Getypte brief/concept (met handgeschreven aantekening "Concept"). Omzetbelasting
Vischmarkt.
W.L.M.

[Handgeschreven diagonaal: Concept]

In aansluiting op mijn brief van 9 April jl. no.46A/15/2 M., waarin ik U onder andere rapporteerde over de moeilijkheden, die mijn dienst ondervond in verband met de vaststelling van maximumprijzen voor zoetwatervisch heb ik de eer U het volgende te berichten.

De nadeelen, die het bedrijf van de Vischmarkt tot heden heeft ondervonden als gevolg van het vaststellen van maximumprijzen voor zoetwatervisch, waardoor het doorberekenen van den omzetbelasting in den vorm van het heffen van administratiekosten slechts tot aan het bedrag der maximumprijzen toelaatbaar was en, wanneer de visch tegen de maximumprijzen werd gemijnd zelfs geheel achterwege moest blijven, zijn tot heden niet groot geweest. Dit houdt verband met de omstandigheid, dat de vischtijd voor de meeste zoetwatervischsoorten tot 1 Juni a.s. gesloten is. Het laat zich aanzien, dat na 1 Juni a.s. weder groote partijen zoetwatervisch ter markt zullen worden aangevoerd en dat de maximumprijzen, gezien de bijzondere tijdsomstandigheden als regel steeds zullen worden bereikt.

Voor de zeevisch zijn tot heden geen maximumprijzen voor iedere groep van handelaren (visschers, grossier of veiling en detaillist) vastgesteld, doch wel maximum winstmarges (namelijk voor den grossier of veiling en voor den detaillist, doch niet voor den visscher).

De mogelijkheid is echter niet uitgesloten, dat in de toekomst, gezien de moeilijke contrôle op de prijzen bij dit stelsel, ook voor zeevisch maximumprijzen zullen worden bepaald. In dat geval zullen dus ook voor deze vischsoorten, bij het bereiken van den maximumprijs, geen administratiekosten in rekening mogen worden gebracht. Een en ander zou dus beteekenen, dat de omzetbelasting, waarvoor de vischafslag mede aansprakelijk is, geheel ten laste van de Gemeente zouden komen.

Ik heb daarom maatregelen overwogen om de bovengeschetste nadeelen voor de Gemeente te ondervangen. Ik heb mij terzake, voor het geven van inlichtingen, gewend tot de directie van het Staatsvisschershavenbedrijf te IJmuiden, omdat dit bedrijf ten aanzien van de omzetbelasting een soort In dit document uit de ambtenaar zijn zorgen over een financieel risico voor de gemeente. Door de invoering van overheidswege vastgestelde maximumprijzen ontstaat er een conflict met de inning van omzetbelasting.

Normaal gesproken wordt deze belasting verrekend via de administratiekosten (opslag bovenop de visprijs). Echter, wanneer de vis voor de maximale prijs wordt verkocht ("gemijnd"), mag de totale prijs inclusief kosten dit maximum niet overschrijden. Hierdoor kan de markt de verschuldigde omzetbelasting niet verhalen op de koper, waardoor de gemeente zelf voor deze kosten moet opdraaien. Terwijl dit voor zoetwatervis nog meevalt vanwege het gesloten seizoen, vreest de schrijver voor grote verliezen zodra het seizoen opent of wanneer er ook voor zeevis maximumprijzen worden ingevoerd. Dit document stamt zeer waarschijnlijk uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). De term "bijzondere tijdsomstandigheden" was een gangbaar eufemisme in officiële stukken uit die tijd. De overheid probeerde de inflatie en de zwarte handel te beteugelen door strikte prijsbeheersing via organen zoals het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd.

Het document illustreert de complexe bureaucratische realiteit van die tijd: lokale overheden moesten de landelijke prijsvoorschriften uitvoeren, maar liepen daarbij tegen begrotingstekorten aan omdat hun eigen inkomstenbronnen (zoals veilingleges en doorberekende belastingen) door diezelfde prijsplafonds werden afgesneden. De verwijzing naar IJmuiden is logisch, aangezien dit destijds (en nu) het centrum van de Nederlandse zeevisserij was en men daar waarschijnlijk al met soortgelijke regelgeving te maken had gehad.