J. Blitz

Voorzijde van een briefkaart (poststuk).

Dit document betreft de adreszijde van een officiële briefkaart verzonden aan het Amsterdamse Marktwezen. De tekst linksboven fungeert als de afsluiting van een bericht (waarschijnlijk staat de hoofdtekst op de achterzijde). De afzender, J. Blitz, verblijft 'p/a' (per adres) bij de familie Van Collem in de Wagenaarstraat in de Dapperbuurt. De kaart is geadresseerd aan de Jan van Galenstraat, waar in die tijd de Centrale Markthallen waren gevestigd (geopend in 1934). Het paarse stempel met nummer "26/7/4 II. 1039" is een administratieve registratie van de ontvangende instantie.

Administratieve lijst/notities met namen, adressen en disciplinaire maatregelen (waarschijnlijk van de Marktwezen-administratie).

Dit document is een administratief overzicht van marktkooplieden in Amsterdam die een overtreding hebben begaan tegen de marktverordening. De focus ligt hierbij specifiek op hygiëne en orde ("plaats rein houden", "neergooien afval"). De structuur is als volgt: 1. **Referentienummer:** In rood genoteerd (bijv. 27/28/2), vermoedelijk verwijzend naar een dossier of besluitnummer. 2. **Identificatie:** Naam van de betrokkene gevolgd door het woonadres (inclusief verdieping/huisnummer). 3. **Sanctie/Aantekening:** Een specificatie van de strafmaat (waarschuwing of voorwaardelijke schorsing) met de datum van het besluit in 1939. Opvallend is het internationale karakter van de namen (Duits: Aufdemkampe; Sefardisch-Joods: Barzilay), wat typerend is voor de bevolkingssamenstelling van de Amsterdamse markthandel in die periode.

Getypte officiële waarschuwingsbrief met handgeschreven kanttekeningen.

Deze brief is een officiële waarschuwing gericht aan marktkooplieden wegens het overtreden van het marktreglement. De specifieke overtreding betreft het ophangen van een zeil dat het zicht van omwonenden op de Ten Katemarkt in Amsterdam belemmerde. Opvallend is de administratieve verwerking onderaan de brief. Het lijkt erop dat dit een kopie of een standaardontwerp is, waarbij is genoteerd dat een aanvullende klacht over een handkar specifiek is toegevoegd aan de brieven voor J. Blitz en E.S. van Praag. De toon is formeel en dwingend ("ernstig waarschuwen").

Administratieve notitie op een voorgedrukte kaart (Algemene Zaken Model No. 14).

Dit document betreft een interne administratieve afhandeling rondom een standplaats op de Dappermarkt in Amsterdam. De marktkoopman J. Blitz wordt per 25 december 1939 afgevoerd van zijn vaste plek (nummer 27). De notitie is een instructie voor de correspondentie naar de heer Blitz toe. Er wordt voorgesteld hem te berichten dat zijn plaats is ingetrokken, maar dat hij zich in het voorjaar opnieuw kan inschrijven. Dit suggereert een seizoensgebonden stopzetting of een vrijwillige opzegging van de plek gedurende de wintermaanden. Er is specifiek vermeld dat hij reeds voor een half jaar betaald had, wat mogelijk van invloed was op de administratieve afhandeling of eventuele restitutie. De diverse data (van 22-12-1939 tot 25-01-1940) en de verschillende parafen tonen de ambtelijke loop van het document tussen verschillende afdelingen of functionarissen (Renz en de Haan).

Brief (ambtelijke correspondentie)

In deze handgeschreven brief adviseert J. Rens (vermoedelijk een marktmeester of toezichthouder van de Dappermarkt) de Marktinspecteur over een verzoek van een individuele koopman, de heer J. Blitz. Blitz, die standplaats nummer 27 bezat, had blijkbaar gevraagd om zijn kraam tijdens de koude wintermaanden niet te hoeven bezetten (uitstel van bezettingsplicht). Rens adviseert negatief op dit verzoek. Zijn argument is gebaseerd op het precedent-effect: als één koopman toestemming krijgt om weg te blijven bij slecht weer, zullen er velen volgen. Dit zou leiden tot een gatenkaas op de markt, wat de aantrekkelijkheid en het economisch functioneren van de markt als geheel zou schaden ("nadeelig voor de markt").

