Samuel Piller

Document

Deze brief dient als formele geleidebrief bij de toezending van een geregistreerd huurcontract voor een pakhuisruimte aan de Centrale Markt in Amsterdam. De directeur van het Marktwezen wijst de huurder, de heer S. Piller, expliciet op twee belangrijke contractuele en wettelijke verplichtingen: 1. **Onderhoudsplicht:** Op basis van artikel 1619 van het (toenmalige) Burgerlijk Wetboek wordt de huurder erop gewezen dat kleine herstellingen (zoals aan rolluiken en sloten) voor zijn eigen rekening komen. 2. **Reclamebeperking:** Conform artikel 8 van het huurcontract is het de huurder niet toegestaan om zonder schriftelijke toestemming borden of advertenties op het pand aan te brengen. De toon is uiterst formeel ("heb ik de eer", "U gelieve"), passend bij de ambtelijke correspondentie van die tijd. De spelling is conform de toen geldende normen (bijv. "bylage", "reparatiën", "zyn").

Officieel rapport van kaartcontrole (proces-verbaal formulier).

Het document betreft een controle-incident op de Amsterdamse Centrale Markt waarbij sprake is van onrechtmatig gebruik van marktbescheiden. * **Het incident:** Koopman I. Presser probeert de markt te betreden met zijn eigen koperskaart, maar gebruikt daarbij een betalingsbewijs (voor de marktgelden van week 13) dat op naam staat van zijn zwager, S. Piller. * **De toedracht:** Presser claimt eerst toestemming te hebben van zijn zieke zwager, maar Piller ontkent dit bij het toegangshek; hij stelt dat Presser de papieren zonder toestemming uit zijn huis heeft meegenomen. Presser geeft dit vervolgens toe. * **Sancties:** Beide koperskaarten worden geconfisqueerd. Presser wordt van het terrein verwijderd op basis van artikel 461 van het Wetboek van Strafrecht (onbevoegd verblijf op andermans grond). De handgeschreven beslissing luidt dat er tegen Presser proces-verbaal wordt opgemaakt en dat hij voor 7 dagen wordt uitgesloten van de markt (met ingang van 3 april 1939). Piller krijgt geen straf opgelegd.

Document

* **Inhoud:** De brief betreft een officiële kennisgeving van een toegangsontzegging. De heer I. Presser wordt voor een periode van zeven dagen de toegang tot de Centrale Markt ontzegd. * **Aanleiding:** De sanctie is opgelegd omdat de ontvanger op 31 maart 1939 heeft geprobeerd de markt te betreden met het betalingsbewijs van zijn zwager, S. Piller. Dit werd aangemerkt als een onrechtmatige poging tot toegang. * **Juridische basis:** De directeur beroept zich op artikel 35 lid 1 van het 'Reglement op de Centrale Markt'. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in de formele ambtelijke stijl van voor de Tweede Wereldoorlog, inclusief de toen gangbare spelling (bijv. "My", "Vrydag", "betalingsbewys", "den tyd").

Ambtelijke brief / Kennisgeving van sanctie.

* **Inhoud:** De brief is een officiële mededeling aan de heer I. Presser dat hem de toegang tot de Centrale Markt in Amsterdam wordt ontzegd voor een periode van een week. * **Aanleiding:** De sanctie is opgelegd omdat de heer Presser op 31 maart 1939 probeerde het terrein te betreden met het betalingsbewijs (toegangsbewijs) van zijn zwager, de heer S. Piller. Dit werd beschouwd als een overtreding van de marktregels. * **Juridische grondslag:** De directeur beroept zich op artikel 35, lid 1 van het 'Reglement op de Centrale Markt'. * **Toon:** De toon is formeel, afstandelijk en zakelijk, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die periode. De beslissing wordt medegedeeld zonder ruimte voor verweer in dit schrijven. * **Administratieve details:** De handgeschreven notitie "Extra" duidt waarschijnlijk op een specifieke administratieve categorie of een afwijkende behandeling van dit dossier binnen de marktadministratie. "Wyk 20" verwijst naar de administratieve wijkindeling van Amsterdam destijds.

Document

Dit document is een formele administratieve vastlegging van de beëindiging van een commerciële huurovereenkomst. De gemeente Amsterdam, vertegenwoordigd door het college van Burgemeester en Wethouders, ontbindt met terugwerkende kracht (per 1 november 1939) het contract met S. Piller voor een opslagruimte (pakhuisafdeling D. 24) op de Centrale Markt. Het besluit volgt de standaard hiërarchische weg: een voorstel van een wethouder, gebaseerd op een rapport van de uitvoerende dienst (Marktwezen). De rode onderstrepingen zijn waarschijnlijk later aangebracht door een archivaris of ambtenaar om de belangrijkste kerngegevens (huurder, locatie, besluit) snel vindbaar te maken.

