Getypte zakelijke brief/correspondentie. 3 januari 1942. De Directeur (dienst onbekend, mogelijk de Rijksdienst voor de Visserij of een gerelateerd controleorgaan). Het Centraal Verkoopkantoor van mosselen, te Bergen op Zoom. HG.

46A/40/28 M.

3 Januari 1942.

het Centraal Verkoopkantoor
van mosselen,
te
B E R G E N O P Z O O M .

Ik heb de eer U te berichten, dat in de week van 21 tot
en met 27 December 1941 door de combinatie Tammers - Van
Zanten aan mijn dienst werd afgedragen: f 83,50
Onder aftrek van " 8,35
voor bemoeiingen van mijn dienst zal het -------
saldo groot f 75,15
=======
eerstdaags op Uw postrekening no.261192 worden overgeschreven.
De Directeur,

[Blauw paraaf-stempel]

Specificatie: Aangevoerd:
22 Dec.1941 Wieringerboot 154 balen f 38,50 20 Dec.1941
24 Dec.1941 Spoor Zeeland 180 balen f 45.- 10 Dec.1941

334 balen f 83,50
=== ========
167 ben van 100 kg. Het document is een officiële kennisgeving van een financiële afwikkeling betreffende de handel in mosselen. De kern van de brief is de afdracht van een bedrag door de "combinatie Tammers - Van Zanten" over de laatste week van december 1941.

• Financieel overzicht: Van het bruto bedrag van ƒ 83,50 wordt 10% (ƒ 8,35) ingehouden als vergoeding voor "bemoeiingen" (administratiekosten of bemiddelingskosten) van de betreffende dienst. Het restant van ƒ 75,15 wordt overgemaakt naar het Centraal Verkoopkantoor.
• Logistieke details: De specificatie onderaan geeft inzicht in de aanvoer. Er zijn twee partijen geregistreerd: één via een "Wieringerboot" en één via het spoor ("Spoor Zeeland").
• Eenheden: Er is sprake van "balen" en "ben". Uit de berekening (334 balen = 167 ben van 100 kg) valt af te leiden dat één "ben" (een houten mand of korf) gelijkstond aan twee balen, en dat een ben 100 kg woog. Dit document stamt uit januari 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de handel in schaal- en schelpdieren, net als de rest van de voedselvoorziening, strikt gereguleerd en gecentraliseerd.

Het Centraal Verkoopkantoor van Mosselen (CVM) in Bergen op Zoom speelde een cruciale rol in deze gecontroleerde economie. Het was de instantie die de prijzen vaststelde en de distributie over het land coördineerde om zwarte handel te voorkomen en de voedselvoorziening (mosselen waren niet op de bon) te beheersen. De inhouding van "bemoeiingskosten" is kenmerkend voor de bureaucratische controle die de bezetter en de daaraan ondergeschikte Nederlandse diensten uitoefenden op de visserijsector. Bergen op Zoom was destijds, samen met Yerseke, het epicentrum van de Nederlandse mosselcultuur en -handel.