Document

Dit document is een officiële melding van een overtreding van de marktverordening op de Dappermarkt in Amsterdam. Dertien kooplieden worden gerapporteerd omdat zij op zaterdag 22 juni 1940 om 21:00 uur ('9 uur n.m.') nog steeds op de markt aanwezig waren, ondanks eerdere waarschuwingen door de opzichter en de politie. De voorgestelde strafmaat is een schorsing van één dag. De lijst bevat de standplaatsnummers (bijv. 10, 2, 38), namen en woonadressen van de kooplieden. Opvallend is de grote vertegenwoordiging van Amsterdammers met een Joodse achtergrond in deze lijst (o.a. Cohen, Gokkes, Morpurgo, Reens, Vischjager, Blitz), wat kenmerkend was voor de bevolkingssamenstelling van de markthandel in Amsterdam-Oost en de nabijgelegen Jodenbuurt in die periode.

Handgeschreven administratieve notitie of intern politierapport.

Het document is een ambtelijke vastlegging van lichte overtredingen in Amsterdam tijdens het eerste jaar van de Duitse bezetting. * **J. Blitz** is de hoofdbetrokkene. Hij kreeg een waarschuwing voor het ophangen van een zeil achter een stal en het hinderlijk plaatsen van een handkar op het trottoir. Uit de conclusie onderaan blijkt dat de ambtenaar (De Haas) voor Blitz een zwaardere maatregel voorstelt ("voorwaardelijk te straffen"), waarschijnlijk omdat er sprake was van herhaalde overlast of het negeren van de eerdere waarschuwing. * **G. Knegtje** en **Th. J. de Boer** worden zijdelings genoemd. Voor hen was het de "1e melding", wat verklaart waarom voor hen enkel een formele waarschuwing werd geadviseerd. * De gehanteerde nummers (zoals 27/130/2) zijn interne archiefreferenties, waarschijnlijk van de Amsterdamse gemeentepolitie of een inspectiedienst.

Doorslag van een officiële kennisgeving/brief.

* **Inhoud:** De brief is een formele aanzegging van een voorwaardelijke straf. De heer J. Blitz heeft een overtreding begaan op de markt in de Ten Katestraat door een kar op het trottoir te plaatsen. De directeur legt hiervoor een voorwaardelijke ontzegging van de markttoegang op voor de duur van één dag, met een proeftijd van één jaar. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de voor die tijd gebruikelijke ambtelijke spelling (bijv. "My", "voorwaardelyk", "tyd", "dezes"). * **Contextuele aanwijzingen:** De adressering vermeldt "Wyk 10", een administratieve onderverdeling van Amsterdam. De locatie van de overtreding (Ten Katemarkt) en het adres van de betrokkene (Nieuwe Achtergracht) wijzen op een actieve marktkoopman die woonachtig was in de toenmalige Jodenbuurt.

Officiële kennisgeving/strafbeschikking.

Het document is een zakelijke, ambtelijke brief waarin een marktkoopman, de heer J. Blitz, op de vingers wordt getikt voor een overtreding van het marktreglement. De overtreding betreft het plaatsen van een kar op het trottoir achter zijn standplaats op de Ten Katemarkt op 9 oktober 1940. De toon is formeel en juridisch ("overeenkomstig het bepaalde in artikel 39 lid 1", "laakbare handeling"). Er wordt een voorwaardelijke straf opgelegd: het ontzeggen van de toegang tot de Amsterdamse markten voor de duur van één dag, met een proeftijd van één jaar. De spelling wijkt op enkele punten af van de huidige standaard (bijv. "My", "voorwaardelyk", "tyd"), wat typerend is voor de toenmalige typekamers.

Ambtsbericht/Rapport van het Marktwezen.

Het document is een officiële rapportage over het overtreden van de markttijden in de Dapperstraat te Amsterdam. De kern van de klacht is dat een groep kooplieden op zaterdag 23 november 1940 hun kramen niet op de reglementaire tijd van 17:30 uur (17 1/2 uur) hadden ontruimd. De rapporteur, Schlutugt, adviseert expliciet om de genoemde personen te straffen. De lijst is onderverdeeld in vijftien "vaste plaatshouders" (kooplieden met een vaste staanplaats, aangeduid met hun standplaatsnummer) en twee "losse kooplieden" (zonder vaste plek, geïdentificeerd aan de hand van hun woonadres). Bij één koopman, J. Visser, staat de aantekening "Avondvergunning", wat suggereert dat hij mogelijk een ontheffing had of juist ondanks die vergunning de regels nog overtrad. Het handschrift is een typisch midden-20e-eeuws Nederlands kantoorhandschrift, goed leesbaar en zakelijk van toon. De rode onderstrepingen en de administratieve nummers bovenin duiden op een actieve dossierbehandeling door de gemeentelijke instantie.

