Dagrapport van de dienst Marktwezen Amsterdam (Controle-instantie voor markten en handel). MARKTWEZEN AMSTERDAM
Controleur: [niet ingevuld]

DAGRAPPORT van [onbeschreven] dag [onbeschreven] 193[aangevuld tot 1941]

Serie 4 [met groot kruis X erdoor]
Aantekening in rood potlood/inkt: 22/10/41 NOt

C. Krachtdoender. Standplaatshouder.
Iepenplein, voor huisje G.E.B.
Deze had ontvangen: Blasiusstraat 109 II
30 pond snoekbaars. verkoop 55 ct. p. 1/2 KG.
Was ook wel tevreden, maar had ook liever meer toegewezen.
Was tegen de middag los. Om half vijf had Krachtdoender echter weer een partij snoekbaars liggen, ± 20 pond. Deze vertelde hij voor zijn vader, die ziek geworden was en niet kon doorgaan met venten! Ik heb ook aan hem medegedeeld dat dit gerapporteerd moest worden.

Over het algemeen waren de menschen wel tevreden, vooral over de snoekbaars, welke tamelijk vlot wegging. Voorn was minder gewild.

5.
Ook ben ik nog binnen gestapt bij
Th. Visser. Beukenplein 8
thans A.H. Heidschat. winkelier.
Deze verkocht
snoekbaars - 55 ct per 1/2 K.G.
voorn - 26 " - "
brasem - 34 " - "
Had deze echter niet van een toewijzing, maar gehaald van fa. Griffioen-IJmuiden.

Amsterdam 21 October
De Controleur
[Handtekening/Paraaf: Paraar] Het document bevat twee specifieke rapportages van een marktcontroleur:

1. C. Krachtdoender: Deze koopman op het Iepenplein had een legale toewijzing van 30 pond snoekbaars die hij rond het middaguur al verkocht had ("los was"). Later die middag trof de controleur echter opnieuw 20 pond vis aan. Krachtdoender claimde dat dit de voorraad van zijn zieke vader was, maar omdat dit buiten de eigen officiële toewijzing viel, werd dit als een overtreding genoteerd.
2. A.H. Heidschat: Deze winkelier verkocht vis tegen de vastgestelde prijzen, maar de herkomst was onreglementair. In plaats van de vis via het officiële distributiekanaal (toewijzing) te ontvangen, had hij deze direct ingekocht bij de firma Griffioen in IJmuiden.

Verder geeft de controleur een algemeen beeld van de marktstemming: snoekbaars is populair en snel uitverkocht, terwijl voorn minder in trek is bij het publiek. Dit rapport is opgesteld in oktober 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de schaarste groot en gold er een strikt systeem van prijsbeheersing en distributie.

• Toewijzingen: Handelaren kregen een beperkte hoeveelheid goederen toegewezen die ze mochten verkopen. Handel buiten deze toewijzingen om werd gezien als "sluikhandel" of zwarte handel.
• Controle: De dienst Marktwezen hield streng toezicht op zowel de prijzen (om inflatie en woekerwinsten tegen te gaan) als de herkomst van de goederen.
• G.E.B.: De afkorting staat voor Gemeente Energie Bedrijf; transformatorhuisjes van het GEB waren bekende oriëntatiepunten op Amsterdamse pleinen waar marktkooplieden hun standplaats hadden.
• Venten: Het huis-aan-huis verkopen van handel, in dit geval vis. Het feit dat de vader niet kon venten werd door de controleur niet als geldig excuus geaccepteerd voor het voorradig hebben van extra vis zonder papieren. A.H. Heidschat C. Krachtdoender Marktwezen