A. Overloop

Ambtelijk verslag / handgeschreven rapportage.

Dit document is een rapportage van een incident op een Amsterdamse markt (vermoedelijk een vismarkt of snackmarkt gezien de term "pekhouder" en "snackbons"). **Kern van het incident:** De handelaar A. Overloop wordt ervan beschuldigd toewijzingen (snackbons) achter te houden. Terwijl hij beweerde slechts 36 eenheden te hebben, bleek hij er 40 verborgen te hebben in zijn stal. Een andere handelaar, Nijenhuis, klaagde hierover omdat Overloop weigerde de bons te verkopen, wat duidt op speculatie of het creëren van kunstmatige schaarste. **Handhaving:** De marktmeester heeft de hulp ingeroepen van een politieagent (Hendriks) om Overloop te dwingen de verkoop te starten. Als strafmaatregel adviseert de marktmeester om Overloop uit te sluiten van de toewijzing voor de eerstvolgende zaterdag.

Officiële brief (doorslag of origineel op dun papier).

* **Inhoud:** De brief is een formele kennisgeving van een sanctie. De geadresseerde, de heer A. Overloop, wordt ervan beschuldigd de regels van de Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC) te hebben overtreden bij de visafslag. * **Sanctie:** Als straf wordt hij, conform artikel 7 van het geldende reglement, voor twee verdeelbeurten uitgesloten van de visdistributie. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is zakelijk, autoritair en typisch voor de ambtelijke correspondentie uit die periode (bijv. "mitsdien", "alhier"). * **Status document:** Het lijkt te gaan om een dossierkopie uit een archief, gezien de handgeschreven kanttekeningen en de archiefcode.

Doorslag van een getypte officiële brief (strafbeschikking).

* **Inhoud:** De brief is een officiële mededeling van een disciplinaire maatregel tegen de heer A. Overloop. Hij wordt ervan beschuldigd dat hij 80 kilo verse aal, die hem was toegewezen op de visafslag, niet heeft verkocht op zijn vaste staanplaats op de Ten Katemarkt. * **Juridische grondslag:** De sanctie is gebaseerd op het *Visscherijbesluit 1941*, specifiek artikel 7 en 11 van het Tweede Uitvoeringsbesluit. Dit besluit was bedoeld om de handel in vis tijdens de oorlogsjaren strak te reguleren. * **Sanctie:** De overtreder wordt voor vier beurten uitgesloten van de visverdeling op de centrale vismarkt. Dit was een zware straf, omdat het de handelaar tijdelijk de mogelijkheid ontnam om aan handelwaar te komen en dus zijn inkomen trof. * **Vormgeving:** Het document is een doorslag op dun papier, wat standaard was voor administratieve kopieën in die tijd. De handgeschreven initialen 'HG' en de verzenddatum '12/6' duiden op een zorgvuldige archivering door de verzendende instantie.

Handgeschreven ambtelijk rapport/getuigenverklaring.

Het document is een schriftelijke verantwoording van een vishandelaar, A. v.d. Overloop, met betrekking tot de verkoop van een partij spiering (kleine vis). De kern van zijn verklaring is dat hij de vis niet op zijn reguliere marktplaats heeft verkocht, maar direct "voor de deur" van zijn zwager aan de Lindengracht. Hij voert hiervoor een logistieke reden aan: hij was zelf niet meer op de markt toen de spiering werd verdeeld. Zijn broer nam de toewijzing van 80 kg in ontvangst en bracht deze naar hem toe terwijl hij bij zijn zwager koffie dronk. Omdat het inmiddels 11:30 uur was, achtte hij het te laat om nog naar de Ten Katemarkt te gaan om daar een staanplaats in te nemen. Cruciaal in zijn verklaring is de vermelding dat hij zich hield aan de maximumprijs van 0,70 gulden per kilogram. Dit duidt erop dat hij zich wilde indekken tegen beschuldigingen van illegale handel of prijsopdrijving.

Ambtsverslag en interne correspondentie betreffende een marktcontrole.