Administratief register / Strafregister van marktkooplieden.

Dit document functioneert als een disciplinair overzicht van marktkooplieden op de Dapperstraat in Amsterdam. De structuur per persoon bevat de naam, het vaste plaatstummer op de markt, de geboortedatum en het woonadres. Daaronder volgen de overtredingen en de bijbehorende sancties. De meest voorkomende overtredingen zijn: 1. **Wangedrag:** Het tijdelijk ontzeggen van de toegang tot de markt (H. Elting). 2. **Tijdsovertredingen:** Niet tijdig inpakken of de markt verlaten (v.d. Linde, Bootsma, Kroon). 3. **Reglementaire overtredingen:** Het innemen van een te grote plek (Goedel) of het laten vervangen door onbevoegden (Bootsma, Slosken). 4. **Technische gebreken:** Een ondeugdelijke weegschaal (Visser). De straffen variëren van een "1e waarschuwing" tot voorwaardelijke schorsingen en effectieve uitsluiting voor enkele dagen.

Administratieve lijst van marktkooplieden.

* **Structuur:** De lijst is opgedeeld in drie kolommen. Hoewel de eerste kolom redelijk oplopend is (van 21 naar 147), verspringen de nummers in de tweede kolom aanzienlijk (van 159 naar 306 en terug naar 2), wat duidt op een administratieve groepering in plaats van een strikt geografische volgorde op straat. * **Demografie:** Een opvallend groot aandeel van de namen is van Joodse oorsprong (bijv. Melhado, Morpurgo, Heilbron, Boas, Sigaar, Speyer). Dit weerspiegelt de historische bevolkingssamenstelling van de Amsterdamse Dapperbuurt en de sterke vertegenwoordiging van de Joodse gemeenschap in de markthandel van die tijd. * **Bijzonderheden:** * Er wordt onderscheid gemaakt tussen de "vaste plaatshouders" die de hele week staan en deze groep die specifiek alleen op **zaterdag** komt. * Vrouwen worden soms vermeld met hun eigen achternaam of als "wed:" (weduwe), zoals *wed: Casserus*. * Dubbele namen zoals *de Jong-Gerritsen* en *Clarenburg-Hijmans* komen voor.

Handgeschreven brief/notitie op gelinieerd papier.

* **Inhoud:** De afzender, J. Blitz, bedankt voor een aanbod (vermoedelijk een werkaanbod of hulpverlening), maar wijst dit beleefd af omdat hij momenteel werkzaam is in de "Werkverruiming". Hij excuseert zich tevens voor het feit dat hij eerder vragen heeft gesteld via deze schriftelijke weg. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is formeel en hoffelijk, kenmerkend voor de eerste helft van de 20e eeuw (gebruik van "Uw", "dezen weg", "teeken ik"). Opvallend is de grammaticale vorm "hebt gesteld" waar "heb gesteld" verwacht zou worden. * **Adres:** De Wagenaarstraat 28-II voorhuis bevindt zich in de Dapperbuurt in Amsterdam. Dit was historisch een buurt met veel Joodse inwoners.

Formulier "Kennisgeving opzegging vaste plaats" (Marktwezen Amsterdam).

* **Inhoud:** Het document is een officiële opzegging van een vaste marktplaats op de Dappermarkt in Amsterdam. De houder, J. Blitz, geeft aan per 10 februari 1941 te stoppen met het gebruik van kraampje nummer 27. * **Datering:** Het document is ondertekend op 5 februari 1941. De administratieve verwerking ("Afgevoerd") vond plaats op 10 februari 1941. * **Opmerkelijke details:** * De "3" in het jaartal 193... op het voorgedrukte formulier is doorgehaald en vervangen door een handgeschreven "41". * Bij de handtekening staat een klein kruisje (x), wat soms duidt op een analfabete ondertekenaar, maar de signatuur "J Blitz" is met een vaste hand geschreven, wat dit onwaarschijnlijk maakt; het kruisje dient hier mogelijk als markering van het vak. * De paarse stempel onder "OPMERKINGEN" bevat dossiernummers voor de administratie van het Marktwezen.

Briefkaart (postkaart).