Brief (doorslag).

* **Inhoud:** De brief bevestigt de beëindiging van een huurovereenkomst voor een opslagruimte (pakhuisafdeling D 24) op de Centrale Markt in Amsterdam. Het college van Burgemeester en Wethouders heeft dit verzoek ingewilligd. Er rest echter een schuld van 24 gulden, waarvoor een afbetalingsregeling van één gulden per week is getroffen. * **Toon:** De brief is formeel en zakelijk, kenmerkend voor gemeentelijke correspondentie uit het interbellum. De waarschuwing dat het volledige bedrag direct opeisbaar wordt bij het missen van één termijn, benadrukt de strikte naleving van de gemaakte afspraken. * **Handgeschreven notities:** De namen "Broere" en "Müller" bovenin wijzen waarschijnlijk op ambtenaren of administratieve medewerkers die kopieën van dit document moesten ontvangen voor de verdere dossierafhandeling.

Handgeschreven brief (verzoekschrift aan een instantie).

* **Inhoud:** De afzender, S. Piller, verzoekt om een kort uitstel van één tot twee weken voor het in gebruik nemen ("bezetten") van toegewezen handels- of opslaglocaties. * **Locaties:** Het verzoek betreft een plaats aan de "Nen Kattengragt" (waarschijnlijk Nieuwe Kattenburgergracht) nummer 405 en een locatie aangeduid als "mooveld" bij loodsnummer 532. * **Reden:** De schrijver geeft aan "moeilijkheden" te hebben met zijn "Artikel". Dit duidt erop dat de betreffende handelswaar nog niet beschikbaar is of dat er logistieke problemen zijn met de voorraad. * **Stijl en Vorm:** De brief is opgesteld in de formele, beleefde stijl die gebruikelijk was in de correspondentie met gemeentelijke instanties ("Weled: Heer", "beleefd", "Hopend op uw goedwillendheid").

Ambtelijke notitie / dossierstuk betreffende marktvergunningen.

Het document is een administratieve vastlegging van de status van marktkoopman S. Piller. De kern van de zaak is de "voorkeurskaart" (v.k.k.) die Piller bezit voor de markt in de Ten Katestraat. Uit de notities blijkt een conflict over de aanwezigheidsplicht: * Op de markt aan het Mosplein is hij niet verplicht geregeld te komen. * Voor de Ten Katestraat geldt die plicht wel. Er is geconstateerd dat hij de plaats niet geregeld bezet, waarvoor hij op 21 augustus 1940 een eerste waarschuwing heeft ontvangen. * Ambtenaren overleggen via korte krabbels (o.a. de vraag of hij al "opgeroepen" is). * De uiteindelijke beslissing (gedateerd 4 september 1940) is streng: Piller moet worden meegedeeld dat hij vanaf nu zijn plaats geregeld moet bezetten op straffe van intrekking van zijn vergunning.

Doorslag of stempelkopie van een officiële brief/kennisgeving.

Deze brief is een zakelijke mededeling aan de heer S. Piller betreffende zijn staanplaats op de Ten Katemarkt in Amsterdam-West. De strekking is een waarschuwing: Piller moet zijn "voorkeurskaart" (die recht geeft op een vaste plek) weer regelmatig gaan gebruiken, anders wordt deze ingetrokken conform het marktreglement. De brief is een reactie op een eerdere brief van Piller van 19 augustus 1940. De handgeschreven aantekening "Verzonden 11/9" geeft de werkelijke verzenddatum aan. De opmerking "In de lade" suggereert dat dit kopie-exemplaar voor het archief was bestemd.

Zakelijke brief (doorslag op dun papier).

De brief is een officiële sommatie aan een markthandelaar, de heer S. Piller. Uit de tekst blijkt dat de heer Piller na een eerdere correspondentie (zijn brief van 19 augustus 1940) wordt gesommeerd om zijn standplaats op de Ten Katemarkt in Amsterdam-West weer structureel te bezetten. De "voorkeurskaart" was een bewijs dat een handelaar recht gaf op een vaste standplaats. Volgens het marktreglement kon dit recht vervallen als de handelaar zonder geldige reden afwezig bleef. De toon van de brief is strikt bureaucratisch; het niet voldoen aan de eis zal direct leiden tot het intrekken van de vergunning. De handgeschreven notitie "extra" bovenin suggereert dat dit dossier of deze specifieke brief extra aandacht behoefde of buiten de reguliere poststroom viel.

