AI-Synthese 45

J.M. Helsloot was een winkelier in Amsterdam die in 1943 een stand op de Waterlooplein had (categorie 'Overig', stand 'Is'). In 1942 kreeg hij negatieve adviezen van het Centraal Verkoopkantoor van Mosselen (Cevemos) en het Instituut voor Onderzoek op het Gebied van Verwerking van Fruit en Groenten, omdat hij niet als beroepsmatig kok/inlegger voor mosselen werd erkend. Hij verhuisde in 1944 naar de Leidschedwarsstraat. Meer onbekend over zijn specifieke producten buiten mosselen/vis en de uiteindelijke lotgevallen na 1944.

Lotgevallen

1942 negatief advies Advies van Cevemos en Instituut voor Onderzoek: niet beroepsmatig bezig met koken van mosselen; verzoek voor vergunning afgewezen.
1943 registratie Vermeld op distributielijst voor aal (paling) op Waterlooplein. op Waterlooplein

Relaties

Theodorus Adrianus Helsloot (familie) Mevrouw Helsloot-Kortlevers (familie)

Handel

mosselengerookte zoetwatervisgarnalenaal Waterlooplein
mosselenvisWaterloopleinCevemosLeidschedwarsstraat
Gebaseerd op 12 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-384 | Pagina 14 | 1942

Getypte oproep of officiële brief (mogelijk een doorslag).

* **Inhoud:** De brief is een kort, formeel verzoek aan de heer J.M. Helsloot om zich persoonlijk te melden bij het hoofdkantoor van de betreffende dienst. De reden voor de oproep wordt niet expliciet vermeld, wat gebruikelijk was voor administratieve oproepen in die periode. * **Terminologie:** "wnd." staat voor 'waarnemend'. Dit duidt erop dat de eigenlijke directeur op dat moment niet in functie was of dat de post tijdelijk werd ingevuld. De term "zich vervoegen" is een formele wijze om te zeggen 'zich melden' of 'langskomen'. * **Locatie:** Het adres Jan van Galenstraat 14 in Amsterdam-West was in die tijd de locatie van het **Girokantoor der Gemeente Amsterdam**. De afzender is dus zeer waarschijnlijk de waarnemend directeur van de Gemeentegiro. * **Indeling:** Het document vertoont de typische kenmerken van ambtelijke correspondentie uit de jaren '40, inclusief de wijk-aanduiding ("Wijk 5") en een complex archiefkenmerk.

Archief 745 | 745-387 | Pagina 34 | 1942

Handgeschreven ambtelijk advies of memo.

Het document is een formeel ambtelijk advies betreffende aanvragen voor vergunningen voor het professioneel koken van mosselen. De schrijver reageert op eerdere correspondentie van 20 oktober en 3 november van dat jaar. Er wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen aanvragers: 1. **J.M. Helsloot, J.F. Boekelman en H. ter Voort:** Voor hen wordt een negatief advies gegeven. De reden hiervoor is dat zij "nimmer" (nooit) van het mosselkoken hun beroep hebben gemaakt. In een tijd van schaarste en strikte regulering kregen nieuwe toetreders blijkbaar geen kans. 2. **Jacob Haan:** Voor hem wordt een positief advies gegeven. Hij heeft "het vorige jaar" al gekookte mosselen verkocht, wat hem de status van gevestigde beroepsbeoefenaar geeft. Hierdoor is er "geen bezwaar" tegen het verlenen van een vergunning. Het handschrift is een vlot, zakelijk cursief uit de helft van de 20e eeuw. De afkorting "b.b." staat waarschijnlijk voor "bij behoren" of duidt op een specifieke afdeling binnen een gemeentelijk apparaat.

Archief 745 | 745-386 | Pagina 259 | 1942

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Taal en spelling:** De brief bevat enkele spelfouten die kenmerkend zijn voor de tijd of de persoonlijke schrijfstijl ("vraagd" met een d, "FILÉ", "gepelden garnalen"). De toon is uiterst beleefd en formeel, zoals gebruikelijk bij correspondentie met instanties. * **Inhoud:** De heer Helsloot beroept zich op zijn lange staat van dienst (sinds 1906) om toewijzing van handelsproducten (gerookte vis en garnalen) te verkrijgen. Hij merkt op dat hij plotseling niet meer op de distributielijst staat. * **Bureaucreatie:** De brief toont de strakke organisatie van de voedselvoorziening tijdens de bezetting. De administratieve nummers en de uiteindelijke afhandeling zijn duidelijk zichtbaar. Het verzoek is met één woord afgehandeld: "afwijzen".

