W. Laan

Zakelijke correspondentie (brief).

* **Taalgebruik:** De brief is geschreven in formeel, zakelijk Nederlands uit het interbellum. Er wordt gebruikgemaakt van archaïsche afkortingen zoals "o.g." (ondergetekende), "event." (eventuele) en "a.s." (aanstaande). * **Kern van de zaak:** De afzender, Eppinga, refereert aan een eerdere onderhandeling over de huur van een winkelpand. Er was onduidelijkheid over bijkomende kosten voor gas en water. Nu "heer W. Laan" (vermoedelijk de eigenaar of hoofdbestuurder) akkoord is met een 'all-in' prijs van 500 gulden per jaar, wil Eppinga dit zwart op wit hebben. * **Condities:** Naast de prijs stelt de huurder eisen aan de staat van het pand: hij wil dat de muren en plafonds worden opgeknapt voordat de huur op 1 juli ingaat. * **Annotaties:** De rode tekst "ni Dir. Informatie nemen!" wijst op een interne instructie bij de ontvangende partij, waarschijnlijk bedoeld voor een secretaris om ruggenspraak te houden met de directeur.

Getypte brief met handgeschreven aantekeningen en een verslag onderaan de pagina.

* **Doel van de brief:** Het vastleggen van een afspraak voor een gesprek over handelsfaciliteiten in de Amsterdamse Markthallen. * **Inhoudelijk verslag:** Uit de handgeschreven notitie blijkt dat de firma uit Rotterdam (vertegenwoordigd door de heren Buisman en Van den Ende) probeerde een positie te verwerven op de kleinhandelveiling in Amsterdam. De reden hiervoor was hun onvermogen om te concurreren met grote importeurs op de grotere grossiersveilingen. Zij wilden buitenlands fruit direct via de kleinhandelveiling verkopen. * **Besluitvorming:** De directeur van het marktwezen, W. Laan, had hier duidelijke bezwaren tegen, vermoedelijk om de bestaande marktordening en de belangen van lokale handelaren te beschermen. Er werd geen direct besluit genomen; de partijen spraken af om de situatie aan te kijken. * **Stijl:** Formeel-zakelijke correspondentie die kenmerkend is voor de vroege 20e-eeuwse ambtenarij.

Document

Het document is een disciplinair rapport betreffende een incident op de Centrale Markt in Amsterdam. De koper, de heer Kronenberg, is gerapporteerd wegens onbetamelijk gedrag: hij werd betrapt op wildplassen ("staan wateren") in de markthal nabij luik zeven. Opvallend is de administratieve precisie: * De overtreding vindt plaats op 8 maart om 14:30 uur. * De controleur (J. Hack) stelt dezelfde dag het rapport op. * Er volgt een intern advies ("m.i." - mijns inziens) voor 3 dagen schorsing. * Op 9 maart wordt de straf definitief vastgesteld door een functionaris (W. Laan): de koper wordt uitgesloten op maandag 13 en dinsdag 14 maart 1939. Het document bevat diverse stempels, dossiernummers en parafen die duiden op een gestroomlijnd proces van toezicht en handhaving binnen de marktorganisatie. De gebruikte terminologie en spelling ("kooper", "omschryving") zijn karakteristiek voor de vroege 20e eeuw.

Handgeschreven ambtelijke notitie / memo.

De notitie betreft de administratieve verslaglegging van marktzaken: 1. **Voorstel tot inperking:** De schrijver adviseert om in de rapportage enkel het aantal jaarlijks uitgegeven standplaatsen (zowel vaste als losse) op te nemen. 2. **Dynamiek op de markt:** In punt II wordt een observatie gedeeld over het gedrag van marktkooplieden (hoewel het specifieke woord is doorgehaald, blijft de strekking gelijk): zij proberen constant op te schuiven naar de commercieel aantrekkelijkere plekken binnen de marktterreinen. 3. **Proces:** De tekst dient als vastlegging van het feit dat deze informatie is gedeeld met een jurist ("Mr. Reitsma"), wat duidt op een voorbereiding voor een officieel rapport of een reglementswijziging. 4. **Correcties:** De tekst boven de lijn is waarschijnlijk later toegevoegd als conclusie of inleidende opmerking bij punt II, zoals de pijl linksboven suggereert.

Administratieve omslag of dossierstuk met handgeschreven notities en stempels.

Dit document betreft een interne correspondentie over een financiële afwikkeling, waarschijnlijk van een kleine schuld of belastingaanslag. Het getal "tegoed 1,17" (waarschijnlijk in guldens) staat centraal in de berekeningen. Er is een duidelijke hiërarchie en procesgang zichtbaar: 1. **Administratie:** De berekeningen en data van betaling (30/3 en 4/4) worden genoteerd. 2. **Frustratie:** Een medewerker uit op 31-3-39 zijn ongenoegen over de aanhoudende briefwisseling ("We kunnen wel aan 't schrijven blijven"), wat suggereert dat de administratieve kosten voor dit kleine bedrag te hoog oplopen. 3. **Instructie:** Een "Inspecteur" krijgt de opdracht de zaak te behandelen. 4. **Afhandeling:** Op 4-4-39 wordt bevestigd dat er betaald is, waarna het dossier op 6-4-39 definitief wordt afgetekend.

Handgeschreven rapport van de gemeentelijke marktdienst.

