Handgeschreven brief (klaagschrift).
Origineel
Handgeschreven brief (klaagschrift). 12 oktober 1942 (volgens administratieve aantekening). Een anonieme vergunninghouder ("Vergunninghouder"). De WelEd. Heer Directeur van het marktwezen. Aan de WelEd Heer
Directeur
Van het marktwezen
Mijnheer
Daar ik een Vergunning heeft
Voor Brandstoffen en dagelijks
mee loop en weinig er mee
verdienen kunt om dat vrouwen
en kinderen en steuntrekkers
mijn brood verdienen
Is daar geen mouw aan te passen
daar ze ons uitlaggen en zonder
Vergunning
worden ze niet bekeurd
Ik moet betalen
Afzender
Vergunning
Houder
[Administratieve aantekeningen en stempels:]
Rechtsboven: 138
Rechtsonder (handgeschreven): H. Reyinga / controle / 12-10-42 / de Haan
Linksonder (stempel): No 72/12/1 M. 1942 2/10 * Inhoud: De brief is een klacht van een officiële brandstoffenhandelaar. De schrijver beklaagt zich over oneerlijke concurrentie op de markt. Hij stelt dat vrouwen, kinderen en steuntrekkers (mensen met een uitkering) zonder de vereiste vergunning brandstoffen verkopen en daarmee zijn inkomsten ("mijn brood") inpikken.
* Kernpunt: De frustratie zit in het feit dat de illegale handelaren niet worden bekeurd en de officiële vergunninghouder uitlachen ("uitlaggen"), terwijl hij wel de lasten draagt van de vergunningskosten. De schrijver vraagt de directeur of er "geen mouw aan te passen is" (of er een oplossing gevonden kan worden).
* Taalgebruik: De brief bevat diverse grammaticale en spellingfouten, zoals "ik... heeft" (in plaats van heb), "uitlaggen" (in plaats van uitlachen) en "worden" gespeld als "worren". Dit wijst op een schrijver met een beperkte schoolopleiding, waarschijnlijk een kleine zelfstandige of straathandelaar. * Tijdsbeeld (1942): De brief is geschreven tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. Brandstoffen (zoals hout en turf) waren in deze periode schaars en strikt gerantsoeneerd.
* Schaarste en Overleven: Vanwege de enorme tekorten ontstond er een levendige informele handel. Veel mensen die in armoede leefden, probeerden door de illegale verkoop van brandstof het hoofd boven water te houden.
* Bureaucratie: De stempels en namen (Reyinga, De Haan) tonen aan dat de brief officieel in behandeling is genomen door de gemeentelijke marktinspectie. De spanning tussen de officiële distributieregels en de bittere realiteit van de zwarte markt of 'beunhazerij' komt in dit document scherp naar voren. H. Reyinga Marktwezen
Samenvatting
- Inhoud: De brief is een klacht van een officiële brandstoffenhandelaar. De schrijver beklaagt zich over oneerlijke concurrentie op de markt. Hij stelt dat vrouwen, kinderen en steuntrekkers (mensen met een uitkering) zonder de vereiste vergunning brandstoffen verkopen en daarmee zijn inkomsten ("mijn brood") inpikken.
- Kernpunt: De frustratie zit in het feit dat de illegale handelaren niet worden bekeurd en de officiële vergunninghouder uitlachen ("uitlaggen"), terwijl hij wel de lasten draagt van de vergunningskosten. De schrijver vraagt de directeur of er "geen mouw aan te passen is" (of er een oplossing gevonden kan worden).
- Taalgebruik: De brief bevat diverse grammaticale en spellingfouten, zoals "ik... heeft" (in plaats van heb), "uitlaggen" (in plaats van uitlachen) en "worden" gespeld als "worren". Dit wijst op een schrijver met een beperkte schoolopleiding, waarschijnlijk een kleine zelfstandige of straathandelaar.
Historische Context
- Tijdsbeeld (1942): De brief is geschreven tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. Brandstoffen (zoals hout en turf) waren in deze periode schaars en strikt gerantsoeneerd.
- Schaarste en Overleven: Vanwege de enorme tekorten ontstond er een levendige informele handel. Veel mensen die in armoede leefden, probeerden door de illegale verkoop van brandstof het hoofd boven water te houden.
- Bureaucratie: De stempels en namen (Reyinga, De Haan) tonen aan dat de brief officieel in behandeling is genomen door de gemeentelijke marktinspectie. De spanning tussen de officiële distributieregels en de bittere realiteit van de zwarte markt of 'beunhazerij' komt in dit document scherp naar voren.