Archief 745 | 745-386 | Pagina 260 | 1942

Getypte brief (doorslag op dun papier).

Deze korte, zakelijke brief is een officiële afwijzing van een verzoek. De heer Helsloot uit Amsterdam had op 10 oktober 1942 een verzoek ingediend voor een 'toewijzing' van gerookte zoetwatervis en garnalen. De brief stelt simpelweg dat een speciale commissie van de Visscherijcentrale het verzoek heeft onderzocht en heeft besloten dat de aanvrager er niet voor in aanmerking komt. Er wordt geen specifieke reden voor de afwijzing genoemd, wat typerend is voor de bureaucratische aard van dergelijke instanties in oorlogstijd.

Archief 745 | 745-386 | Pagina 262 | 1942

Ambtelijke correspondentie (Mededeeling).

Dit document is een officiële informatieaanvraag in het kader van de economische controle tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het **Centraal Verkoopkantoor van Mosselen** tracht te verifiëren of de Amsterdamse winkelier **J.M. Helsloot** mosselen verwerkt (kookt en inlegt) of enkel verhandelt. Het onderscheid tussen een detaillist (verkoper) en een verwerker (kok/inlegger) was cruciaal voor de toewijzing van quota, de vaststelling van maximumprijzen en de algemene naleving van de distributiewetten. Het handgeschreven antwoord van de ambtenaar van het **Marktwezen** (de Boer) stelt duidelijk dat er geen sprake is van verwerking; de mosselen worden "schoongemaakt en levend" (vers) verkocht. Opvallend is de bureaucratische snelheid: de brief is verzonden op 20 oktober, binnengekomen bij de gemeente op 23 oktober (zie stempel/notitie bij het nummer) en beantwoord op 3 november.

Archief 745 | 745-386 | Pagina 263 | 1942

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag/archiefkopie).

Deze brief betreft een advies over vergunningsaanvragen voor het koken van mosselen. De directeur van de organisatie "Cevemos" adviseert een niet nader genoemde instantie over vier individuele verzoeken. De kernpunten zijn: 1. **Afwijzing:** Voor J.M. Helsloot, J.F. Boekelman en H. ter Voort wordt een negatief advies gegeven. De reden is dat zij niet beroepsmatig bezig zijn met het koken van mosselen. 2. **Toewijzing:** Voor Jacob Haan wordt een positief advies gegeven, omdat hij het voorgaande jaar reeds aantoonbaar in deze branche werkzaam was. De toon is zakelijk en bureaucratisch, typerend voor de gereguleerde economie tijdens de oorlogsjaren.

Archief 745 | 745-411 | Pagina 289 | 1943

Document

* **Structuur**: De lijst is kolom-gebaseerd: een dossiernummer/code, een status- of jaaraanduiding (M. of M'42), de aanhef en naam, gevolgd door het adres. * **Marginalia**: De handgeschreven sterren (★) markeren specifieke personen (Helsloot, Tak, Pussing, Schilder, Vet). Dit wijst vaak op een selectie voor een bepaalde actie, arrestatie of bijzondere status binnen de administratie. * **Geografie**: De adressen concentreren zich in Amsterdamse volksbuurten (zoals de Pijp, de Jordaan en de Indische Buurt) en Volendam. * **Typografie en Variaties**: * Er zijn inconsistenties in kapitalisatie, zoals "SPieringstraat" met een hoofdletter P. * De afkorting "A'dam" wordt consequent gebruikt voor Amsterdam, met de windrichting van het stadsdeel. * "M'42" suggereert een specifieke registratie uit 1942. * Bij H. Schilder staat een bijnaam tussen haakjes: "(Fik)".