Document

Dit document betreft een overzicht van boekhoudkundige posten voor de maand juli 1940. De term "Afzondering" bovenaan de lijst suggereert dat dit gereserveerde bedragen of specifieke afschrijvingen betreft. De lijst bevat zowel individuele namen (zoals S. Piller en H.J. Gnabben) als een bedrijfsverwijzing ("Geb. Deyn", wat staat voor Gebroeders Deyn). De bedragen zijn genoteerd in twee kolommen voor guldens en centen. De rekenkundige optelsom onder de streep is accuraat: 50,00 + 50,00 + 120,84 + 62,50 + 70,83 + 58,34 = 412,51. Het handschrift vertoont de kenmerkende cursieve stijl van de vroege 20e eeuw, waarbij de lussen van de letters 'f' en 'z' in "Afzondering" diep naar beneden doorlopen.

Getypte administratieve lijst.

* **S.Z.:** Deze afkorting staat hoogstwaarschijnlijk voor *Sociale Zaken* (of mogelijk *Stadsreiniging en Marktwezen*). Het document betreft de registratie van marktkooplieden. * **Geografische focus:** De adressen en markten (Dapperstraat, Waterlooplein, Joubertstraat, Albert Cuyp, etc.) wijzen eenduidig op Amsterdam. * **Samenstelling:** Opvallend is de grote hoeveelheid Joodse namen op de lijst (o.a. Boas, Blitz, Loonstijn, Goudeketting, Porcelijn, Brilleslijper, Kloot). * **Administratieve context:** De term "Opgevoerd" duidt op het toevoegen van personen aan een specifiek register of het toewijzen van standplaatsen op de genoemde markten.

Document

Het document is een nauwkeurige administratieve registratie van markthandelaren in Amsterdam in het begin van 1942. De term "Opgevoerd" duidt op personen die nieuw zijn toegevoegd aan een specifieke registratie of vergunningslijst. Opvallende elementen: * **Geografische spreiding:** De adressen beslaan heel Amsterdam, van de Jordaan (Lindengracht) tot Oost (Transvaalbuurt) en West (Jan Evertsenstraat). Er zijn ook handelaren uit omliggende plaatsen zoals Huizen, Volendam en Zandvoort. * **Namen:** Een aanzienlijk deel van de namen op deze lijst (zoals Boas, Blitz, Goudeketting, Porcelijn, Brilleslijper) is van Joodse herkomst.

Getypte lijst/staat van vorderingen.

Dit document is een administratieve lijst van openstaande vorderingen van het Gemeentelijk Marktwezen in Amsterdam, gedateerd augustus 1942. De lijst bevat achterstallige betalingen voor 'plaatsgeld' (marktgeld voor een standplaats) en 'pakhuisuur' (huur van opslagruimte). Wat opvalt is de kolom "Aanteekeningen", waarin bij een groot deel van de personen de term **"belasting heffing"** staat vermeld. In de context van 1942 is dit een eufemisme of een directe verwijzing naar de onteigening van Joodse burgers. Veel van de namen op de lijst (zoals Waterman, Gobits, Mok, Boeken, Kloots, Piller) en de adressen (Jodenbreestraat, Waterlooplein, Uilenburgerstraat) wijzen op Joodse marktpluimveehouders, groentenhandelaren of andere marktkooplieden. Wanneer er "belasting heffing" staat, betekende dit vaak dat de bezittingen van deze personen waren bevroren of geconfisqueerd door de Duitse bezetter (via de roofbank Lippmann, Rosenthal & Co.). De gemeente Amsterdam kon hierdoor haar eigen vorderingen niet meer innen, aangezien het vermogen van de schuldenaar niet langer voor hemzelf of voor reguliere schuldeisers beschikbaar was.

Register/administratieboek met lijsten van personen, adressen en inleveringsdata.