* **Overtreding:** De marktkraamhouder M. Groen (plaats 16b op de Albert Cuypmarkt) heeft de regels overtreden door een te brede uitstalling te plaatsen, waardoor hij meer ruimte innam dan hem officieel was toegewezen. * **Recidive en Houding:** Uit het rapport blijkt dat dit niet de eerste keer is. Groen negeert eerdere waarschuwingen stelselmatig. Zijn reactie op de controleur is gelaten en recalcitrant; hij geeft aan dat de intrekking van zijn plaats hem niet deert, omdat hij naar eigen zeggen toch geen inkomsten genereert. * **Sanctie:** De rapporteur stelt een schorsing voor van twee dagen (9 en 10 maart 1939). Bij deze straf wordt een eerdere voorwaardelijke straf van 27 december 1938 betrokken. * **Administratieve afhandeling:** Het document bevat diverse kruisverwijzingen naar eerdere dossiers (25/241/2), wat duidt op een zorgvuldige dossieropbouw door het Marktwezen. Onderaan staat een akkoordbevinding, vermoedelijk van een hogere ambtenaar (W. Laan).

Document

Het document betreft een verzoek of besluit om een persoon (waarschijnlijk een vrouw, gezien de context van "overschrijven op naam van") administratief te koppelen aan haar "niet-wettigen echtgenoot" Willem Schonnemann. In de praktijk van 1940 betekende dit een registratie van een ongehuwd samenwonend paar. Er is sprake van ambtelijke twijfel: 1. **5 juni**: Een ambtenaar noteert de wijziging en geeft de instructie "Opbergen". 2. **24 juni**: Ambtenaar JLH plaatst een kritische kanttekening. Hoewel het "logisch" lijkt, vraagt hij zich af of dit niet tegen de officiële voorschriften indruist en of dit niet in een "Macht. Conf." (waarschijnlijk een Machtigingsconferentie of commissie) besproken moet worden. 3. **26 juni**: De knoop wordt doorgehakt door W. Laan met de simpele vermelding "Geen bezwaar". De terminologie "niet-wettigen echtgenoot" is typerend voor de vooroorlogse en vroege oorlogsjaren, waarin samenwonen zonder huwelijk juridisch en sociaal gecompliceerd was, maar voor bepaalde uitkeringen of registraties (zoals distributiestamkaarten) wel vastgelegd moest worden.

Ambtelijk formulier/geleidevel met handgeschreven notities (Model No. 14, Algemene Zaken).

* **Formele structuur:** Het document is een officieel bijblad van een Nederlands ministerie (waarschijnlijk Algemene Zaken of Economische Zaken, gezien de term 'groothandelaar'). Het dient als drager voor interne communicatie en dossieropvolging. * **Inhoudelijke kern:** De kern van het document betreft de bemiddeling of navraag van een senator over de status van een "erkenning als groothandelaar". De notities zijn instructies van een ambtenaar (W. Laan) om uit te zoeken wat de stand van zaken is in deze kwestie. * **Handschrift:** Er zijn twee verschillende handen herkenbaar. De ene geeft de instructie om de senator te bevragen, de andere (rechtsboven) noteert de aanleiding: de senator heeft persoonlijk contact opgenomen over de groothandelaarserkenning. * **Terminologie:** De afkorting "afg." staat voor 'afgehandeld' of 'afgegeven', wat aangeeft dat de actie op 23 februari 1940 is verwerkt.

Ambtelijke notitie op voorbedrukt formulier (Bijblad).

Dit document betreft een verzoek tot restitutie van marktgeld. De kern van de zaak is een administratieve fout als gevolg van een vertraging in het wegslepen van een vaartuig. Schuit nummer 5572, in dienst van de N.A.S.M., kwam op vrijdag 26 juli aan en werd diezelfde dag gelost. Het verschuldigde marktgeld was reeds voldaan (kwitantie 3611). Echter, de sleepboot die het vaartuig moest ophalen kwam niet direct opdagen, vermoedelijk wegens brandstofgebrek. Toen een controleur het vaartuig op maandag nog steeds (leeg) aantrof, werd er ten onrechte opnieuw marktgeld geheven (fl 1,50 op kwitantie 3644). De ambtenaar Dogger adviseert de terugbetaling na overleg met de marktopziener en de N.A.S.M. Dit advies wordt op 2 augustus 1940 goedgekeurd door W. Laan met de opmerking "ten onrechte geïnd".

Handgeschreven administratieve notitie op een stuk karton of stevig papier.

Het document fungeert als een register van logistiek personeel. Er wordt onderscheid gemaakt tussen twee groepen: 1. **Geleiders:** Cornelis van Lanten en Theodorus Otto worden met uitgebreide details vermeld (geboortedatum, plaats en woonadres in Amsterdam). 2. **Chauffeurs vrachtauto's:** W. Laan, H. Blok en W. Bol worden enkel met hun naam en identificatienummer vermeld. De code **"A 35"** die voorafgaat aan de nummers duidt op de regio van uitgifte van het Persoonsbewijs (PB). In de administratie van de bezettingstijd stond de 'A' vaak voor Amsterdam. De adressen (Van Hogendorpstraat in West en Wagenaarstraat in Oost) bevestigen dat het hier om Amsterdammers gaat. De superscripten (I en III) bij de huisnummers duiden op de verdiepingen van de woningen.

# TRANSCRIPTIE Terug aan Dr v. d. Laan

M. de Haan.

Div. bylagen (w.o. teek).

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven briefje of briefkaart. * **Taal:** Nederlands (met verouderde spelling en grammaticale eigenaardigheden). * **Datering:** Onbekend, vermoedelijk late 19e of vroege 20e eeuw, gebaseerd op het handschrift en de gehanteerde titulatuur. * **Geadresseerde:** De Weledele Heer Direkteur Van Laan. * **Afzender:** Juffrouw van Eck, Tuinstraat 44...

# TRANSCRIPTIE Terug aan Dr v d Laan