Archief 745 | 745-407 | Pagina 368 | 1943

Document

Dit document is een getypte lijst met persoonsnamen en bijbehorende kwantitatieve gegevens, verdeeld over twee kolommen per zijde. De koppen luiden "Aantal aal" en "kg. Zw." (waarschijnlijk 'zware aal', een sortering in de vishandel). De lijst is alfabetisch geordend (G tot en met O op deze pagina). Er zijn enkele handgeschreven toevoegingen en adressen tussen haakjes vermeld (bijv. Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). Getallen zoals (14-11-84) verwijzen vermoedelijk naar geboortedata, wat gebruikelijk was in administratieve lijsten uit die tijd. ---

Archief 745 | 745-407 | Pagina 382 | 1943

Getypte distributielijst met handgeschreven aantekeningen en correcties.

* **Doel:** Het document dient als registratie voor de toewijzing of distributie van aal (paling) aan handelaren of particulieren. Gezien de grote hoeveelheden (tot 50 kg per persoon) betreft het vermoedelijk een toewijzing aan visverkopers of winkeliers. * **Kwantiatieve gegevens:** De meest voorkomende toewijzing is 20 kg. De maximale toewijzing is 50 kg (o.a. Boekelman, Bommels, Botter-Jansen, De Groot, Huisman). * **Annotaties:** * Doorhalingen bij *A. Alessij Jr.* en de familie *Drieshuizen* duiden op annuleringen van de toewijzing. * Handgeschreven toevoegingen onderaan kolommen (*C. Biesenbeek ter Voort*, *J.J. Huisman*) wijzen op late inschrijvingen. * De toevoeging "in steun" bij *M.M. Gerber-Fransen* kan duiden op een sociale context of een specifieke regeling. * **Identificatie:** Namen als *Goudsketting* en *Elsas* zijn historisch vaak geassocieerd met de Joodse gemeenschap in Nederland. Vermeldingen van "P.C. Hooftstr." en "Middenweg" wijzen sterk in de richting van Amsterdam als locatie.

Archief 745 | 745-407 | Pagina 386 | 1943

Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.

* **Inhoud:** Het document betreft een distributielijst voor "aal" (paling). De kolommen "Aantal aal" en "kg. Zw." (mogelijk 'kg Zwaar' of een andere gewichtsaanduiding) suggereren een logistieke administratie van voedseldistributie. * **Doelgroep:** De namen op de lijst zijn overwegend Joodse namen (bijv. Goudsketting, Groenteman, Locher, de Hond). Er staan ook specifieke adressen bij in Amsterdamse wijken die historisch een grote Joodse populatie kenden (Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). * **Annotaties:** De toevoeging "afvoeren" bij M.A. Helsloot en "afv." (afgevoerd/afwezig) bij J. Lustig wijst op een administratie die tijdens een periode van gedwongen vertrek of deportatie werd bijgehouden. De handgeschreven getallen (vaak verhogingen van 50 naar 80) kunnen duiden op gewijzigde rantsoenen of samenvoeging van huishoudens. * **Rekenwerk:** De totalen onderaan duiden op een controle van de uitgegeven hoeveelheden vis of gewicht.

Archief 745 | 745-408 | Pagina 462 | 1943

Document

De lijst bevat namen van personen of entiteiten die gekoppeld zijn aan een specifieke numerieke waarde. In bijna alle gevallen is dit de waarde "1600", behalve bij de laatste vermelding ("620"). De namen zijn overwegend Nederlands van aard (bijv. Helsloot, Gooyer, ten Hoeve). De kolom met kruisjes ('x') suggereert een administratieve controlefunctie, zoals het markeren van een ontvangen betaling, een uitgevoerde taak of een gecontroleerde voorraad. Opvallend is de herhaling van "Delcavi" en de specificatie "groot Kouwenburg", wat kan duiden op verschillende locaties, percelen of takken van een familie.

Archief 745 | 745-431 | Pagina 273 | 1944

Handgeschreven brief met ambtelijke kanttekeningen.

