Archief 745
Inventaris 745-377
Pagina 423
Dossier 100
Jaar 1942
Stadsarchief

Officiële brief/geleidebrief.

17 juni 1942. Van: Gemeente Amsterdam, Kleine Benzinecommissie (namens de Stadsingenieur). Aan: Directeur van de Dienst van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-W.

Origineel

Officiële brief/geleidebrief. 17 juni 1942. Gemeente Amsterdam, Kleine Benzinecommissie (namens de Stadsingenieur). Directeur van de Dienst van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-W. [Briefhoofd]
Gemeente Amsterdam
Kleine Benzinecommissie

Raadhuis, kamer 163
O. Z. Voorburgwal
Telefoon 43130 (7 lijnen)
43321 (7 lijnen)

[Adressering]
Aan den Heer Directeur van den
Dienst van het Marktwezen,
Jan van Galenstraat 14,
Amsterdam.W.

[Linker marge]
1 bijlagen
Uw brief dd.:
Uw ref.:

[Rechterzijde]
Amsterdam-C., 17 Juni 1942.
Nr. S.I. 2364/115

[Handgeschreven aantekening boven tekst]
m.v.
Stb. Th Steenbeek [?] [geparafeerd]

[Inhoud]
Volgens afspraak doe ik U hierbij toekomen een opgave van de door mij aan U afgegeven bonnen voor het betrekken van samengeperst lichtgas.

De Stadsingenieur,
Voorzitter Kleine Benzinecommissie,

[Handgeschreven handtekening]
(w.g. Heemskerk ...)

[Stempel en onderste aantekeningen]
Nº 37/13/43 M. 1942 20/6

lijst van
verzonden bescheiden
20/6-42 [Paraaf]

[Linksonder, drukkerijgegevens]
Stadsdrukkerij Amsterdam
5318-3-42-1000

[Rechtsonder, handgeschreven]
37.
oud nr. * Onderwerp: De brief betreft de administratieve afhandeling van brandstofdistributie. Er wordt een opgave (lijst) verstuurd van bonnen die zijn uitgegeven voor "samengeperst lichtgas".
* Terminologie: "Samengeperst lichtgas" werd tijdens de Tweede Wereldoorlog veelvuldig gebruikt als vervangende brandstof voor voertuigen vanwege het nijpende tekort aan benzine.
* Organisatie: De "Kleine Benzinecommissie" was een gemeentelijk orgaan dat toezag op de rantsoenering en toewijzing van brandstoffen binnen de gemeentelijke diensten. "S.I." in het referentienummer staat waarschijnlijk voor Stadsingenieur.
* Fysieke staat: Het document bevat diverse administratieve kenmerken (stempels en parafen) die duiden op een zorgvuldige archivering bij de Dienst van het Marktwezen (gevestigd aan de Jan van Galenstraat, de Centrale Markthallen). Dit document stamt uit juni 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de schaarste aan grondstoffen en brandstof extreem groot. Benzine was vrijwel uitsluitend beschikbaar voor de Wehrmacht en essentiële hulpdiensten.

Om het stedelijk transport en de voedselvoorziening (het Marktwezen) draaiende te houden, werd massaal overgeschakeld op alternatieven. Lichtgas (geproduceerd in de gasfabriek uit steenkool) werd samengeperst in cilinders op vrachtwagens geplaatst. De administratie van deze bonnen was streng gereguleerd om zwarte handel te voorkomen en te zorgen dat de beperkte voorraden bij de juiste diensten terechtkwamen. De brief illustreert de bureaucratische werkelijkheid van de schaarste-economie in oorlogstijd.

Samenvatting

  • Onderwerp: De brief betreft de administratieve afhandeling van brandstofdistributie. Er wordt een opgave (lijst) verstuurd van bonnen die zijn uitgegeven voor "samengeperst lichtgas".
  • Terminologie: "Samengeperst lichtgas" werd tijdens de Tweede Wereldoorlog veelvuldig gebruikt als vervangende brandstof voor voertuigen vanwege het nijpende tekort aan benzine.
  • Organisatie: De "Kleine Benzinecommissie" was een gemeentelijk orgaan dat toezag op de rantsoenering en toewijzing van brandstoffen binnen de gemeentelijke diensten. "S.I." in het referentienummer staat waarschijnlijk voor Stadsingenieur.
  • Fysieke staat: Het document bevat diverse administratieve kenmerken (stempels en parafen) die duiden op een zorgvuldige archivering bij de Dienst van het Marktwezen (gevestigd aan de Jan van Galenstraat, de Centrale Markthallen).

Historische Context

Dit document stamt uit juni 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de schaarste aan grondstoffen en brandstof extreem groot. Benzine was vrijwel uitsluitend beschikbaar voor de Wehrmacht en essentiële hulpdiensten.

Om het stedelijk transport en de voedselvoorziening (het Marktwezen) draaiende te houden, werd massaal overgeschakeld op alternatieven. Lichtgas (geproduceerd in de gasfabriek uit steenkool) werd samengeperst in cilinders op vrachtwagens geplaatst. De administratie van deze bonnen was streng gereguleerd om zwarte handel te voorkomen en te zorgen dat de beperkte voorraden bij de juiste diensten terechtkwamen. De brief illustreert de bureaucratische werkelijkheid van de schaarste-economie in oorlogstijd.

Kooplieden in dit dossier 100

A.A.J. Ruha Waterlooplein 180
Abraham Cosman Waterlooplein Gebr. F.J. Beugel, Amsterdam
A. Cosman Waterlooplein Gebr.F.J.Beugel, Amsterdam
A.B. Kroes Waterlooplein 100
A. Rustenburg Waterlooplein H 27 zol.
A. Slijkoord Waterlooplein 330
A. Slinger Waterlooplein -
A. Slinger Waterlooplein 90.
A. Teunings Waterlooplein idem
A. Tas Waterlooplein zie v.d. Vlugt
A. van Velzen Uilenburg Gebr. F.J. Beugel, Amsterdam
A.v. Velzen Uilenburg Gebr.F.J.Beugel, Amsterdam
A. Wijnschenk J.J. Griffioen, Bilderdijkkade 31, Amsterdam
A. Wijnschenk Waterlooplein J.J.Griffioen, Bilderdijkkade 31, Amsterdam
A.W.M. Muhel Waterlooplein 180
B. Hoornhout Waterlooplein 100
B. Moffie Uilenburg id.
B. Moffie Uilenburg id.
Barend Polak Waterlooplein L.H. Buys, Monsterscheweg 22, Monster
B. Polak. Waterlooplein L.H.Buuijs, Monsterscheweg 22, Monster
B. van Thijn Waterlooplein
C.G. Mulder Waterlooplein 180
C.W. van Weerdenburg Waterlooplein 180
C.Kooy Pzn. Waterlooplein
C. Ooms Waterlooplein
D. Appelboom Gebr. F.J. Beugel, Amsterdam
D. Appelboom Waterlooplein Gebr.F.J.Beugel, Amsterdam
D. Hendrikse Waterlooplein zie v.d. Vlugt
D.J. Kost Waterlooplein
D. van Dijk Waterlooplein 200?
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6