Archief 745
Inventaris 745-302
Pagina 338
Dossier 90
Jaar 1939
Stadsarchief

Getypte brief (doorslag of kopie van een officieel schrijven).

1 september 1939. Van: De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten of een vergelijkbare gemeentelijke instantie te Amsterdam).

Origineel

Getypte brief (doorslag of kopie van een officieel schrijven). 1 september 1939. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten of een vergelijkbare gemeentelijke instantie te Amsterdam). [Rechtsboven, handgeschreven:] M. de Boer
[Linksboven, getypt:] vP/HG.
[Linksonder het kenmerk, getypt:] 90/42/2 M.
[Middenboven, handgeschreven over de tekst heen:] Verzonden 2/9.
[Rechtsboven, getypt:] 1 September 1939.

[Rechtsmidden, adresgebeuren:]
den Heer E. Polak,
Kerkstraat 417 II,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 4.

[Inhoud brief:]
Naar aanleiding van Uw brief d.d. 19 Augustus jl. verleen ik U hierbij gedurende ten hoogste drie maanden na dato dezes toestemming om zich op Uw plaats op de markt Mosplein te laten vervangen door Uw zoon I. Polak, geboren 21 Mei 1915. Deze toestemming is alleen van kracht, indien U alsnog ten spoedigste een doktersverklaring inzendt, waaruit moet blijken, dat Uw gezondheidstoestand niet veroorlooft, dat U zelf de marktplaats bezet.

[Rechtsonder:]
De Directeur, De brief is een formeel, ambtelijk antwoord op een verzoek van de heer E. Polak. Hij had verzocht om zich op zijn marktplaats op het Mosplein (Amsterdam-Noord) te mogen laten vervangen. De directeur verleent deze toestemming voor een periode van maximaal drie maanden, op voorwaarde dat zijn zoon (I. Polak) de honneurs waarneemt.

Er wordt echter een strikte bureaucratische voorwaarde gesteld: de toestemming is pas geldig als er "ten spoedigste" een doktersverklaring wordt overlegd. De reden voor de vervanging moet namelijk een medische noodzaak zijn. De toon is zakelijk en procedureel, kenmerkend voor de gemeentelijke administratie van die tijd. De datering van de brief is historisch zeer saillant: 1 september 1939. Dit is de dag waarop nazi-Duitsland Polen binnenviel, wat het begin van de Tweede Wereldoorlog markeerde. Terwijl de wereldgeschiedenis op het punt stond radicaal te veranderen, ging de lokale bureauvratie in Amsterdam door met het afhandelen van dagelijkse zaken, zoals marktvergunningen. De handgeschreven notitie "Verzonden 2/9" laat zien dat de brief de dag na de invasie daadwerkelijk de deur uitging.

Gezien de achternaam Polak en de woonplaats Amsterdam, is de kans groot dat het hier om een Joodse familie gaat. De Kerkstraat was een straat met veel Joodse bewoners en kleine neringdoenden. De zoon, I. Polak, was op dat moment 24 jaar oud. In de daaropvolgende oorlogsjaren zouden Joodse marktkooplieden te maken krijgen met steeds strengere beperkingen en uiteindelijk een verbod op hun beroepsuitoefening, als onderdeel van de anti-Joodse maatregelen van de bezetter. Dit document legt een moment van relatieve normaliteit vast, vlak voor de grote catastrofe. E. Polak I. Polak M. de Boer

Samenvatting

De brief is een formeel, ambtelijk antwoord op een verzoek van de heer E. Polak. Hij had verzocht om zich op zijn marktplaats op het Mosplein (Amsterdam-Noord) te mogen laten vervangen. De directeur verleent deze toestemming voor een periode van maximaal drie maanden, op voorwaarde dat zijn zoon (I. Polak) de honneurs waarneemt.

Er wordt echter een strikte bureaucratische voorwaarde gesteld: de toestemming is pas geldig als er "ten spoedigste" een doktersverklaring wordt overlegd. De reden voor de vervanging moet namelijk een medische noodzaak zijn. De toon is zakelijk en procedureel, kenmerkend voor de gemeentelijke administratie van die tijd.

