L. Hijman

Handgeschreven brief met ambtelijke aantekeningen.

De brief is een formeel verzoek aan de directeur van de gemeentelijke dienst van het Marktwezen in Amsterdam. De kern van het schrijven is het veiligstellen van de handelsrechten van Louis Hijman. Hijman is opgeroepen voor militaire dienst vanwege de mobilisatie en kan daardoor zijn staanplaats/venterskaart op de weekmarkt in de Westerstraat niet persoonlijk benutten. De schrijver (mogelijk een familielid of zaakwaarnemer, aangezien de brief "namens" Hijman is opgesteld) verzoekt de gemeente om de vergunning niet te laten vervallen, maar de geldigheid te pauzeren of te verlengen totdat Hijman met "groot verlof" (demobilisatie of langdurig verlof) terugkeert. De ambtelijke aantekeningen in de marge ("ter kennisneming" en "opbergen") duiden erop dat het verzoek is verwerkt in de administratie van de betreffende afdeling.

Brief (verzoekschrift)

* **Inhoud:** De brief is een formeel verzoek aan de directeur van het Amsterdamse Marktwezen. De schrijver, S. Pach, vraagt namens Louis Hijman om vrijstelling van het betalen van marktgeld. De reden hiervoor is dat Hijman zijn standplaats op de Ten Katemarkt niet kan bezetten omdat hij sinds 29 augustus 1939 als dienstplichtig soldaat is opgeroepen ("onder de wapenen"). * **Taalgebruik:** Het document is geschreven in het Nederlands met de toen gebruikelijke formele spelling (zoals "ondergeteekende" en "verleenen") en beleefdheidsvormen. * **Schrift:** Het betreft een zeer goed leesbaar, verzorgd cursief handschrift. * **Administratieve sporen:** Het paarse stempel en de nummers duiden op de archivering binnen het gemeentelijke apparaat.

Administratieve lijst / Tabel.

Dit document is een typisch voorbeeld van crisisadministratie. In de zomer van 1939, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, mobiliseerde Nederland zijn leger. * **Structuur:** De tabel is zeer gestructureerd en bevat alle noodzakelijke gegevens om een marktkoopman te identificeren: naam, geboortedatum, adres en de specifieke markt waar hij werkzaam was. * **Annotaties:** De handgeschreven vinkjes en de rode letter 'F' tonen aan dat de lijst actief gecontroleerd is tegen andere registers (zoals het bevolkingsregister of de militaire registers). * **Geografie:** De genoemde adressen en markten bevinden zich hoofdzakelijk in Amsterdam (Albert Cuypstraat, Ten Katestraat, Dapperstraat, etc.). Dit suggereert een sterke lokale impact van de mobilisatie op de voedselvoorziening en handel in de stad. * **Opmerkingen:** Bij J.G. Burink staat een specifieke notitie: "buitengewoon dienstplichtige nog niet opgeroepen". Dit wijst op een verschil in militaire status tussen de mannen op de lijst.

Ambtelijk dossierstuk / correspondentie (Model No. 14 Algemene Zaken).

Dit document betreft een verzoekschrift van een marktkraamhoudster, mevrouw S. Hijman, gericht aan de Amsterdamse marktmeester of de afdeling Algemene Zaken. Vanwege de ziekte van haar echtgenoot vraagt zij toestemming om haar zoon haar te laten vervangen op de Albert Cuypmarkt (op donderdag en vrijdag) en hem te laten assisteren (of vervangen tot 12:00 uur) op de Westerstraat-markt. Uit de ambtelijke aantekeningen blijkt een procesgang: 1. Het verzoek komt binnen op 9 februari 1939. 2. De heer Moerkerk wordt om advies gevraagd op 13 februari. 3. Er vindt een oproeping plaats op 22 februari. 4. De definitieve afhandeling (waarschijnlijk de verzending van de beschikking) vindt plaats op 11 maart 1939. De tekst onderaan vormt het concept-besluit. De ambtenaar concludeert dat er "geen bezwaar" bestaat tegen het verzoek, mits de vervanging beperkt blijft tot de genoemde dagen en tijden. De doorhalingen in het concept wijzen op een zorgvuldige formulering van de officiële reden (ziekte van de echtgenoot).

Handgeschreven verzoekbrief.

* **Kernboodschap:** De heer G. Hijman verzoekt de directeur van het Marktwezen om toestemming om zijn standplaats op de markt in de Westerstraat tijdelijk te laten beheren door zijn zoon. * **Argumentatie:** Hij voert twee redenen aan: zijn eigen ziekte en de afwezigheid van zijn echtgenote (die normaliter waarschijnlijk zou invallen). * **Locatie:** Het betreft standplaats nummer 215 op de Westerstraatmarkt, een bekende Amsterdamse markt. * **Schrifttype:** Een vlot, leesbaar cursief handschrift, kenmerkend voor de vroege 20e eeuw. * **Doorhaling:** In de zevende regel van de hoofdtekst is het woord "wegens" (of een aanzet daartoe) doorgehaald en vervangen door "bij".

