J. Nol

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Kern van de brief:** De heer J. Nol verzoekt de directeur van het Marktwezen om toestemming om zijn doordeweekse standplaats op de Lindegracht-markt ook op zaterdagen te mogen behouden. * **Argumentatie:** Normaal gesproken moet hij op zaterdag verhuizen naar een andere plek, maar de vaste houder van zijn doordeweekse plek heeft de plaats opgezegd. Nol staat er de rest van de week al en wil graag continuïteit. * **Status van het verzoek:** De direct leidinggevende op de markt, de heer Wolf, heeft aangegeven geen bezwaar te hebben mits de hoofddirectie akkoord gaat. * **Stijl:** De brief is geschreven in een formele, eerbiedige toon ("Weldele Heer", "U Edele Heer"), passend bij de tijd en de hiërarchische verhouding tussen burger en instantie in de jaren '30.

Document

Het document is een ambtelijk advies over een aanvraag van J. Nol voor een specifieke marktplaats (nummer 42) aan de Prinsengracht. De adviseur adviseert om het verzoek af te wijzen ("m.i. worden afgewezen"). Er wordt echter een perspectief geboden: indien er op andere delen van de markt plaatsen vrijkomen, mag de heer Nol deelnemen aan de publieke inschrijvingsprocedure voor die nieuwe plekken. Het procesverloop is chronologisch te volgen via de verschillende krabbels: * **30 mei 1939:** Het dossier wordt doorgezonden voor behandeling. * **31 mei 1939:** Het negatieve advies wordt geformuleerd. * **13 juni 1939:** De beslissing wordt schijnbaar bekrachtigd of de status wordt geüpdatet. * **17 juni 1939:** Het document wordt administratief afgehandeld of gearchiveerd (zie de rode verwijzing naar dossiernummer 20/72/2).

Getypte brief (doorslag of archiefkopie) op officieel papier.

* **Inhoud:** De brief dient als officiële afwijzing van een verzoek dat door de heer J. Nol is ingediend op 26 mei 1939. Hoewel de aard van het verzoek niet expliciet wordt genoemd, kan uit de context worden opgemaakt dat Nol heeft gevraagd om een toewijzing van een vaste standplaats op de markt, mogelijk buiten de standaardprocedure om. De directeur stelt dat alle vrijkomende plaatsen strikt volgens het ‘Reglement op de Markten’ worden verdeeld en dat er geen uitzonderingen op de regels worden gemaakt. * **Taal en Stijl:** De tekst is geschreven in de formele, zakelijke en ietwat afstandelijke stijl die kenmerkend was voor de ambtelijke correspondentie in het interbellum. Het gebruik van afkortingen zoals ‘d.d.’ (de dato) en ‘jl.’ (jongstleden) en het voegwoord ‘weshalve’ zijn typisch voor deze periode. * **Administratieve sporen:** De handgeschreven tekst "Verzonden 17/6" duidt op de datum van verzending en administratieve verwerking. De naam "M. de Haan" rechtsboven verwijst waarschijnlijk naar de behandelend ambtenaar of de persoon die verantwoordelijk was voor het archiveren van deze kopie.

Getypte ambtelijke brief (vermoedelijk een doorslag of kopie voor het archief).

* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek dat door de heer J. Nol op 26 mei 1939 is ingediend. Hoewel de exacte aard van het verzoek niet wordt genoemd, blijkt uit het antwoord dat het gaat om de toewijzing van een vaste marktplaats. * **Toon:** De toon is strikt bureaucratisch en onverbiddelijk. Er wordt expliciet verwezen naar het "Reglement op de Markten" en er wordt benadrukt dat van de regels niet wordt afgeweken ("Daarvan wordt niet afgeweken"). * **Taalgebruik:** Het document hanteert de destijds gebruikelijke ambtelijke spelling en formuleringen (bijv. "den Heer", "kooplieden", "inwilliging", "weshalve").