* **Administratieve systematiek:** De lijst is georganiseerd op serie- en volgnummer. De namen zijn bijna uitsluitend van Joodse Amsterdammers, gezien de familienamen en de locaties in de Joodse buurt en Amsterdam-Oost. * **Betekenis 'Inlevering':** De kolom 'd.d. Inlevering' duidt op de datum waarop goederen zijn afgegeven. De termen "Lompen" en "Leder" bij sommige regels wijzen op de specifieke aard van de ingeleverde goederen (bijv. textiel- of metaalinzameling). * **Interventies:** Aantekeningen zoals "d. Sicherheits pol. ing." (door Sicherheitspolizei ingenomen) en "in hechtenis" tonen aan dat het proces van onteigening hand in hand ging met arrestaties en politieoptreden. * **Geografie:** De adressen beslaan bekende straten uit de Jodenbuurt (Jodenbreestraat, Nieuwe Kerkstraat, Rapenburgerstraat) en de Transvaalbuurt (Vrolikstraat, Blasiusstraat, Retiefstraat).

Handgeschreven lijst in tabelvorm op gelinieerd papier.

* **Inhoud:** Het document betreft een overzicht van zes personen die op 5 november 1942 opgeroepen waren voor tewerkstelling (waarschijnlijk via een werkkamp zoals Mantinge), maar niet zijn verschenen of vertrokken. * **Gegevens:** * **Ms. N^o:** Vermoedelijk het registratienummer van de Joodse Raad of een ander administratief nummer. * **Namen en adressen:** De genoemde adressen bevinden zich allen in Amsterdam (o.a. de Transvaalbuurt en de Joodse buurt), wijzend op de Amsterdamse herkomst van deze mannen. * **Opmerkingen:** De redenen voor het niet-vertrekken variëren van ziekte ("ziek", "moeder ziek") tot het feit dat zij elders werkzaam zijn ("Werkt"). Bijzonder is de vermelding bij de laatste persoon: "Staat niet op treinlijst", wat duidt op een administratieve onduidelijkheid bij de deportatie-logistiek. * **Afkortingen:** De afkortingen in de eerste kolom ('VMS', 'ow') zijn administratieve codes. 'ow' zou kunnen staan voor 'onderzoek' of 'onderweg', maar in deze context duidt het vaak op een status in het proces van oproeping.

# TRANSCRIPTIE Inschrijving Amsterdam 4 Juni 1940 Mijnheer [Stempel: Nº 72/55/1 M. 1940] Den Heer Moses Piller wonende Amstel Nº 2 II boven Café van beroep fruit handelaar. heeft vergunning voor venten in Zuid. Vroeger had hij een bewaarplaats Nieuwe Kerkstraat 33. Deze loods behoort thans aan een schilder. Nu stalt hij smorgens tussen 10 en 11 uur zijn handel naast groentewinkel Nº 39 en tegeno...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Afschrift van een officieel besluit van de Burgemeester van Amsterdam. * **Datum:** 4 juni 1942 (met terugwerkende kracht tot 13 januari 1942). * **Betrokkene:** Isaac Piller, geboren op 9 juni 1900. * **Kenmerken:** Bevat het wapen van Amsterdam, diverse administratieve nummers (39/65/173, No. 223 L.M. 1942), en is ondertekend (in kopie) door de collab...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven linksboven:] № 39/65/153 № 1342 8/6 **Afschrift** No. 223 L. M. 1942 [Wapen van Amsterdam] **DE BURGEMEESTER VAN AMSTERDAM,** Heeft goedgevonden de aan **Nathan Piller**, geboren 5 October 1910, wonende Nieuwe Kerkstraat 47 III, bij beschikking dd. 26 Januari 1940, no. 764 L.M. verleende vergunning tot het innemen van een vaste standplaats ten verkoop van bloemen,...

# TRANSCRIPTIE [Linksboven stempel in paars:] No 39/65/173 M 1942 [Midden boven:] Wapen van Amsterdam [Rechtsboven handgeschreven:] 8/6 [paraaf] ThV [Rechtsboven handgeschreven in blauw:] Invullen [?] [Rechtsboven rond paars stempel met gestileerde 'M'] **Afschrift** No. 223 L. M. 194² DE BURGEMEESTER VAN AMSTERDAM, Heeft goedgevonden de aan Isaac Piller, geboren 9 Juni 1900, wonende Nieuwe Kerk...

# TRANSCRIPTIE **[Header, handgeschreven/stempel]** № 39/110/2 M. 1939 n/v [geparafeerd] N. Piller D M(s) L. v. d. Laan No. 5/215 L.M.1939 **Afschrift** (onderstreept) **[Body]** Burgemeester en Wethouders van Amsterdam; Gezien een adres van Nathan Piller, wonende Rapenburger-straat 21 I, waarbij vergunning wordt verzocht tot het innemen eener standplaats met een mand ten verkoop van bloemen o...