Tuchtbeschikking (Prijsbeheersing) Gerechtelijk schrijven NO. 7032 Dossier: 12359

                                                         V/J

              **TUCHTBESCHIKKING**

in de zaak van: ARIE JOHANNES VAN LEEUWEN

geboren te Tiel, 24 Juli 1913

van beroep groentenhandelaar

wonende
~~gevestigd~~ te Amsterdam, Maasstraat 85

De Inspecteur voor de Prijsbeheersing te Amsterdam,

Gelet op het Prijsbeheersingsbesluit en de Prijzenbeschikking 1941 Groen-
ten en Fruit;

Gezien het proces-verbaal van den 6en Maart 1942, opgemaakt door J.C.Har-
der en B.Oranje, beiden opsporingsambtenaar als bedoeld in ar-
tikel 24 van het Prijsbeheersingsbesluit,
bevattende de door den verdachte tegenover den opsporingsambtenaar
afgelegde verantwoording;

~~Gezien de schriftelijke verantwoording van den verdachte;~~

Gehoord de mondelinge verantwoording van den verdachte, ~~die daarbij werd~~
bijgestaan
~~vertegenwoordigd~~ door d.d. 13 April 1942;
bijgestaan

Overwegende:

dat verdachte als kleinhandelaar in groenten en fruit in het
tijdvak van 18 Januari - 5 Maart 1942 aan verschillende
afnemers diverse soorten groenten en fruit verkocht heeft
tegen prijzen, die ver uitgingen boven de ingevolge de
Prijzenbeschikking 1941 Groenten en Fruit maximaal toe-
laatbare;

dat verdachte o.m. omstreeks 1 Maart 1942 ongeschoonde spruit-
kool verkocht heeft voor een prijs van f.0.70 per kg en
witte kool voor een prijs van f.0.20 per kg, terwijl hij
hiervoor slechts respectievelijk f.0.34 en f.0.11 per kg
had mogen berekenen;

dat verdachte voorts op of omstreeks 24 Februari 1942 aan een
consumente 1 kg goudreinetten verkocht heeft voor een prijs
van f.2.- per kg, niettegenstaande hij hiervoor toenmaals
ten hoogste f.0.80 per kg had mogen berekenen;

K 1049

--- Dit document is een officiële tuchtbeschikking tegen een Amsterdamse groenteman wegens overtreding van de prijsvoorschriften tijdens de Tweede Wereldoorlog.

De belangrijkste bevindingen:
* Prijsopdrijving: De verdachte, Arie Johannes van Leeuwen, heeft producten verkocht voor prijzen die 100% tot 150% boven de wettelijke maximumprijs lagen. Zo werden goudreinetten (appels) verkocht voor 2,00 gulden per kilo, terwijl de maximumprijs 0,80 gulden was.
* Handhaving: De overtreding is geconstateerd door opsporingsambtenaren J.C. Harder en B. Oranje. Dit illustreert de strenge controle op de detailhandel door de Inspectie voor de Prijsbeheersing.
* Procedure: Het document is een standaardformulier waarbij onjuiste opties (zoals "schriftelijke verantwoording") zijn doorgehaald. De verdachte heeft op 13 april 1942 mondelinge verantwoording afgelegd, waarbij hij werd "bijgestaan" (vermoedelijk door een advocaat of gemachtigde).

--- Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) heerste er een enorme schaarste aan goederen. Om inflatie te voorkomen en de distributie te beheersen, stelde de bezetter via het Rijkscommissariaat en het Directoraat-Generaal voor de Prijzen strikte prijsbeheersingswetten in.

Handelaren die boven deze prijzen verkochten, werden beschuldigd van prijsopdrijving of 'zwarte handel'. Dit werd niet alleen gezien als een economisch delict, maar ook als een ondermijning van het distributiestelsel. De Maasstraat, waar de winkel gevestigd was, lag in de Rivierenbuurt, een wijk die op dat moment een grote Joodse populatie kende. Dergelijke documenten geven een zeldzaam en gedetailleerd inkijkje in de dagelijkse overlevingsstrijd en de juridische repressie in bezet Amsterdam. B. Oranje J.C. Harder