Dit document is een administratief dossier over een overtreding door een visboer genaamd Overloop op de Lindengracht-markt in Amsterdam eind 1942. Uit de tekst blijkt dat Overloop de regels omtrent de verplichte aanvoer en verkoop van toegewezen vis (in dit geval bliek) had overtreden of verkeerd had geïnterpreteerd (“meende dat hij zóó kon gaan met zijn visch, zooals hij wilde”). De rapportage is gelaagd: 1. **Het eerste verslag:** Een ambtenaar constateert de overtreding maar is mild vanwege Overloops status als hardwerkende kostwinner. Er wordt echter wel gewaarschuwd dat een disciplinaire straf nodig is om de autoriteit van de regels (artikel 8) te handhaven. 2. **Interne controle:** Een controleur van de Centrale Controledienst vraagt om verificatie of alle toegewezen vis wel daadwerkelijk is aangevoerd. 3. **Escalatie:** Overloop wordt opgeroepen bij de directeur. Hij verschijnt niet op de eerste afspraak (18 december). 4. **Afwikkeling:** Een nieuwe waarneming van 21 december bevestigt de ontvangst van 8,5 kg bliek. Er volgt een definitieve sommatie om op 22 december op het kantoor aan de Jan van Galenstraat te verschijnen. De verschillende handschriften en kleuren inkt/potlood tonen hoe het dossier door verschillende handen is gegaan binnen de bureaucratie van de marktcontrole. ---

Handgeschreven administratieve notitie of ambtelijk memorandum.

Het document is een werknotitie waarin wijzigingen in visquota of leveringshoeveelheden worden vastgelegd voor diverse personen/bedrijven (Molenaar, Damman, Ter Voort, Braam, Ten Katen, Overloop). * **Terminologie:** "ger. aal" en "ger. visch" staan voor gerookte aal en gerookte vis. "Levende aal" verwijst naar de handel in levende vis. * **Administratieve proces:** Er is sprake van "bezwaren" die leiden tot aanpassingen. De opmerking "(fout com. herstellen...)" wijst op het corrigeren van een eerdere fout van een commissie of comité. * **Distributie:** De tekst "vent momenteel met ijs" geeft een specifieke handelsmethode van F.W. Molenaar aan, wat van invloed kan zijn op zijn toewijzing. * **Correcties:** Het grote kruis door de paragraaf van C. Damman suggereert dat dit specifieke besluit (het verhogen van de toewijzing) is komen te vervallen of is herzien.

Officieel administratief schrijven (getypt met handgeschreven toevoegingen).

Dit document is een treffend voorbeeld van de bureaucratische precisie waarmee de voedseldistributie tijdens de Tweede Wereldoorlog werd beheerd. * **Mutaties:** Het document somt wijzigingen op in de toewijzing van visproducten aan individuele handelaren en winkeliers. Er wordt strikt onderscheid gemaakt tussen "opvoeren" (verhogen/toevoegen), "afvoeren" (verwijderen) en "verlagen". * **Terminologie:** Gebruikte afkortingen zijn onder meer 'k.' (kisten), 'ger.' (gerookte), 'zw. visch' of 'zoetw.' (zoetwatervis). De eenheden '1 x' of '2 x' verwijzen naar standaard toewijzingsporties of vergunningen. * **Toezicht:** Uit de kanttekeningen blijkt dat er actieve controle plaatsvond. Zo is er sprake van een onderzoek door een "Hr. Frommé" en worden fouten van de "Commissie" hersteld. De handelaren Braam en Overloop krijgen een verbod op het roken van vis ("Mogen niet meer laten rooken"), wat duidt op strikte regulering van verwerkingsprocessen. * **Handgeschreven elementen:** De toevoegingen onderaan tonen aan dat de lijst een 'levend' werkdocument was. Bij S. de Ruijg is zelfs een geboortedatum toegevoegd, wat essentieel was voor de persoonsgebonden distributie-administratie.

Handgeschreven grootboekpagina/inventarislijst.

