P.J. Overloop

Briefkaart (geadresseerde zijde).

Dit document is de adreszijde van een briefkaart die binnen Amsterdam is verzonden. De ontvanger is de directeur van de "Centralemarkt", die destijds (en nu nog steeds) gevestigd was aan de Jan van Galenstraat. De aanduiding "Alhier" geeft aan dat de kaart in dezelfde stad is gepost als waar hij bezorgd moest worden. De kaart is verzonden door P.J. Overloop, woonachtig aan de Lindegracht 332 (huis). Het paarse stempel linksboven ("Nº 28/07/. M. 120") wijst op een formele registratie, waarschijnlijk door de administratie van de Centrale Markt bij ontvangst. Het bijzondere gelegenheidsstempel met de tekst "ELKE BOSCH- OF HEIDEBRAND IS VERLIES VOOR STAD EN LAND" was een destijds veelgebruikte oproep van de PTT om het publiek bewust te maken van brandgevaar in de natuur.

Formele brief / ambtelijke correspondentie.

De brief is een formeel besluit op een verzoek van een marktkoopman, de heer P.J. Overloop. Uit de tekst blijkt dat hij op 12 juli 1939 per briefkaart had gevraagd of hij zich op de Lindengracht-markt mocht laten bijstaan door een zekere H. Ochse. De autoriteiten wijzen dit verzoek resoluut af. Opvallend is dat het woord "**niet**" in de getypte tekst is onderstreept om de afwijzing extra kracht bij te zetten. Er wordt in de brief geen specifieke reden opgegeven voor de weigering, wat kenmerkend is voor de korte, zakelijke ambtelijke stijl van die tijd. De spelling ("bystaan", "Wyk") hanteert de toen geldende conventies.

Administratief bijblad/mutatieformulier.

Het document betreft een administratieve afhandeling rondom een marktkraamhouder, de heer P.J. Overloop, op de Lindengrachtmarkt in Amsterdam. De kern van de zaak is een betalingsachterstand voor het marktgeld, waarvoor Overloop op 17 juli 1940 officieel is gewaarschuwd. De kwestie wordt echter snel "als afgedaan" beschouwd omdat Overloop besluit zijn vaste staanplaats op het visgedeelte van de markt op te geven. Hij geeft hierbij de intentie aan zich in de toekomst, zodra de handelsomstandigheden verbeteren, opnieuw te willen inschrijven. Verschillende ambtenaren (waaronder de heren Wolff en De Haer) hebben de mutaties tussen 17 juli en 3 augustus 1940 afgehandeld en geparafeerd. De term "intrekken amb." wijst op het ambtelijk intrekken van de vergunning of standplaatsregistratie per 29 juli 1940.

Document

Het document lijkt een uittreksel of een werknotitie uit een Amsterdams administratief register, zoals een bevolkingsregister of de administratie van een liefdadigheidsinstelling (bijv. het Armbestuur). * **Personen:** De namen **P.J. Overloop** en **J.C. Pedro** worden vermeld. De "a." voor de derde regel zou kunnen duiden op een tweede persoon binnen hetzelfde gezin of een sub-notitie. * **Locaties:** Alle adressen zijn Amsterdamse locaties: * *Houtgracht 71* (deze gracht werd later gedempt en maakt nu deel uit van het Waterlooplein). * *Karth. dw. str. 14 en 10*: Karthuizersdwarsstraat. * *Lindengr. 165*: Lindengracht. * **Symbolen en afkortingen:** * Het kruisje (**†**) wordt consequent gebruikt om een overlijdensdatum aan te geven. * De Romeinse cijfers (**I, IV, III**) achter de adressen duiden in de Amsterdamse context meestal op de verdieping (1-hoog, 4-hoog, 3-hoog). * **VV 10/6 23**: Mogelijk een verwijzing naar een 'Verzoek Voorstel' of een dossiernummer gedateerd op 10 juni 1923. * **comm.**: Afkorting voor commissie.

Dienstbrief / Officiële kennisgeving (doorslag).

Dit document is een formele, getypte kennisgeving op dun doorslagpapier (doorslag van een minuut), wat gebruikelijk was voor de administratie van overheidsinstellingen in die tijd. De toon is strikt zakelijk en bureaucratisch. De kern van de brief is de intrekking van een disciplinaire maatregel of straf. Opvallend is de korte tijdspanne: de straf werd opgelegd op 29 mei 1942 en slechts vier dagen later, op 2 juni 1942, alweer opgeheven. De referentienummers (eindigend op /1 M voor de strafoplegging en /2 M voor de opheffing) wijzen op een nauwgezet administratief proces. De afkorting "wnd." onder de ondertekening staat voor "waarnemend".

Handgeschreven verzoekschrift op gelinieerd papier (fragment).