Ingekomen brief (herinnering/rappèl)

* **Taal en Stijl:** De brief is geschreven in formeel, wat verouderd Nederlands (bijv. "Weledele Heer", "ondergetekende", "eenig gunstig bericht"). De afzender gebruikt de eerste persoon enkelvoud ("heb") in combinatie met "ondergetekende", wat grammaticaal niet geheel correct is maar destijds vaker voorkwam in semi-formele correspondentie. * **Handschrift:** Een duidelijk, rechtopstaand cursiief handschrift. De uitschieters (stokken en staarten) zijn gecontroleerd, wat wijst op een verzorgde brief. * **Fysieke staat:** Het papier vertoont de gebruikelijke vouwen van een verzonden brief. Er zijn verschillende pennen gebruikt: de brief zelf is in zwarte/donkerblauwe inkt, terwijl de archiefnotities en stempelnummers in blauw en paars zijn aangebracht. * **Inhoud:** Het betreft een rappèl op een eerder ingediend verzoek van 15 mei 1939. De afzender dringt beleefd aan op een reactie.

Brief / Verzoekschrift

In deze brief verzoekt J. Nol om een verplaatsing van zijn of haar marktplaats. De afzender staat momenteel op de dagmarkt aan het Waterlooplein, maar geeft aan dat de zaken daar "zeer slecht" gaan. Als tweede reden voert de schrijver aan dat hij/zij op zaterdagen niet kan "uitstallen" (de koopwaar uitstallen). Het verzoek is om overgeplaatst te worden naar de markt in de Gaaspstraat. De brief is zakelijk en beleefd van toon, wat gebruikelijk was voor formele correspondentie met overheidsinstanties in die tijd.

Ambtelijke notitie/kaart van de Gemeente Amsterdam (Afdeling Algemene Zaken).

Dit document is een administratieve vastlegging van een besluit betreffende de standplaats van een markthandelaar, J. Nol. Nol had een vaste plek (nr. 73) op het Waterlooplein. Uit de notitie blijkt dat hij op 24 november 1941 is ontboden. Tijdens dit gesprek is hem medegedeeld dat hij in aanmerking komt voor een plek op de markt aan de Gaaspstraat, maar dat hij hiervoor formeel afstand moet doen van ("bedanken voor") zijn huidige vaste plaats op het Waterlooplein. De afhandeling van dit dossier vond plaats op 27 november 1941, getuige de paraaf van de inspecteur.

Getypte administratieve lijst (doorslag of origineel op dun papier).

Het document is een administratieve lijst van de Amsterdamse marktdienst. Het bevat de namen van 67 kooplieden die worden afgevoerd van hun standplaatsen op diverse Amsterdamse markten (waaronder de Joubertstraat, Gaaspstraat en het Waterlooplein). Per persoon zijn de geboortedatum, het woonadres, de marktlocatie en de handelswaar genoteerd. De lijst getuigt van een strikte bureaucratische vastlegging van vergunningmutaties. Opvallend is het gebruik van aanhalingstekens (") om herhaling van marktlocaties en artikelen aan te duiden.

Document

De lijst is een systematische registratie van marktkooplieden in Amsterdam. De kolomstructuur is helder en consequent ingevuld. Opvallend is de vermelding van bekende Amsterdamse markten zoals het Waterlooplein, de Albert Cuypmarkt, de Dappermarkt en de markt in de Gaaspstraat. De handelswaar varieert van textiel en 'ongeregeld' (tweedehands of diverse goederen) tot levensmiddelen zoals vis en groenten. Een significant deel van de genoemde personen heeft namen die in die tijd veel voorkwamen binnen de Joodse gemeenschap (o.a. Polak, Vischjager, Salomon, Toff). De handgeschreven toevoeging "afvoeringen" linksboven is een sinistere aanwijzing dat deze administratie tijdens de Tweede Wereldoorlog werd gebruikt door de bezetter of collaboreerde instanties om de deportatie van Joodse burgers te faciliteren.

Document

* **Geografie:** De adressen concentreren zich sterk in de Amsterdamse Jodenbuurt en de omliggende wijken (Jodenbreestraat, Waterlooplein, Rapenburg, St. Anthoniesbreestraat). * **Economie:** Het document geeft een gedetailleerd beeld van de kleine middenstand en markthandel in die tijd. Veelvoorkomende artikelen zijn "ongeregeld" (diverse/tweedehands goederen), "visch", "fruit", "textiel" en "garen en band". * **Demografie:** De namen wijzen op een uitsluitend Joodse populatie, met zowel Asjkenazische als Sefardische namen (zoals Montesinos). De geboortedata lopen uiteen van de jaren 1860 tot 1913, wat duidt op een mix van gevestigde handelaren en jongere ondernemers.