Het document betreft een administratieve lijst van openstaande posten of geleverde goederen ("boeken"). De structuur is consistent: een naam, gevolgd door een berekening van aantallen maal een eenheidsprijs, met achteraan het totaalbedrag. Opvallend is de rekenmethode: bijvoorbeeld bij P. Lammers staat `8 X 170` (1360) en `4 X 200` (800). De optelsom hiervan is 2160, wat in de rechterkolom genoteerd staat als `21.60`. Dit suggereert dat de berekeningen in centen zijn gedaan en de uitkomst in guldens is genoteerd. De streepjes achter de bedragen wijzen op een afvinkproces of dat het ronde bedragen betreft. De lijst bevat bekende Nederlandse achternamen uit de visserij- of handelssector (zoals Schilder, Koelewijn, Kwakman). De doorhaling van "H. Molle" suggereert dat deze post is voldaan of geannuleerd.

Document

Dit document is een getypte lijst met persoonsnamen en bijbehorende kwantitatieve gegevens, verdeeld over twee kolommen per zijde. De koppen luiden "Aantal aal" en "kg. Zw." (waarschijnlijk 'zware aal', een sortering in de vishandel). De lijst is alfabetisch geordend (G tot en met O op deze pagina). Er zijn enkele handgeschreven toevoegingen en adressen tussen haakjes vermeld (bijv. Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). Getallen zoals (14-11-84) verwijzen vermoedelijk naar geboortedata, wat gebruikelijk was in administratieve lijsten uit die tijd. ---

Getypte lijst op doorslagpapier met handgeschreven correcties en toevoegingen.

* **Administratieve functie:** Het document betreft een werkkopie van een distributielijst voor viswaren. De handgeschreven toevoegingen en doorhalingen wijzen op een actieve bijhouding van een klanten- of ledenbestand. * **Identificatie:** Opvallend is het gebruik van geboortedata tussen haakjes om personen met dezelfde naam (zoals Abraham Locher) uit elkaar te houden. Ook straatnamen worden als onderscheidend kenmerk gebruikt (bijv. de twee locaties van D. Korper). * **Kwanteit:** De eenheden zijn fors (totaal honderden kilo's), wat suggereert dat dit geen lijst is voor individuele consumenten, maar voor handelaren, winkeliers of marktkooplieden. * **Demografische kenmerken:** De lijst bevat een zeer hoog percentage namen die historisch geassocieerd zijn met de Joodse gemeenschap in Amsterdam (Locher, Lustig, de Hond, Polak, Roodveldt, Roozelaar). De adressen (Valkenburgerstraat, Schimmelstraat) bevestigen dit beeld; de Valkenburgerstraat was een centrale straat in de Amsterdamse Joodse buurt.

Document

* **Administratieve systematiek:** De lijst is genummerd van 267 t/m 444. Achter elke naam staat een bedrag, meestal 3000 eenheden (mogelijk guldens). Er zijn diverse aantekeningen gemaakt om personen met dezelfde naam te onderscheiden, zoals bijnamen (Schilder "Tekel", "Kippie", "Fik"), jaartallen ('85, '17) of patroniemen (Jobz, Jz, Sz). * **Symboliek:** De vinkjes ("v") suggereren dat de posten gecontroleerd of voldaan zijn. De "x" markeringen kunnen duiden op een afwijkende status of een specifieke betalingswijze. * **Bijzondere vermelding:** Bij nummer 346 (W. M. Ros) staat de handgeschreven toevoeging "i.d. gevangenis" met een bedrag van 2100, wat een specifiek juridisch of sociaal aspect aan deze administratie toevoegt. * **Namenmateriaal:** De grote hoeveelheid namen zoals "Schilder" en "Tol" wijst zeer sterk op de regio Volendam/Waterland.

Administratieve lijst / Register van visverkopers.