* **Inhoud:** P.J. Overloop jr. dient een verzoek in voor de toewijzing van een (extra) bak garnalen voor zijn handel. Hij beargumenteert dit op basis van anciënniteit ("al zoo veel jaren mee loopt") en het feit dat andere handelaren wel extra toewijzingen krijgen. Ook wijst hij op zijn goede verkoopresultaten uit het verleden. * **Taalgebruik:** Het schrijven is opgesteld in een volkse stijl met diverse spellingvarianten die duiden op een beperkte formele scholing of een fonetische schrijfwijze (bijv. "verzoegt" voor verzoekt, "hep" voor heb, en het ontbreken van correcte vervoegingen zoals "mee loopt" in plaats van meeloopt). Het herhaaldelijk gebruik van het voegwoord "daar" geeft de tekst een dwingend, smekend karakter. * **Administratieve sporen:** De aantekening "Afw" (mogelijk "Afwezen" of "Afwijzing") in de linkerbovenhoek suggereert dat het verzoek mogelijk niet is gehonoreerd. De rode cijfers bovenaan en de stempel onderaan wijzen op een formele registratie in een ambtelijk dossier.

Document

Dit document is een getypte lijst met persoonsnamen en bijbehorende kwantitatieve gegevens, verdeeld over twee kolommen per zijde. De koppen luiden "Aantal aal" en "kg. Zw." (waarschijnlijk 'zware aal', een sortering in de vishandel). De lijst is alfabetisch geordend (G tot en met O op deze pagina). Er zijn enkele handgeschreven toevoegingen en adressen tussen haakjes vermeld (bijv. Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). Getallen zoals (14-11-84) verwijzen vermoedelijk naar geboortedata, wat gebruikelijk was in administratieve lijsten uit die tijd. ---

Document

* **Kernboodschap:** De afzender, Th. Plat uit Volendam, vraagt toestemming aan een instantie (mogelijk de Marktdienst of een voedselvoorzieningsbureau) om zijn compagnon, P.J. Overloop, zijn vispartij te laten afhandelen wanneer de aanvoer pas in de namiddag plaatsvindt. * **Reden:** Plat heeft een volkstuin in Volendam die veel onderhoud vergt. In de context van 1943 was zelfvoorziening via een volkstuin cruciaal voor de voedselvoorziening. * **Besluitvorming:** Uit de aantekeningen in de marge blijkt dat de brief op 19 juli 1943 is afgehandeld en gearchiveerd. De tekst bovenin geeft aan dat het verzoek achterhaald was ("hoeft niet meer") omdat er al een andere regeling was getroffen met een zekere "v. Dam".

Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.

* **Inhoud:** Het document betreft een distributielijst voor "aal" (paling). De kolommen "Aantal aal" en "kg. Zw." (mogelijk 'kg Zwaar' of een andere gewichtsaanduiding) suggereren een logistieke administratie van voedseldistributie. * **Doelgroep:** De namen op de lijst zijn overwegend Joodse namen (bijv. Goudsketting, Groenteman, Locher, de Hond). Er staan ook specifieke adressen bij in Amsterdamse wijken die historisch een grote Joodse populatie kenden (Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). * **Annotaties:** De toevoeging "afvoeren" bij M.A. Helsloot en "afv." (afgevoerd/afwezig) bij J. Lustig wijst op een administratie die tijdens een periode van gedwongen vertrek of deportatie werd bijgehouden. De handgeschreven getallen (vaak verhogingen van 50 naar 80) kunnen duiden op gewijzigde rantsoenen of samenvoeging van huishoudens. * **Rekenwerk:** De totalen onderaan duiden op een controle van de uitgegeven hoeveelheden vis of gewicht.

Document

- **Doel van het document:** Het betreft een administratieve registratie van de vishandel tijdens de overgang van vrede (1939) naar oorlogstijd (1940). De nauwkeurige vastlegging suggereert een toezichthoudende rol van de overheid op de voedselvoorziening. - **Handgeschreven tekens:** De vinkjes, kruisjes en streepjes duiden op een proces van verificatie of selectie. Handelaren met een '+' lijken vaker geconcentreerd in Volendam, terwijl Amsterdammers vaker met een '/' of 'vinkje' zijn gemerkt. - **Oorlogsinvloed:** Bij L. Meents staat "geen boekhouding - militair", wat erop wijst dat de eigenaar was opgeroepen voor het leger. Bij andere handelaren zie je de omzet in 1940 sterk dalen (bijv. Th. Otto) of juist stijgen (bijv. P. Hogenbirk), wat duidt op verschuivingen in de markt door de bezetting. - **Joodse namen:** Namen als Hammelburg, de Hond, Korper, Meents en Piller-Moffie, evenals adressen in de Jodenbuurt (Jodenhouttuinen, Uilenburgerstraat), wijzen erop dat dit overzicht ook Joodse handelaren bevat die kort na deze periode te maken kregen met anti-Joodse maatregelen en onteigening.

Handgeschreven rapport/ambtelijke melding.

