Tuchtbeschikking (economisch tuchtrecht) Gerechtelijk schrijven No. 7120
Dossier 14223 V/JS

TUCHTBESCHIKKING

in de zaak van: HENDRIKUS PETRUS SCHOUTEN

geboren te Nieuwer-Amstel (N-H), 20 November 1887

van beroep groenten- en fruithandelaar

~~wonende~~ wonende te Amsterdam, Emmastraat 3.
~~gevestigd~~

De Inspecteur voor de Prijsbeheersing te Amsterdam,

Gelet op het Prijsbeheerschingsbesluit en de Prijzenbeschikking 1941 Groenten en Fruit;

Gezien het proces-verbaal van den 9en April 1942 van W.Uithol en K.Groen, beiden opsporingsambtenaar als bedoeld in art.24 Prijsbeheerschingsbesluit, bevattende de door den verdachte tegenover den opsporingsambtenaar afgelegde verantwoording;

~~Gezien de schriftelijke verantwoording van den verdachte;~~

Gehoord de mondelinge verantwoording van den verdachte, ~~die daarbij werd vertegenwoordigd bijgestaan door~~ ter zitting van 20 April 1942 afgelegd;

Overwegende:

dat verdachte als kleinhandelaar in groenten en fruit op of omstreeks 8 April 1942 in zijn winkel aan consumenten verkocht heeft:
roode peen, zonder lof, fijn, gewasschen, voor een prijs van f. 0,40 per kg;
peen, zonder lof, grof, ongewasschen, voor een prijs van f. 0,24 per kg en
witte uien voor den prijs van f. 0,16 per kg,
terwijl de hoogste prijs, dien verdachte als kleinhandelaar in genoemd tijdvak aan consumenten in rekening had mogen brengen voor bovengenoemde groenten was: respectievelijk f. 0,17, f. 0,10 en f. 0,13 per kg;

z.o.z.

K 1049 * Juridische aard: Het document is een tuchtrechtelijke beschikking wegens overtreding van economische voorschriften tijdens de Duitse bezetting.
* De overtreding: De handelaar, H.P. Schouten, heeft groenten verkocht boven de wettelijk vastgestelde maximumprijzen. De prijsverschillen zijn aanzienlijk: voor de gewassen fijne peen vroeg hij f 0,40, terwijl slechts f 0,17 was toegestaan (een overschrijding van meer dan 100%).
* Bureaucratic proces: Het document toont aan hoe gedetailleerd de prijsbeheersing was. Er werd onderscheid gemaakt tussen 'fijne gewassen' peen en 'grove ongewassen' peen, elk met eigen prijslimieten.
* Doorhalingen: Op het voorgedrukte formulier zijn diverse opties doorgestreept (zoals de schriftelijke verantwoording en de bijstand van een raadsman), wat erop duidt dat de verdachte persoonlijk verscheen en zichzelf verdedigde.
* Status: De afkorting 'z.o.z.' onderaan suggereert dat de uiteindelijke strafmaat (waarschijnlijk een boete of tijdelijke sluiting) op de achterzijde van het document vermeld staat. Dit document stamt uit april 1942, een periode waarin de schaarste in bezet Nederland toenam. Om inflatie, zwarte handel en woekerprijzen tegen te gaan, stelde de bezetter strikte prijsvoorschriften op via de Inspecteur voor de Prijsbeheersing.

Dergelijke economische tuchtrechtspraak was een middel om de distributie en de prijzen onder controle te houden. Voor winkeliers betekende dit een enorme administratieve druk en het risico op zware sancties bij zelfs kleine afwijkingen van de prijscourant. De Emmastraat 3 in Amsterdam (nabij het Vondelpark) was de locatie van de winkel waar de controle plaatsvond door twee opsporingsambtenaren. De snelle afhandeling (controle op 8 april, proces-verbaal op 9 april, zitting op 20 april) is kenmerkend voor het tuchtrecht uit die tijd. H.P. Schouten