Ambtelijke correspondentie / intern advies betreffende marktvergunningen.

Het document bevat twee afzonderlijke ambtelijke adviezen over de familie Hijman, die werkzaam was op de markt in de Westerstraat. 1. **Advies No 33/3/2:** Dit betreft de zoon, **L. Hijman**. Omdat hij geen "voorkeurskaart" heeft, is hij vrijgesteld van loting. De ambtenaar adviseert positief ("kan mi. [mijns inziens] toegestaan worden") op zijn verzoek om zijn moeder te mogen assisteren tijdens de ziekte van zijn vader. 2. **Advies No 33/3/1:** Dit betreft de vader, **S. Hijman** (wonende Westerstraat 215). Hij vraagt of zijn zoon hem volledig mag vervangen tijdens zijn ziekte. De ambtenaar adviseert hier negatief ("moet mi. niet toegestaan worden"), waarbij het woord 'niet' voor de duidelijkheid is onderstreept. Opvallend is de handgeschreven notitie onderaan van 20 februari. Een hogere functionaris (mogelijk de Inspecteur zelf) zet vraagtekens bij het negatieve advies met de korte vraag: *"Waarom niet toestaan?"*. Dit wijst op een interne discussie over de interpretatie van de marktregels.

Brief/Verzoekschrift.

Het document is een formeel verzoekschrift van L. Hijman aan de directeur van het Amsterdamse Marktwezen. De schrijver is een "losse staanplaatshouder" (nummer 367) op de markt in de Westerstraat. De kern van het verzoek is een ontheffing of behoud van zijn marktpositie zonder deelname aan de reguliere loting. De reden hiervoor is een familieomstandigheid: de vader van de schrijver, S. Hijman (die zelf een staanplaats had op de Transvaalstraat), is ziek. L. Hijman geeft aan dat hij zijn moeder moet assisteren bij de kraam van zijn vader en daarom niet aanwezig kan zijn bij de loting voor zijn eigen nummer op de Westerstraat. Hij verzoekt daarom zijn huidige nummer (367) te mogen behouden. De toon is formeel en beleefd, kenmerkend voor correspondentie met overheidsinstanties in die periode.

Handgeschreven lijst met namen en adressen.

Het document is een administratieve lijst van mannen, gelet op het opschrift "Mil. dienst" (Militaire dienst). De lijst is niet strikt alfabetisch geordend. De adressen zijn bijna uitsluitend in Amsterdam (o.a. Pijp, Kinkerbuurt, Oost en de oude Joodse buurt), met enkele uitzonderingen zoals Volendam en Oostzaan. Er wordt gebruikgemaakt van specifieke archivistische afkortingen voor locaties in een pand: * **h**: huis (begane grond). * **I, II, III**: eerste, tweede of derde verdieping. * **a**: vaak een aanduiding voor een achterwoning of specifieke tussenwoning. Eén regel (C.C. v.d. Heijden) is doorgestreept, wat duidt op een mutatie in de lijst (bijvoorbeeld afkeuring, verhuizing of overlijden).

Militaire briefkaart (veldpostkaart).

* **Afzender:** De afzender is L. Hijman. Zijn rang wordt vermeld als "apl. sold.", wat staat voor *applikant-soldaat* (een militair in opleiding tot reserve-officier). * **Militaire eenheid:** Hij diende bij de 2e compagnie, 1e bataljon van het 29ste Regiment Infanterie (genoteerd als 2-I-29 R.I.). Dit onderdeel viel onder het 3e Legerkorps. * **Locatie:** Het 3e Legerkorps was tijdens de mobilisatie gestationeerd in Noord-Brabant, belast met de verdediging van de Peel-Raamstelling. Het stempel "Veldpostkantoor 3" bevestigt de koppeling met dit legercorps. * **Bestemming:** De kaart is gericht aan het Marktwezen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam. Dit is de locatie van de Centrale Markthallen. Het is zeer waarschijnlijk dat de afzender daar in het burgerleven werkzaam was en contact zocht met zijn werkgever over verlof, loon of aanstelling. * **Datum:** De datum 3 april 1940 is saillant; dit is slechts vijf weken voor de Duitse inval in Nederland op 10 mei 1940.

Handgeschreven brief/verzoekschrift.

In dit schrijven verzoekt de heer L. Hijman om de toewijzing van een vaste marktplaats op de Amsterdamse Westerstraat-markt. Hij reageert hiermee op een berichtkaart die op zijn woonadres (Linnaeusparkweg 176) is bezorgd. De kern van het verzoek is een reservering: Hijman is op dat moment als militair werkzaam in het veldleger en kan de plaats daarom fysiek nog niet innemen. Hij vraagt de autoriteiten om de plaats desondanks aan hem toe te wijzen, zodat hij zijn nering als handelaar in sponsen en zeemleer kan hervatten zodra zijn militaire dienstplicht erop zit. Hij vermeldt specifiek zijn voorkeurskaartnummer (367) als bewijs van zijn eerdere inschrijving of recht op een plek.