In dit document rapporteert een ambtenaar (vermoedelijk een inspecteur of marktmeester) een overtreding van de marktreglementen op de Noordermarkt in Amsterdam. Twee viskooplieden, Tj. Ytsma en N. Duist, hebben hun toegewezen partij "verdeelvisch" (distributievis) niet persoonlijk ter markt gebracht. In plaats daarvan werd de handel uitgevoerd door derden (de heren P.J. en A. Overloop). De rapporteur benadrukt het woord "zelf" door het te onderstrepen en merkt op dat er geen toestemming was voor deze vervanging. De vermelding van geboortedata van de vervangers duidt op een officiële vastlegging voor eventuele sancties.

Handgeschreven controlebewijs of proces-verbaal van bevindingen.

Het document betreft een officiële verklaring van een controleur waarin wordt bevestigd dat drie specifieke kooplieden (H. Naas ter Voort, P.J. Overloop en B. Schaap) zijn gecontroleerd op de juistheid van hun gewichten. De uitkomst van de controle was positief ("Alles in orde bevonden"). De tekst is zakelijk en direct. Opvallend is de dubbele datering. De oorspronkelijke controle en ondertekening door de functionaris (mogelijk 'Mürg') vond plaats op 23 mei 1944. Ruim twee weken later, op 12 juni 1944, is het document 'gezien' (Gez.) door een andere instantie of afdeling, wat duidt op een administratieve afhandeling of archivering.

Administratieve notitie/memo op een strook papier.

* **Inhoud:** Het briefje bevat instructies en aantekeningen betreffende een controle op goederen en documenten. * **Sleutelbegrippen:** * **P.J. Overloop:** Waarschijnlijk de naam van een handelaar of gecontroleerde persoon. * **40 st. / 1/2 kg:** Verwijzing naar hoeveelheden van een specifiek product (mogelijk voedingswaren of genotsmiddelen). * **Turftekens:** Er zijn 17 turfstreepjes gezet, wat opvallend genoeg overeenkomt met de dagtekening (17 december). * **Voorkeurskaarten:** Dit waren speciale distributiekaarten die recht gaven op extra rantsoenen (bijv. voor zieken of zware beroepen). Het bezit van drie van deze kaarten was blijkbaar een relevant gegeven voor de controle. * **Marktbeambten:** Functionarissen belast met het toezicht op de handel op markten. Zij kregen hier de opdracht een rapport te ondertekenen voor de "dossier controle". * **Handschrift:** Snel, zakelijk handschrift in potlood of inkt, typerend voor ambtelijke notities uit die periode.

Dagrapport van het Marktwezen Amsterdam.

Dit dagrapport is een administratieve vastlegging van gewichtscontroles op vismarkten in Amsterdam. De inspecteur (Reyinga) controleert of de hoeveelheid vis die aan individuele handelaren is toegewezen (*toew.*) overeenkomt met de werkelijke voorraad op de kraam (*gewogen* of *geschat*). * **Producten:** Er wordt specifiek melding gemaakt van schar, schol, bot en aal (paling). * **Nauwkeurigheid:** De controles zijn zeer precies, waarbij afwijkingen van een halve kilo (bijv. bij D. v. Schaik en P.J. Overloop) expliciet worden genoteerd. * **Samenwerking/Verdeling:** Er is sprake van het delen van porties tussen handelaren, zoals de "½ portie" die wordt overgedragen tussen J. Molenaar en W. Meconi. * **Kwaliteit:** De opmerking "Het grootste deel der aanvoer was puf" is cruciaal. 'Puf' verwijst naar kleine, onmaatse vis of vis van lage kwaliteit die vaak als veevoer of voor de vismeelindustrie werd gebruikt, maar in oorlogstijd ook voor menselijke consumptie werd verhandeld.

# TRANSCRIPTIE Afw [?] Ondergeteekende P.J. Overloop jr verzoegt om in aanmerking te komen voor een Bak Garnalen er bij daar ik ook al zoo veel jaren mee loopt daar er wel andere er een bak er bij krijgt daar ik toch ook zoo veel verkocht hep P. J. Overloop jr Houtrijkstraat 71 I v No 46a/594/1 M. 1942 17/9

# TRANSCRIPTIE C. H. Overloop. geb. 2-6-1900. Palmgracht. 53. geb. plaats Amsterdam zoekt oud papier en lompen uit schuiten v. d. S & R. verkoopt papier aan Rievers en lompen aan fa. Jongbloed.

# TRANSCRIPTIE J. Braam R. Overloop afw. Bespr. in comm. verg. \===

# TRANSCRIPTIE P.J. Overloop heeft de zijn toe- wijzing v. d. H. Spiering niet zelf in ontvangst genomen. Deze is in ontvangst genomen door zijn zwager, die eveneens P. J. Overloop genaamd is. Hij ontving een boodschap van dien zwager en is ten huize van diens huis gegaan in de Houtrijk- straat en heeft daar samen met zijn zwager, die eveneens een toewijzing heeft had ontvangen de spiering tegen d...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven ambtelijke kennisgeving. * **Taal:** Nederlands. * **Datum in tekst:** 2 juni 1942. * **Betrokkene:** P. J. van Overloop. * **Locatie:** 2e Goudsbloemdwarsstraat 6, Amsterdam.