Archief 745
Inventaris 745-312
Pagina 268
Dossier 82
Jaar 1940
Stadsarchief

Officiële brief (doorslag van een getypt exemplaar).

7 december 1940. Van: De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst in Amsterdam). Aan: Den Heer B. Worms, Lepelstraat 8, Amsterdam-Centrum.

Origineel

Officiële brief (doorslag van een getypt exemplaar). 7 december 1940. De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst in Amsterdam). Den Heer B. Worms, Lepelstraat 8, Amsterdam-Centrum. VD/HG.

den Heer B. Worms,
Lepelstraat 8,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 10.

18/81/2 M. 7 December 1940.

Naar aanleiding van een mededeeling van den Wethouder voor de
Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen
moet ik U berichten, dat U ingevolge opdracht van den Secretaris-
Generaal, waarnemend Hoofd van het Departement van Binnenlandsche
Zaken van Uw functie als plaatsvervangend lid van de Commissie van
Advies voor de Centrale Markt is ontheven.

De Directeur, Deze brief is een ontslagbrief gericht aan de heer B. Worms. Hij wordt uit zijn functie als plaatsvervangend lid van de Commissie van Advies voor de Centrale Markt ontheven. De beslissing wordt officieel gemotiveerd door een opdracht van de Secretaris-Generaal van het Departement van Binnenlandse Zaken, via de Amsterdamse wethouder voor Levensmiddelen.

De toon is zakelijk en ambtelijk, zoals gebruikelijk voor die tijd, maar de context van de datum (december 1940) geeft de tekst een veel grimmiger gewicht. Het is geen incidenteel ontslag, maar onderdeel van een systematische uitsluiting. De datum 7 december 1940 is cruciaal voor het begrijpen van dit document. Nederland was op dat moment ruim een half jaar bezet door nazi-Duitsland. Kort na de inval begonnen de bezetters met het invoeren van anti-Joodse maatregelen.

In oktober 1940 moesten alle ambtenaren de zogeheten 'Ariërverklaring' ondertekenen. Op 23 november 1940 volgde de schorsing van alle Joodse ambtenaren en personen in overheidsdienst. Deze brief van 7 december is de directe administratieve uitvoering van dat bevel voor de heer Worms.

De naam "Worms" en het adres "Lepelstraat 8" (gelegen in de Amsterdamse Jodenbuurt) bevestigen dat dit ontslag onderdeel was van de zuivering van het overheidsapparaat van Joodse medewerkers. De Secretaris-Generaal van Binnenlandse Zaken, K.J. Frederiks, gaf uitvoering aan deze Duitse verordeningen, wat leidde tot duizenden van dit soort ontslagbrieven door het hele land. De brief markeert het begin van de volledige maatschappelijke isolatie en uiteindelijke vervolging van de Joodse bevolking in Nederland. B. Worms K.J. Frederiks

Samenvatting

Deze brief is een ontslagbrief gericht aan de heer B. Worms. Hij wordt uit zijn functie als plaatsvervangend lid van de Commissie van Advies voor de Centrale Markt ontheven. De beslissing wordt officieel gemotiveerd door een opdracht van de Secretaris-Generaal van het Departement van Binnenlandse Zaken, via de Amsterdamse wethouder voor Levensmiddelen.

De toon is zakelijk en ambtelijk, zoals gebruikelijk voor die tijd, maar de context van de datum (december 1940) geeft de tekst een veel grimmiger gewicht. Het is geen incidenteel ontslag, maar onderdeel van een systematische uitsluiting.

Historische Context

De datum 7 december 1940 is cruciaal voor het begrijpen van dit document. Nederland was op dat moment ruim een half jaar bezet door nazi-Duitsland. Kort na de inval begonnen de bezetters met het invoeren van anti-Joodse maatregelen.

In oktober 1940 moesten alle ambtenaren de zogeheten 'Ariërverklaring' ondertekenen. Op 23 november 1940 volgde de schorsing van alle Joodse ambtenaren en personen in overheidsdienst. Deze brief van 7 december is de directe administratieve uitvoering van dat bevel voor de heer Worms.

De naam "Worms" en het adres "Lepelstraat 8" (gelegen in de Amsterdamse Jodenbuurt) bevestigen dat dit ontslag onderdeel was van de zuivering van het overheidsapparaat van Joodse medewerkers. De Secretaris-Generaal van Binnenlandse Zaken, K.J. Frederiks, gaf uitvoering aan deze Duitse verordeningen, wat leidde tot duizenden van dit soort ontslagbrieven door het hele land. De brief markeert het begin van de volledige maatschappelijke isolatie en uiteindelijke vervolging van de Joodse bevolking in Nederland.

Genoemde Personen 2

Locaties

Centrale Markt

Producten

A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Duitsland/Oosten Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 100

A. Meyer Waterlooplein
A. Barmhartigheid Waterlooplein
A. Barmhartigheid Waterlooplein Is nog steeds in werkverschaf-fing. Kan op markt zijn brood niet verdienen.
A. Barmhartigheid Waterlooplein Is nog steeds in werkverschaffing. Kan op markt zijn brood niet verdienen.
A Boumeester Waterlooplein
A. Bouwmeester Uilenburg bezet thans reeds sedert 9 maanden zijn plaatsen niet en verzocht wederom uitstel
A. Bouwmeester meerdere Bezet thans reeds sedert 9 maanden zyn plaatsen niet en verzoekt wederom uitstel.
A. Eysden Uilenburg Aan oproeping geen gevolg gegeven.
A. Eysden Uilenburg Aan oproeping geen gevolg gegeven.
A. Hagenaar Waterlooplein
Aron Vogel meerdere Reeds voorgesteld d.d. 4-9-1939 no. 17/2/5 M. Rapport Dir. M.S. d.d. 2 October 1939 advies: plaats aanhouden; Vogel gaat bij eenige opleving weder staan; is echter nimmer verschenen.
Aron Vogel Waterlooplein 21/1 39
Abraham Prins Waterlooplein 27/2 39
B.F. Reinen Waterlooplein Idem. Advies: 4 maanden gevangenis; komt daarna weer op de markt; is echter niet verschenen.
J. Scherpenzeel Waterlooplein Is in werkverschaffing.
J. Scherpenzeel Waterlooplein Is in werkverschaffing.
B.J. van Straten meerdere Bezet thans reeds sedert 10 maanden zyn plaatsen niet en verzoekt wederom uitstel is 66 jaar en ziek.
B.J. van Straten meerdere bezet thans reeds sedert 10 maanden zijn plaatsen niet en verzocht wederom uitstel; is 66 jaar en ziek.
B. Kloos Uilenburg heeft geen kans thans op de markten zijn brood te verdienen.
B. Kloos Zwanenburgwal Ziet geen kans thans op de markten zyn brood te verdienen.
B. Kloos Zwanenburgwal Ziet geen kans thans op de markten zyn brood te verdienen.
Benjamin Schelvis Waterlooplein 15/1 40
C Bleekrode-Kinsbergen Waterlooplein
C. Prins Waterlooplein 18/1 40
M.C.A. Renes meerdere Is 68 jaar; wil in steun blyven.
C. Renes meerdere is 69 jaar; wil in steun blijven.
C.E. Molenaars Waterlooplein 21/12 39 sg
C. van Bambergen Waterlooplein
D.A. Overmars Waterlooplein 23/12 39
D.M. de Groot Waterlooplein
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 2