Document

Dit document is een administratieve lijst van de Amsterdamse afdeling Sociale Zaken. Het bevat gegevens van marktkooplieden die officieel zijn "afgevoerd" (verwijderd uit het register van vergunninghouders) tussen december 1942 en mei 1943. De lijst is gestructureerd in kolommen: * **Naam:** De persoon op wie de vergunning stond. * **Geb.datum:** Geboortedatum van de handelaar. * **Adres:** Woonadres ten tijde van de registratie. * **Markt:** De specifieke marktplaats waar de handelaar actief was (o.a. Mosplein, Jan Evertsenstraat, Waterlooplein). * **Datum:** De datum waarop de afvoer werd geëffectueerd. * **Artikel:** De handelswaar (variërend van levensmiddelen zoals vis en groenten tot kleding en huishoudelijke artikelen). Opvallend is het gebruik van "idem", wat aangeeft dat de informatie in die kolom gelijk is aan de regel erboven. Ook zijn er kleine correcties met de pen aangebracht, wat duidt op actief gebruik door een ambtenaar.

Brief op officieel briefpapier.

In deze brief verklaart de secretaris van de 'Hendrik en Maria Stichting' de aard van hun organisatie aan de Directeur van het Marktwezen. De brief is geschreven op verzoek van een zekere heer Hoving, een visboer uit de Koestraat. De stichting omschrijft zichzelf als een "inrichting van Weldadigheid" die onderdak biedt aan dertien protestantse dames die niet volledig in hun eigen onderhoud kunnen voorzien. De reden voor deze verklaring wordt niet expliciet genoemd, maar het feit dat een visboer hierom heeft gevraagd en dat de brief is gericht aan de directeur van het Marktwezen, suggereert dat het gaat over de toewijzing van voedsel of rantsoenen (in dit geval vis) voor de bewoners en het personeel van de stichting. De handgeschreven notitie "vid. afwijzen" (zie afwijzen) rechtsboven suggereert dat het verzoek door de ontvanger negatief is beoordeeld.

# TRANSCRIPTIE [Linksboven, handgeschreven in potlood:] 385 42 434 KbW [Rechtsboven, handgeschreven in rood:] K [Rechtsboven, getypt:] 16 Januari 1942 [Geadresseerde, getypt:] Aan de Voorzitters der N.I. Wijkafdeelingen, ALHIER. [Handgeschreven toevoegingen naast geadresseerde:] 3 ex. M v Delft / n [onleesbaar] [Body tekst:] Hiermede bericht ik U, dat de afdeeling "J" (uitsluitend ter behand...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] M. de Haan VP/HG. [Handgeschreven diagonaal:] Verzonden 17/6 28/72/2 M. 17 Juni 1939. den Heer J. Nol, Sint Antoniesbreestraat 79 III, Amsterdam-Centrum. Wijk 2. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 26 Mei jl., be- richt ik U, dat eventueel op de markt openkomende vaste plaatsen ter beschikking van de kooplieden worden gesteld, met in acht neming van...

# TRANSCRIPTIE **[Gedrukte briefkop]** JOODSCHE RAAD VOOR AMSTERDAM VOORZITTERS { A. ASSCHER / Prof. Dr. D. COHEN POSTGIRO [zwart blok] 417242 AMSTERDAM-C., 26 Maart 1942 [datum getypt] Nieuwe Keizersgracht 58 Tel. 55003, 55136, 54970 **[In kader linksboven]** Bij Uw antwoord te vermelden: AFD. dVr/R. [getypt] REF. ........................................ **[Brieftekst, getypt]** <u>In handen va...

# TRANSCRIPTIE VP/HG. *Extra* [handgeschreven] 28/72/2 M. 17 Juni 1939. den Heer J.Nol, Sint Antoniesbreestraat 79 III, Amsterdam-Centrum. Wijk...

# TRANSCRIPTIE **[Kolomkoppen]** naam | datum vergunning | markten **[Lijst met personen]** M. Cohen, Waterlooplein 51. | 29/11 '38 8 11 LM | Amstelveld, noordermarkt, maasplein A. v Gelder, Waterlooplein 53 | 29/11 '38 8 11 LM | amstelveld M. Krammer, nw. Hoogstraat 12 | 29/11 '38 8 11 LM | nieuwmarkt, uilenburg S. Lallem., Joden Houttuinen 47-49 | 20/4 '38 8 11 LM | Lindengracht, Westerstraat ...