Ambtelijke brief/memo. 24 februari 1940 (verzonden op 26 februari 1940). Een onbekende gemeentelijke dienst (waarschijnlijk de Inspectie van het Marktwezen). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam. [Handgeschreven, rechtsboven:] ter. kr. de raad [vermoedelijk: ter kennis van de raad]

VP/HG.

20/8/3 M.

[Handgeschreven stempel/notitie:] Verzonden 26/2 - '40

24 Februari 1940.

Schoonhouden der plaatsen op
de markten Albert Cuypstraat
en Ten Katestraat.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Op 13 December jl. werd mij Uwerzijds telephonisch meegedeeld, dat U van meening was, dat het schoonhouden der markten Albert Cuypstraat en Ten Katestraat door de marktkooplieden niet meer zoo goed geschiedt, als aanvankelijk. Uwerzijds werd verzocht, dienaangaande te rapporteeren. Het desbetreffende rapport werd uitgesteld in verband met de ongunstige weersomstandigheden, die gedurende eenige maanden verhinderd hebben om behoorlijk op het schoonhouden der markten toe te zien.

Een moeilijkheid bij het schoonhouden der marktplaatsen door de kooplieden is, dat de onderhavige verplichting niet voor alle markten geldt. Kooplieden, die behalve op de markten Albert Cuypstraat en Ten Katestraat, ook op andere markten plaatsen bezetten, beroepen zich er veelal op, dat zij op andere markten niet voor de reinheid behoeven te zorgen. De Inspecteur van mijn dienst is daarom in overleg getreden met ambtenaren van de Stadsreiniging, teneinde na te gaan, of het mogelijk is voor de meergeneoemde markten getroffen maatregelen, thans tot alle markten uit te breiden. Het schijnt evenwel, dat dit voor de Stadsreiniging nog al kostbaar en bezwaarlijk zal zijn. Hieromtrent hoop ik U binnen afzienbaren tijd nader te kunnen rapporteeren. * Kern van de brief: De brief rapporteert over de gebrekkige naleving van de schoonmaakplicht door marktkooplieden op de Albert Cuypmarkt en de Ten Katemarkt in Amsterdam.
* Problematiek: Er zijn twee redenen waarom de handhaving lastig is:
1. Externe factoren: Door extreme weersomstandigheden kon de inspectie de afgelopen maanden de situatie niet goed controleren.
2. Regelgeving: Er is sprake van rechtsongelijkheid of onduidelijkheid. Kooplieden op de genoemde markten moeten hun eigen plek schoonhouden, terwijl die regel op andere Amsterdamse markten blijkbaar niet (op dezelfde wijze) geldt. Dit leidt tot weerstand en verwarring bij de kooplieden.
* Beleidsvoornemen: De inspectiedienst onderzoekt of de regels voor alle markten gelijkgetrokken kunnen worden. De Stadsreiniging werpt echter direct een financieel en organisatorisch bezwaar op ("kostbaar en bezwaarlijk").
* Stijl: Formeel, ambtelijk Nederlands ("Uwerzijds", "dienaangaande", "onderhavige"). * Tijdsbeeld: Februari 1940. Nederland bevindt zich in de periode van de 'Mobilisatie' en de 'Schemeroorlog'. Hoewel Nederland nog neutraal is, zijn de spanningen van de naderende Tweede Wereldoorlog voelbaar (de inval zou in mei 1940 plaatsvinden).
* Wethouder voor de Levensmiddelen: In deze periode was de zorg voor de voedselvoorziening en de markten een cruciale bestuurlijke taak, zeker met het oog op de naderende oorlogsdreiging en de start van de distributie.
* De Winter van 1940: De brief noemt "ongunstige weersomstandigheden". De winter van 1939-1940 was een van de strengste winters van de 20e eeuw in Nederland, met veel ijs en sneeuw, wat de marktkoop en de reiniging ervan aanzienlijk bemoeilijkte.
* Locatie: De Albert Cuypstraat en de Ten Katestraat waren toen al iconische Amsterdamse markten in volksbuurten (De Pijp en Oud-West), waar hygiëne en ordehandhaving een constante uitdaging vormden voor het stadsbestuur. Marktwezen