijze waarop het Amsterdamse Marktwezen de indeling van de markt beheerde. Opmerkelijk is dat de goedkeuring en afhandeling ("Akkoord") plaatsvonden tussen 1 mei en 20 mei 1940, de periode waarin de Duitse inval en de capitulatie van Nederland plaatsvonden.

Administratieve notitie/correspondentie van de gemeente Amsterdam betreffende marktplaatsvergunningen.

Het document is een interne ambtelijke notitie over de intrekking van een marktplaatsvergunning. De marktopzichter heeft gerapporteerd dat de heer S. Acohen zijn plaats op de Westerstraat-markt in Amsterdam gedurende drie weken niet heeft bezet, ondanks zijn eigen bewering van wel. Op basis van dit verzuim wordt geadviseerd de vergunning in te trekken. Er is geprobeerd om Acohen op 1 november 1940 te horen voor nadere inlichtingen, maar hij is niet verschenen. Er lijkt ook enige onduidelijkheid te bestaan over het exacte nummer van de staanplaats (304 of 158). De ambtelijke afhandeling wordt gedaan door personen met de namen De Haer en H. (de) Wolff.

Administratief bijblad / dossierkaart (Model No. 14).

Dit document fungeert als een administratieve geleidekaart of vervolgblad in een dossier. De opeenvolging van aantekeningen toont een procesgang: 1. **13 januari 1941:** Het stuk wordt doorgezonden of geregistreerd onder nummer 28/1/1. 2. **15 januari 1941:** Er is sprake van een 'advies' met betrekking tot (of door) H. Wolff, geparafeerd door deHaer. 3. **21 januari 1941:** De opdracht 'oproepen' wordt genoteerd en wederom geparafeerd door deHaer. 4. **24 januari 1941:** Onderaan staat een afspraak genoteerd voor vrijdag ('v') 24 januari om 10:30 uur. Het gebruik van "Model No. 14" wijst op een gestandaardiseerd formulier van de gemeentelijke of politionele administratie.

Getypte lijst van marktkooplieden.

* **Demografie:** De lijst bevat namen van personen die nagenoeg allemaal van Joodse afkomst zijn. De geboortedata lopen uiteen van 1874 (B. Rozelou) tot 1920 (E. de Leeuw), wat wijst op een brede leeftijdsgroep die actief was in de handel. * **Geografie:** De woonadressen concentreren zich in de bekende Amsterdamse wijken waar veel Joodse burgers woonden, zoals de Jodenbuurt (St. Antoniesbreestraat, Rapenburg), de Transvaalbuurt (Retiefstraat, Tilanusstraat, Blasiusstraat) en de Rivierenbuurt (Rijnstraat, Lekstraat). * **Economie:** De verhandelde artikelen laten een divers beeld zien van de marktsector: textiel, manufacturen, verse eetwaren (aardappelen, groenten, fruit, vis, brood) en huishoudelijke artikelen. * **Administratieve bijzonderheden:** De optelsom onderaan is cruciaal. Het toont aan dat er 271 plaatsen zijn toegewezen ("uitgereikt"), terwijl er in eerste instantie slechts 254 beschikbaar waren, wat resulteert in een tekort of overschot van 17 plaatsen (mogelijk extra plekken die buiten het reguliere raster werden gecreëerd).

Document

* **Administratieve Structuur:** De lijst is georganiseerd in vier kolommen: Naam, Geboortedatum, Adres en Artikel. Aan de voet van de pagina staat een berekening van de totale capaciteit van de marktstandplaatsen. De beschikbare capaciteit (240 met een 20% marge) komt uit op 288 plaatsen, waarvan er 271 zijn toegewezen, met een overschot van 17. * **Artikelen:** Er is een breed scala aan koopwaar zichtbaar, variërend van eerste levensbehoeften (aardappelen, groenten, fruit, vis, brood) tot textielwaren (manufacturen, kanten, mode-artikelen) en huishoudelijke artikelen. * **Geografie:** De adressen bevinden zich uitsluitend in Amsterdam, met een sterke concentratie in wijken als de Jodenbuurt (St. Antoniesbreestraat, Rapenburg, Jodenbreestraat), de Pijp (Albert Cuypstraat, Van Woustraat) en Amsterdam-Oost (Tilanusstraat, Retiefstraat, Blasiusstraat).

Naam en voorletters: **H.M.A. de Wolff,** Functie en No.: **marktopzichter (A)** No. **53** Adres: **Uiterwaardenstraat 76 I**

**COPIE** **Aanvang ziekte:** 14-3-1944 **Naam en voorletters** de Wolff H.M.A. **Functie en No.** marktmeester No. 53 **Adres** Prinsengracht 37 I

[Middenblok] **COPIE** Datum: **8 Juli 1940** Naam en voorletters: **H.M.A. de Wolff** Functie en No.: **Marktopzichter (A)** No. **53** [53 handgeschreven] Adres: **Uiterwaardenstraat 76 I**

[Midden] **COPIE** [stempel] Datum: **4 April 1939** **Nº 8A/53 / M. 1939** [paarse stempel] Naam en voorletters: **H.M.A. de Wolff** Functie en No.: **Marktopzichter No. 53** Adres: **Uiterwaardenstraat 76 I**

[Midden-sectie] **COPIE** Aanvang ziekte: **4 April 1941.** Naam en voorletters: **H.M.A. de Wolff** Functie en No.: **marktopzichter** No. **53** Adres: **Uiterwaardenstraat 76 I**