Bron-evidence 7

5 claims 0 relaties 9 gekoppeld 1 review
Claims
geboorte hoog
De directeur verleent toestemming aan E. Polak om zich te laten vervangen door zijn zoon I. Polak op de markt Mosplein.
Naar aanleiding van Uw brief d.d. 19 Augustus jl. verleen ik U hierbij gedurende ten hoogste drie maanden na dato dezes toestemming om zich op Uw plaats op de markt Mosplein te laten vervangen door Uw zoon I. Polak, geboren 21 Mei 1915.
vergunning hoog
De toestemming is alleen van kracht indien E. Polak een doktersverklaring inzendt die aantoont dat zijn gezondheidstoestand niet toelaat om de marktplaats zelf te bezetten.
persoon E. Polak moet doktersverklaring inzenden document document #14537
Deze toestemming is alleen van kracht, indien U alsnog ten spoedigste een doktersverklaring inzendt, waaruit moet blijken, dat Uw gezondheidstoestand niet veroorlooft, dat U zelf de marktplaats bezet.
vergunning hoog
De verleende toestemming geldt voor een periode van maximaal drie maanden na datum van de brief.
onbekend toestemming vervanging geldt voor periode onbekend ten hoogste drie maanden
verleen ik U hierbij gedurende ten hoogste drie maanden na dato dezes toestemming
geboorte hoog
I. Polak is geboren op 21 Mei 1915.
persoon I. Polak geboren op datum datum 21 Mei 1915
door Uw zoon I. Polak, geboren 21 Mei 1915.
adres hoog
E. Polak woont op Kerkstraat 417 II in Amsterdam-Centrum, Wijk 4.
persoon E. Polak woont op adres adres Kerkstraat 417 II, Amsterdam-Centrum
den Heer E. Polak, Kerkstraat 417 II, Amsterdam-Centrum. Wijk 4.
adres: Kerkstraat 417 II, Amsterdam-Centrum
Gebeurtenissen
vergunning hoog
De directeur verleent toestemming aan E. Polak om zich te laten vervangen door I. Polak op de markt Mosplein.
Naar aanleiding van Uw brief d.d. 19 Augustus jl. verleen ik U hierbij gedurende ten hoogste drie maanden na dato dezes toestemming om zich op Uw plaats op de markt Mosplein te laten vervangen door Uw zoon I. Polak, geboren 21 Mei 1915.
vergunning hoog
Er wordt een voorwaarde gesteld dat E. Polak een doktersverklaring moet inzenden.
Deze toestemming is alleen van kracht, indien U alsnog ten spoedigste een doktersverklaring inzendt, waaruit moet blijken, dat Uw gezondheidstoestand niet veroorlooft, dat U zelf de marktplaats bezet.

Historische Context

De datering van de brief is historisch zeer saillant: 1 september 1939. Dit is de dag waarop nazi-Duitsland Polen binnenviel, wat het begin van de Tweede Wereldoorlog markeerde. Terwijl de wereldgeschiedenis op het punt stond radicaal te veranderen, ging de lokale bureauvratie in Amsterdam door met het afhandelen van dagelijkse zaken, zoals marktvergunningen. De handgeschreven notitie "Verzonden 2/9" laat zien dat de brief de dag na de invasie daadwerkelijk de deur uitging.

Gezien de achternaam Polak en de woonplaats Amsterdam, is de kans groot dat het hier om een Joodse familie gaat. De Kerkstraat was een straat met veel Joodse bewoners en kleine neringdoenden. De zoon, I. Polak, was op dat moment 24 jaar oud. In de daaropvolgende oorlogsjaren zouden Joodse marktkooplieden te maken krijgen met steeds strengere beperkingen en uiteindelijk een verbod op hun beroepsuitoefening, als onderdeel van de anti-Joodse maatregelen van de bezetter. Dit document legt een moment van relatieve normaliteit vast, vlak voor de grote catastrofe.

Genoemde Personen 3

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Klei A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Kruidenier (Droog): Meel Oorlogssurrogaten: Vervanging Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Duitsland/Oosten Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 100

A. Hoelen Uilenburg 29 Augs 39
A.J.J. Piël Waterlooplein 29 Augs 39
A.J. Meeuwissen Waterlooplein idem
A. Lopes Dias Waterlooplein "
A. Stoller Uilenburg 29.8.1939 27/8
A. Stoller Waterlooplein
A.v.Kleef Waterlooplein
A.v.Kleef Waterlooplein
A.v.Kleef Waterlooplein
A.v.Kleef Waterlooplein
A.W.M. Letschert Uilenburg idem
S. Speyer Waterlooplein
S. Speyer Waterlooplein
S. Speyer Waterlooplein
S. Speyer Waterlooplein
B. Stad Waterlooplein 25.8.1939 20/8-39
Chr.H.Schipper *$X // $* Waterlooplein 29-8-’39
J. Touw Waterlooplein 25-8-’39
C.P. Droogendijk meerdere 11-4-’39
C.Rozeboom Zwanenburgwal
B. de Beer Waterlooplein
B. de Beer Waterlooplein
B. de Beer Waterlooplein
B. de Beer Waterlooplein
D. Bruin Waterlooplein
D. Bruin Waterlooplein
D. Bruin Waterlooplein
D. Bruin Waterlooplein
D.M. de Groot Waterlooplein
D.M. de Groot Waterlooplein
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6