Administratieve notitie / Adviesformulier (Algemene Zaken Model No. 14).

Het document is een ambtelijk advies betreffende een marktvergunning op de Westerstraat in Amsterdam. De kern van de zaak is een verzoek tot vervanging vanwege ziekte. * **Verzoek:** L. Hijman (standplaats 215) is ziek. Er wordt verzocht of zijn zoon, J. Hijman, hem mag vervangen op de markt. * **Besluit:** De ambtenaar (M.i. = Mijns inziens) heeft geen bezwaar tegen deze vervanging voor een periode van drie maanden. * **Voorwaarden:** Hoewel L. Hijman wordt vrijgesteld van de persoonlijke aanwezigheidsplicht (de plicht om de standplaats zelf te bezetten), blijft de verplichting bestaan om het verschuldigde marktgeld tijdig en regelmatig te betalen. * **Opvallend:** Er staat "tot 2 Jan '40!", terwijl het advies in juli/augustus 1940 wordt geschreven. Dit is vermoedelijk een verschrijving van de ambtenaar (bedoeld werd waarschijnlijk 2 Jan '41) of het verwijst naar een eerdere periode die administratief wordt rechtgetrokken.

Getypte brief (doorslag/archiefkopie).

Dit document is een officiële correspondentie tussen de gemeente (waarschijnlijk de Dienst van het Marktwezen) en de vakbond voor marktkramers "Mercurius". De kern van de brief is een formele toestemming aan de koopman L. Hijman om zijn vaste staanplaats op de Westermarkt in Amsterdam gedurende maximaal drie maanden onbezet te laten. De voorwaarde die gesteld wordt, is strikt financieel: het marktgeld moet wekelijks doorbetaald worden om het recht op de plek te behouden. De brief is zakelijk en procedureel van aard, typerend voor de gemeentelijke bureaucratie uit die tijd.

Getypte brief (doorslag of kopie voor archief) met handgeschreven kanttekeningen.

De kern van dit document is een dwingend verzoek aan de heer L. Hijman om geleend materiaal (een elektrisch snoer voor marktverlichting) per direct in te leveren bij de marktmeester van de Ten Katemarkt in Amsterdam-West. Het document vertoont de typische kenmerken van een ambtelijke administratie: * **Referentienummers:** "27/60/1 M" waarbij de 'M' waarschijnlijk staat voor Marktwezen. * **Archiefnotities:** "in de lias" duidt aan dat dit exemplaar in de administratieve mappen (lias) moest worden opgeborgen. * **Verzendbevestiging:** De handgeschreven notitie "Verzonden 18/10" bevestigt dat de brief op de dag van datering is uitgegaan.

Handgeschreven brief / correspondentiekaart.

In deze korte, formele brief reageert L. Hijman op een eerdere oproep om op een kantoor te verschijnen. De afzender geeft aan doordeweeks niet beschikbaar te zijn en stelt voor om op een zaterdag langs te komen. De toon is beleefd en zakelijk. De administratieve kenmerken (zoals het nummer 11041 en de referentie 27/60/2) wijzen erop dat dit schrijven deel uitmaakte van een georganiseerd archiefsysteem, waarschijnlijk van een instantie die toezicht hield op burgers.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief / correspondentiekaart. * **Datum:** 22 december 1941. * **Afzender:** L. Hijman, Hofmeyrstraat 44 huis, Amsterdam-Oost. * **Fysieke kenmerken:** Geelachtig papier met administratieve stempels en aantekeningen in blauwe en zwarte inkt. Bevat een paars volgnummerstempel.

# TRANSCRIPTIE Advies op No. 25/25/1139. Den Heer Inspecteur v/h Marktwezen Alhier Naar aanleiding van bijgaand verzoek van P. Hijman, pl 30 AC bericht ik U het volgende: De heer Hijman verkoopt op zijn plaats sponsen en lappen en is a.h.w. een gevestigde zaak op de Albertcuypstraatmarkt. Nu de heer Hijman ziek is neemt zijn vrouw enkele dagen per week zijn zaak waar, hetgeen in normale omstand...

M. de Haan.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (doorslag of kopie voor archief) met handgeschreven kanttekeningen. * **Datum:** 18 oktober 1941. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam). * **Geadresseerde:** Den Heer L. Hijman, Hofmeyrstraat 44 I, Amsterdam-Oost (Wijk 20). * **Kenmerk:** 27/60/1 M. * **Fysieke kenmerken:** Grijs archie...

# TRANSCRIPTIE Nº 86/41/ M. 1939 / 9 in map Amsterdam, 31 Aug. 1939 Den heer Directeur van het Marktwezen. Alhier.- Mijnheer, Namens Louis Hijman, Linnaeus- park 176 =, Amsterdam - Oost, houder van een standplaats op de dagmarkt aan de Ten Katestraat, verzoekt ondergeteekende beleefde, genoemden Louis Hijman vrijstelling van de betaling van markt- geld te geven, aangezien deze, sedert 29 Augu...