Administratieve correspondentie / Memorie. 4 maart 1942. [Linksboven]
Restitutie entreegeld
C. M. s. n. v.
J. Peper.
53/22-1/2

[Rechtsboven]
A’dam, 4/3 1942
W. h. M.

[Hoofdtekst]
Hiermede heb ik de eer U te berichten,
dat J. Peper, Tilanusstr. 30 II, wien als kooper
toegang tot de C.M. is verleend, zich op 10
Januari jl. heeft moeten melden bij het
Gewestelijk Arbeidsbureau, waarna hij is uit-
gezonden naar een Joodsch werkkamp in
Drente. Peper had het op de C.M. verschuldig-
de entreegeld tot een bedrag van f 10.- voor
het kalenderjaar 1942 betaald. Zijne vrouw
verzoekt thans haar een gedeelte van het
betaalde te restitueeren, welk verzoek mij-
billijk voorkomt. Indien het entreegeld
volgens het tarief per kalenderweek was
voldaan, zou tot 10 Jan. jl. verschuldigd
zijn geweest 2 x f 0,25 = f 0,50.

Ik geef U beleefd in overweging
wel te willen bevorderen, dat aan Mevr.
Peper voornoemd, op grond van het bepaalde
in artikel 36 van de Verordening op de Heffing
van markt-, standplaats- en vaartgelden,
op gronden van billijkheid door den
Bur. teruggave van betaald entreegeld
wordt toegestaan tot een bedrag van
f 10.- - f 0,50 = f 9,50.

[Rechtsonder, parafen]
D.D.
W /
5/3/42 HR

[Linksonder, in rode inkt]
H. Müller
M. i. kan toch
omrekening per week
plaats vinden?
nd Dit document is een aangrijpend voorbeeld van de bureaucratische afwikkeling van de Jodenvervolging in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het betreft een verzoek om teruggave van entreegelden voor de Centrale Markt in Amsterdam.

De kern van de zaak is dat de heer J. Peper, een marktkoopman woonachtig in de Tilanusstraat, op 10 januari 1942 is weggevoerd naar een "Joodsch werkkamp in Drente". Omdat hij zijn jaargeld van 10 gulden voor 1942 al had voldaan, maar slechts 10 dagen van het jaar gebruik heeft kunnen maken van zijn toegang, verzoekt zijn vrouw om een gedeeltelijke terugbetaling. De ambtenaar die de brief schrijft, steunt dit verzoek op basis van "billijkheid" en berekent dat er 9,50 gulden gerestitueerd zou moeten worden.

De rode aantekening van H. Müller onderaan vraagt zich af of een "omrekening per week" administratief wel mogelijk is, wat duidt op de ambtelijke twijfel over de uitvoering van de restitutie. * Joodse Werkkampen: In januari 1942, de periode waarin de heer Peper werd opgeroepen, begonnen de grootschalige tewerkstellingen van Nederlandse Joodse mannen in kampen in Noord- en Oost-Nederland (zoals in Drenthe). Dit was de voorfase van de deportaties naar de vernietigingskampen in het Oosten, die in de zomer van 1942 op gang kwamen.
* De Centrale Markt (C.M.): De Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat waren het logistieke hart van de Amsterdamse voedselvoorziening. Voor Joodse handelaren werd het werken daar door steeds strengere anti-Joodse maatregelen onmogelijk gemaakt.
* Administratieve banaliteit: Het document illustreert de 'banaliteit van het kwaad' op lokaal niveau: terwijl een gezin uiteen wordt gerukt door deportatie, houdt de bureaucreatie zich bezig met de verrekening van kwartjes en guldens aan marktgeld. Het feit dat de echtgenote (Mevr. Peper) dit verzoek indient, toont de wanhopige financiële situatie waarin achterblijvende gezinnen verkeerden.