* **Identificatie afzender:** De afzender is hoogstwaarschijnlijk Jacob Blitz (geboren 1888), een Joodse marktkoopman die op het adres Wyttenbachstraat 28-II woonde. * **Doel van de kaart:** De kaart is gericht aan de Inspecteur van het Marktwezen. Gezien de datum (oktober 1941) en de beroepsgroep van de afzender, betreft dit waarschijnlijk een verzoek of navraag over een marktvergunning of standplaats. De dossiernummers "M 1044" (M van Marktwezen) wijzen op een lopende zaak. * **Toon:** De tekst is opvallend kort en uiterst beleefd ("bij voorbaat dank U wel"), wat past bij de voorzichtige manier waarop Joodse burgers in deze periode met overheidsinstanties moesten communiceren. * **Administratieve sporen:** De grote paarse "N" is een belangrijk historisch kenmerk. Hoewel dit soms voor 'Nagezien' (postcensuur) stond, werd het in de Amsterdamse administratie van die tijd ook specifiek gebruikt om post van of over Joodse burgers te markeren.

Getypt rapport met handgeschreven kanttekeningen en parafen.

* **Inhoud:** Het document is een onderzoeksverslag naar de arbeidsgeschiedenis van J.J. Vermeulen. De aanvrager stelt al sinds 1926 onafgebroken werkzaam te zijn in de groente- en fruithandel. De controleur stelt echter vast dat de officiële vergunningen (sinds 1937) achtereenvolgens vis, bloemen/planten en opnieuw vis vermelden. * **Bevinding:** Hoewel de marktmeester (Renz) bevestigt dat Vermeulen de laatste jaren in de zomer wel fruit verkocht (samen met een zekere J. Blitz), kan de bewering dat hij dit al sinds 1926 onafgebroken doet, niet worden gestaafd. * **Taalgebruik:** Het rapport bevat enkele typefouten ("kleinhandela" in plaats van kleinhandelaar, "vah" in plaats van van, "venvergunning" in plaats van ventvergunning). Dit is kenmerkend voor ambtelijke documenten uit die tijd die onder tijdsdruk werden opgesteld.

Getypte administratieve lijst.

* **S.Z.:** Deze afkorting staat hoogstwaarschijnlijk voor *Sociale Zaken* (of mogelijk *Stadsreiniging en Marktwezen*). Het document betreft de registratie van marktkooplieden. * **Geografische focus:** De adressen en markten (Dapperstraat, Waterlooplein, Joubertstraat, Albert Cuyp, etc.) wijzen eenduidig op Amsterdam. * **Samenstelling:** Opvallend is de grote hoeveelheid Joodse namen op de lijst (o.a. Boas, Blitz, Loonstijn, Goudeketting, Porcelijn, Brilleslijper, Kloot). * **Administratieve context:** De term "Opgevoerd" duidt op het toevoegen van personen aan een specifiek register of het toewijzen van standplaatsen op de genoemde markten.

Document

Het document is een nauwkeurige administratieve registratie van markthandelaren in Amsterdam in het begin van 1942. De term "Opgevoerd" duidt op personen die nieuw zijn toegevoegd aan een specifieke registratie of vergunningslijst. Opvallende elementen: * **Geografische spreiding:** De adressen beslaan heel Amsterdam, van de Jordaan (Lindengracht) tot Oost (Transvaalbuurt) en West (Jan Evertsenstraat). Er zijn ook handelaren uit omliggende plaatsen zoals Huizen, Volendam en Zandvoort. * **Namen:** Een aanzienlijk deel van de namen op deze lijst (zoals Boas, Blitz, Goudeketting, Porcelijn, Brilleslijper) is van Joodse herkomst.

Administratieve lijst / Register van marktkooplieden.

Dit document is een administratieve registratie van markthandelaren in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog. De lijst is strikt gestructureerd in kolommen: Naam, Geboortedatum, Adres en Artikel (type goederen). Wat opvalt is de overweldigende aanwezigheid van Joodse namen (zoals Agsteribbe, Groenteman, Coppenhagen). In 1941 en 1942 voerden de nazi-bezetters steeds strengere anti-Joodse maatregelen in. Joodse marktkooplieden werden verbannen van de reguliere Amsterdamse markten en gedwongen zich te concentreren op specifieke locaties, waarvan het Waterlooplein de voornaamste was. Deze lijst diende waarschijnlijk als controlemiddel voor de afdeling Marktwezen of de bezettingsautoriteiten.

Getypte administratieve lijst (doorslag of origineel op dun papier).

