Getypte brief (doorslag of archiefkopie) met handgeschreven aantekening. 7 augustus 1941. De Directeur (dienst niet nader gespecificeerd, mogelijk een regionaal bureau voor de voedselvoorziening). Handgeschreven (blauw potlood): Verzonden 7/8

den Heer G.V.Gerver,
Achterstraat 6-8,
H o o r n.

46A/35/4 M 7 Augustus 1941.

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 30 Juli jl. deel ik
U, onder verwyzing naar myn brief van 29 Juli jl. voor zoover
betreft het afkeuren van visch, mede, dat myn dienst geen be-
moeienis heeft met het verstrekken van benzine aan vischhande-
laren, zoodat ik aan Uw verzoek niet kan voldoen.

Doordat U nalatig is gebleven de desbetreffende ver-
klaring inzake de omzetbelasting tegelyk met Uw visch in te
zenden, moest U met het volle bedrag der omzetbelasting worden
belast. Hieraan is thans niets meer te doen, daar myn dienst
dit bedrag inmiddels met den Inspecteur der omzetbelasting
heeft verrekend.

                                                    De Directeur, De brief is een zakelijke en tamelijk afwijzende reactie op een verzoek van een vishandelaar uit Hoorn. Er worden twee hoofdpunten behandeld:

1. Brandstofvoorziening: De geadresseerde had blijkbaar gevraagd om een toewijzing van benzine. De directeur stelt dat zijn dienst hierover geen zeggenschap heeft. In 1941 was benzine uiterst schaars en strikt gerantsoeneerd.
2. Belastingen: Er is een probleem met de omzetbelasting over geleverde vis. Omdat de handelaar een specifieke verklaring niet tijdig (samen met de vis) heeft ingediend, is hij aangeslagen voor het volle tarief. De directeur stelt onomwonden dat dit een voldongen feit is omdat de verrekening met de belastinginspecteur al heeft plaatsgevonden.

De spelling is kenmerkend voor de periode (zoals "visch", "verwyzing", "tegelyk"). De toon is bureaucratisch en beslist: de verantwoordelijkheid voor de financiële schade wordt volledig bij de "nalatigheid" van de ontvanger gelegd. Het document dateert uit de Tweede Wereldoorlog (augustus 1941), een periode waarin de Nederlandse economie en voedselvoorziening onder streng toezicht stonden van de Duitse bezetter en de gelijkgeschakelde Nederlandse departementen.

Hoorn was (en is) een stad met een belangrijke visserijtraditie. In oorlogstijd was de distributie van vis en de toewijzing van schaarse middelen zoals benzine voor transport onderworpen aan complexe regels en bureaucratische controle. De genoemde "omzetbelasting" was een belangrijke inkomstenbron voor de overheid, en de regels voor vrijstellingen of verlaagde tarieven waren streng. Dit document illustreert de dagelijkse strubbelingen van ondernemers met de oorlogsbureaucratie. G.V. Gerver