In deze brief verzoekt mevrouw Helsloot-Kortlevers de autoriteiten om de markttoewijzing (vergunning of toewijzing van goederen voor de handel) van haar echtgenoot over te dragen aan zijn broer, J.M. Helsloot. De noodzaak hiervoor is tweeledig: haar man, Theodorus Adrianus Helsloot, ligt in kritieke toestand in het Wilhelmina Gasthuis (W. Gasthuis) en zijzelf kan de zorg voor hun tien minderjarige kinderen niet achterlaten om de zaken waar te nemen. Uit de ambtelijke kanttekeningen blijkt dat de man als losarbeider heeft gewerkt en geen ziekengeld ontvangt, wat de financiële situatie van het grote gezin precair maakt. De ambtenaar adviseert positief ("Mij geen bezwaar"), verwijzend naar eerdere soortgelijke gevallen (Rooije en van Schaick). De zaak wordt voorgelegd aan de wethouder (mogelijk Wethouder de Vlugt of een vervanger).

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-407 | Pagina 382 | 1943

Getypte distributielijst met handgeschreven aantekeningen en correcties.

#36 J.M. Helsloot
administratieve lijst handschrift onder 80% 68%

| J. Braam (Middenweg) | 20 | J.M. Helsloot | 20 |

Archief 745 | 745-407 | Pagina 386 | 1943

Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.

#14 J.M. Helsloot
administratieve lijst handschrift onder 80% 68%

| J.M. Helsloot | 20 | 20 |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-407.md | 1943

Waterlooplein — standplaats Is

50 Overig

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-431 | Pagina 260 | 1944

# TRANSCRIPTIE (Handgeschreven, bovenaan:) *24 Mei 1890.* *9 April 1940 overleden* (Gedrukt, linksboven:) Frankeering in afrekening (Getypt, midden links:) Mevr. de Wed. J.W. Helsoot-Kortlever, L. Leidschedwarsstraat 89 I, Amsterdam-Centrum. =============== (Handgeschreven, midden:) *7* (Gedrukt, onderaan:) Marktwezen Amsterdam Jan van Galenstraat 14 (West)

Relevantie: 82%
Archief 745 | 745-370 | Pagina 187 | 1942

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven in blauw potlood bovenin:] Extra VD/HG. 3/2/5 M. n 2 31 Maart 1942. Diefstal rijwiel controleur J.C.H. Helsloot. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, <u>A l h i e r</u>. Onder terugzending van de met Uw kantbrief d.d. 24 dezer om advies ontvangen stukken No. 289 L.M. 1942 heb ik de eer U naar aanleiding van de op mijn brief van 10 Maart jl. door U gestel...

Relevantie: 82% ** de directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst, gezien de context van de wethouder)., ** den heer wethouder voor de levensmiddelen +1
Archief 745 | 745-422 | Pagina 447 | 1944

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven in blauw potlood:] Verzonden 8/7 [Linksboven:] 8A/47/4M. uitzending personeel naar het buitenland. [Rechtsboven:] 8 Juli 1944. Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r . ============== [Inhoud:] In aansluiting op mijn brief d.d. 3 Juli '44 no.8A/47/3M., heb ik deeeer U, onder verwij- zing naar de ter zake gevoerde besprekingen, te berichten, dat m...

Relevantie: 82% ** de directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst in amsterdam)., ** den heer wethouder voor de levensmiddelen, alhier (amsterdam).
Archief 745 | 745-370 | Pagina 186 | 1942

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven in paars potlood/inkt:] *Verzonden 1/4* VD/HG. 3/2/5 M. n 2 31 Maart 1942. Diefstal rijwiel contrôleur J.C.N. Helsloot. den Heer Wethouder ...

Relevantie: 81% ** de directeur (vermoedelijk van de dienst der levensmiddelen of een gerelateerde gemeentelijke ins, ** den heer wethouder voor de levensmiddelen, alhier (amsterdam).
Archief 745 | 745-310 | Pagina 337 | 1940

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven concept-brief (minuut). * **Datum:** 9 juli 1938 (met stempel van 12 juli 1938). * **Locatie:** Amsterdam (A'dam). * **Onderwerp:** Vaste aanstelling van twee reservisten (J.C.N. Helsloot en A.H. Klaassens) tot controleur bij het Slachtwezen. * **Referentienummer:** 8A/94/1 (in rood potlood).

Relevantie: 81%