Het document is een administratieve lijst van de Amsterdamse marktdienst. Het bevat de namen van 67 kooplieden die worden afgevoerd van hun standplaatsen op diverse Amsterdamse markten (waaronder de Joubertstraat, Gaaspstraat en het Waterlooplein). Per persoon zijn de geboortedatum, het woonadres, de marktlocatie en de handelswaar genoteerd. De lijst getuigt van een strikte bureaucratische vastlegging van vergunningmutaties. Opvallend is het gebruik van aanhalingstekens (") om herhaling van marktlocaties en artikelen aan te duiden.

Administratieve lijst (handgeschreven grootboekblad).

Dit document bevat een register van marktkooplieden in Amsterdam. De structuur is zeer systematisch, verdeeld over vijf kolommen. De kop "Afvoeringen" in de linkerbovenhoek is historisch beladen; in de context van de Tweede Wereldoorlog duidt dit vaak op het verwijderen van Joodse burgers uit hun beroep of hun deportatie. De lijst bevat veel namen die typisch zijn voor de Amsterdamse Joodse gemeenschap van die tijd (Blitz, Boas, Catan, Dresden, etc.). De adressen concentreren zich rond de Joodse buurt (Waterlooplein, Rapenburg, Nieuwe Achtergracht) en de Transvaalbuurt. De marktlocaties zoals de Gaaspstraat waren specifiek aangewezen als "Joodse markten" nadat de bezetter Joden verbood op reguliere markten te staan.

Document

Het document is een administratieve lijst van marktkooplieden die een vaste plek hadden op de markt in de Joubertstraat in Amsterdam. De lijst bevat kolommen voor de naam, geboortedatum, het woonadres en het type product (artikel) dat verhandeld werd. Opvallende kenmerken: * **Correcties:** Bij de vermelding van J. v.d. Hoek is het artikel "visch" handgeschreven doorgehaald en vervangen door "groenten en fruit". * **Adressen:** De overgrote meerderheid van de adressen bevindt zich in de Transvaalbuurt en de Oosterparkbuurt (bijv. Retiefstraat, Tugelaweg, Reitzstraat), destijds wijken met een zeer grote Joodse populatie. * **Producten:** De handel varieert van primaire levensbehoeften (aardappelen, groente, fruit, vis) tot textielwaren (kousen, garen en band).

# TRANSCRIPTIE G. Blitz Waterlooplein 57 I Amsterdam. Amsterdam, 25 April 1940 Den Heer Directeur van het Marktwezen Amsterdam. WelEd. Gestr. Heer. Ondergetekende verzoekt beleefd vergunning voor het plaatsen op de Markt, Waterlooplein en Dapperstraat van de eigen stal, omdat de tijd te slecht is om te huren. In de zomer kost zulks f 3.50 per week en 's winters f 2.- per week. Hopende ten spo...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Doorslag van een officiële kennisgeving/brief. * **Datum:** 12 oktober 1940. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam). * **Geadresseerde:** Den Heer J. Blitz, Nieuwe Achtergracht 20 hs, Amsterdam-Centrum. * **Referentienummer:** 27/87/2 M. * **Kenmerken:** Typemachine op grijs/blauw doorslagpapier; han...

# TRANSCRIPTIE Dapperstraat 9 Jan: 1940 Den Heer Inspecteur Hierbij zou ik U in overweging willen geven het verzoek van Dhr: J. Blitz pl: n: 27, om tijdens de wintermaanden uitstel plaats bezetten, niet toe te staan, daar er anders zeer veel kooplieden met hetzelfde verzoek komen, en dat nadeelig voor de markt is. J. Renz

# TRANSCRIPTIE Dapperstraat 9 Jan: 1940 Den Heer Inspecteur Hierbij zou ik U in overweging willen geven het verzoek van Dhr: J. Blitz pl: n: 27, om tijdens de wintermaanden uitstel plaats bezetten, niet toe te staan, daar anders zeer veel kooplieden met hetzelfde verzo...

# TRANSCRIPTIE J. Blitz, Nwe Achtergracht 20 hs 27/130/2 N 39 24/11 Waarschuwing wegens ophang- 12/10-'40 van zeil achter stal en het plaatsen van een handkar op trottoir. 27/8/40 G. Knegtje, 3e Oosterparkstraat 81 I 1e melding. 27/8/40 Th. J. de Boer, Westerstraat 97 h 1e melding. In verband met het bovenstaande verzoek ik u J Blitz nog voor- waardelijk te straffen, Knegtje en de Boer een waars...