* **Doel van de lijst:** Het document dient om de distributiekanalen van zoetwatervis in kaart te brengen. Het lijkt te gaan om een controlelijst van de overheid of een marktwezen-instantie om te bepalen waar individuele handelaren hun waar verkopen (winkel, marktplaats of ambulante handel/venten). * **Geografische focus:** De lijst concentreert zich op Amsterdam (Javastraat, Lindengracht, Dapperbuurt, Albert Cuypstraat) en de omliggende regio (Weesp, Bussum, Marken, Diemen). * **Terminologie:** * *Oproepen:* Het luidkeels aanprijzen van waren op straat of markt. * *Venter:* Iemand die met zijn waar langs de deuren gaat. * *Slijten:* Verkopen. * **Opvallend:** De toevoeging in blauwe inkt over de groep bij de Lindengracht (Kok, Ter Voort, Overloop) suggereert dat er twijfel was of deze handelaren nog wel actief waren op de markt.

Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.

* **Inhoud:** Het document betreft een distributielijst voor "aal" (paling). De kolommen "Aantal aal" en "kg. Zw." (mogelijk 'kg Zwaar' of een andere gewichtsaanduiding) suggereren een logistieke administratie van voedseldistributie. * **Doelgroep:** De namen op de lijst zijn overwegend Joodse namen (bijv. Goudsketting, Groenteman, Locher, de Hond). Er staan ook specifieke adressen bij in Amsterdamse wijken die historisch een grote Joodse populatie kenden (Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). * **Annotaties:** De toevoeging "afvoeren" bij M.A. Helsloot en "afv." (afgevoerd/afwezig) bij J. Lustig wijst op een administratie die tijdens een periode van gedwongen vertrek of deportatie werd bijgehouden. De handgeschreven getallen (vaak verhogingen van 50 naar 80) kunnen duiden op gewijzigde rantsoenen of samenvoeging van huishoudens. * **Rekenwerk:** De totalen onderaan duiden op een controle van de uitgegeven hoeveelheden vis of gewicht.

Handgeschreven rapport/ambtelijke melding.

In dit document rapporteert een ambtenaar (vermoedelijk een inspecteur of marktmeester) een overtreding van de marktreglementen op de Noordermarkt in Amsterdam. Twee viskooplieden, Tj. Ytsma en N. Duist, hebben hun toegewezen partij "verdeelvisch" (distributievis) niet persoonlijk ter markt gebracht. In plaats daarvan werd de handel uitgevoerd door derden (de heren P.J. en A. Overloop). De rapporteur benadrukt het woord "zelf" door het te onderstrepen en merkt op dat er geen toestemming was voor deze vervanging. De vermelding van geboortedata van de vervangers duidt op een officiële vastlegging voor eventuele sancties.

Handgeschreven ambtelijke notitie of kladverslag op gelinieerd papier.

* **Handschrift:** Een vlot, ambtelijk cursief handschrift. Er zijn diverse doorhalingen en correcties zichtbaar, wat duidt op een kladverslag of een werknotitie. De spelling "toewijzig" wordt consequent gebruikt als afkorting voor "toewijzing". * **Kernbegrippen:** "Toewijzig" (toewijzing), "aal" (paling), "gerookte aal", "hete garnalen", "Insp." (Inspecteur). * **Inhoud:** Het document betreft het beheer van visvoorraden. Er wordt gesproken over het verlenen van extra toewijzingen bovenop een standaardhoeveelheid ("par.", waarschijnlijk refererend aan een partij of standaardquotum). Er worden specifieke namen genoemd (J. Braam, A. Overloop, L.P. Rustenburg) die om meer voorraad vragen of wier situatie herzien moet worden.

# TRANSCRIPTIE J. Braam R. Overloop afw. Bespr. in comm. verg. \===

# TRANSCRIPTIE [Bovenaan] Otto 23/5 PM [Turflijst] <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> | | | [Midden] Averwijzing 150...

# TRANSCRIPTIE aanvoer 14 Dec In Kalestraat Zoetwatervisch (voorw) van A Fonn . a B Fonn en W Ruiter 80p 40p + 40p. aanvoerders A Fonn <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> || Ik heb alleen vink af laten houden van de aanvoerder doch **niet** van de beide andere aanv...

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]

# TRANSCRIPTIE Afgeloopen